T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/414
KARAR NO: 2022/776
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ: 27/05/2022
KARAR TARİHİ: 26/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) İŞİNİN yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A. TALEP:
1.Talep eden, talep dilekçesinde özetle; talep dilekçesinde belirttiği çekleri kaybettiğini beyan ederek, çekin iptal edilmesini talep etmiştir.
B. GÖREV:
2.Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir. Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir.(Emsal olarak; T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi., 2007/10821 Esas, 2008/13946 Karar, Tar. 15/12/2008)
3.Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde (6102 sayılı TTK m. 4), bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında (6102 sayılı TTK m. 5/II), bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 382. maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2. fıkrasının (e) bendinde, "ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 6. madde olarak "kıymetli evrakın iptali"ne ilişkin taleplerin "çekişmesiz yargı işi" olduğu belirtilmiştir.
4.Yasanın 383. maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiş olmakla birlikte ancak aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece bu çekişmesiz yargı işinin sulh hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir.
5.01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 818/I-s. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin çek yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Yasa gereğince açıkça bu tür işlerde Ticaret Mahkemesi yetkili kılınmıştır. Ancak 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6335 sayılı Yasanın 38. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen geçici 9. maddesi “bu kanunun göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir” hükmünü içermektedir. Ayrıca, TTK nın 757/1 maddesi de Ticaret mahkemesinden söz etmektedir.
6.Somut uyuşmazlık konusuna, yukarıda anılan kanun maddeleri gereğince baktığımızda, mahkememiz, iş bu talebe bakmakta görevlidir. Mahkememiz talebe "Ticaret mahkemesi sıfatıyla" bakmıştır.
C. YETKİ:
7.Talep zayi nedeniyle çek iptali davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.HMK 382/e-6. maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işi olmakla HMK'nın 384. maddesine göre bu tür davaların talepte bulunan kişinin ikametgahı mahkemesinde de görülebilir. Bu nedenle, mahkememiz dosyadaki bilgi ve belgelere, vekaletnamedeki bilgilere göre, mahkememiz talepte yetkilidir.(Emsal olarak; T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi., 2013/16711 Esas, 2013/21278 Karar, Tar. 25/11/2013; T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi., 2013/16711 Esas, 2013/21278 Karar, Tar. 25/11/2013)
D.HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ/YARGILAMA SÜRECİ:
8.Talep çek iptali ve ödeme yasağı isteminden ibarettir.
9.Çek, hukuki mahiyeti itibariyle bir ödeme aracı ve bir havaledir.
10.6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi gereğince, poliçeler hakkındaki, TTK nın 757 ila 763 maddeleriyle, 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek'ler hakkında da uygulanır.
m. 764:
"(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir."
Çekin zayi edilmesi halinde TTK m. 818/1-s nin atfı nedeniyle m. 757 hükmüne göre alınacak olan ödeme yasağı, “ihtiyatî tedbir”in özel bir şeklidir.
m. 757:
"(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
11. Gerekli ilanlar ticaret sicil gazetesinde yapılmıştır.
12. Yapılan ilanlar sonunda da çekler bulunmamıştır.
13. Yukarıda anlatılan mevzuat, teori, yapılan ilanlar, talep doğrultusunda, talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Talebin KABULÜ ile,
-... Bankası ...-... Şubesi'ne ait Keşide yeri ..., ... keşide tarihli, keşidecisi ... Şti. olan , ...-... seri numaralı ...-TL berdelli çek,
- ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait keşide yeri ... ... keşide tarihli, keşidecisi ... Şti. Olan, ...-...”seri numaralı ...-TL bedelli çeklerin İPTALİNE,
2-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderleri ve yatırılan harçların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Talep eden tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair; Talep edenin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.26/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır