T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/418
KARAR NO: 2023/91
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/05/2022
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacının senetle temin edilmiş olarak davalıya ... TL borcu bulunduğunu, davalının bu alacakla ilgili olarak Antalya ... İcra Dairesi’nde ... E. Sayılı Dosyası kapsamında takip başlattığını, müvekkilinin anapara borcuna itirazının bulunmadığını, ancak %17,75 Avans Faizi üzerinden başlatılan takibin TCMB’nın tebliğlerine aykırılık taşıdığını, ancak hesabında da görüleceği üzere toplam borcun ... TL’sına ulaştığını, ayrıca takip tarihinden sonra işlemiş faizlerin anaparaya eklenerek tekrar faiz işletildiğini, Menfi Tespit Davalarında Arabuluculuk şartının bulunmadığını, bu nedenle dava tarihi itibariyle yeniden hesaplanacak borç için şimdilik ...-TL tutarında borçlu olmadığına dair tespit yapılarak borç miktarının yasal sınırlara çekilmesi talebinde bulunduklarını belirtmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; esasen ticari davalarda arabuluculuk şartının bulunduğunu, diğer taraftan takip talebinde belirtilen faizin yasal olduğunu, belirtilen nedenlerden dolayı davanın reddi talebinde bulunduklarını belirtmiştir.
Dava, menfi tespit davasıdır ve faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay ... HD., ... E, ... K; ... E, ... K; ... E, ... K)
Yargıtay ... HD., ... Esas, ... Karar sayılı, ... Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay ... HD., ... E, ... K; ... E, ... K) Bu nedenle, davalının bu yöndeki itirazı yerinde değildir.
Mahkememizce icra dosyası uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce aşamalarda bankacı bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle;
3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun;
“Madde 1 – (Değişik : 21/4/2005 - 5335/14 md.) Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık yüzde oniki oranı üzerinden yapılır. “hükmü ile 19.12.2005 tarihli 2005/9831 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının;
“4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1 inci maddesinde öngörülen kanuni faiz oranının 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yıllık % 12’den % 9’a indirilmesi; Maliye Bakanlığı’nın 16/12/2005 tarihli ve 43953 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun anılan maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 19/12/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.” hükmü uyarınca, dava konusu edilen bono kaynaklı olduğu iddia edilen ...-TL tutarındaki meblağ için takip tarihi olan... tarihinden, tahsil edileceği tarihe kadar geçen süreç için %9 oranında yasal temerrüt faizi tahakkuk ettirilebileceği belirtilerek; dava tarihi itibariyle, kapak hesabının ...- TL Anapara
... TL ...(Takip Tarihi) – ... (Dava Tarihi) dönemi için %9 Yasal Tem. Faizi
+ ... TL Masraf
... TL Yekün Alacak
- ... TL Yatan Para
... TL Bakiye Borç tutarı üzerinden olması gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili, aşamalarda talep miktarını ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi HMK m. 177/2 gereği davalıya tebliğ etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundaki kapak hesabını dikkate alarak, bakiye olarak belirttiği değer ... TL üzerinden ıslah dilekçesi sunmuştur.
Davacı vekili, dava dilekçesinde faize itiraz ettiğini açıkça belirtmekle beraber kapak hesabını dikkate alarak ıslah dilekçesi sunmuştur.
İcra dairesine yazılan yazıya verilen cevapta, dava tarihi itibariyle faizin ... TL olduğu, bilirkişi raporunda ise faizin ... TL olması gerektiği belirtilmiş ve davacı vekili de bilirkişi raporuna itirazlarının olmadığını beyan etmiştir.
Fark miktar, ... TL'dir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu, icra dairesinin ... tarihli yazı cevabı ekinde gönderdiği kapak hesabı, ıslah dilekçesi dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında icra dairesinin ... tarihli yazısı ekinde kapak hesabında bildirilen dava tarihi itibariyle hesaplanan ...TL faizin ... TL'sinden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin harcın ve aşamalarda yatırılan ... TL ıslah harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye ... TL'nin davalı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin haklılık durumu gereği; ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'nın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.08/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır