T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/444 Esas
KARAR NO : 2025/497
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/06/2022
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının açık yargılamasının sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, ... mahallesi, ... sokak ile ... sokak kesişiminde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere kazada müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, kaza sonrasında müvekkilinin hastaneye kaldırıldığını, ağır yaralanma neticesinde uzun süre tedavi görmesine rağmen kalıcı olarak maluliyete uğramış ve %3 oranında sürekli malul kaldığının tespit edildiğini, devam eden süreçte maluliyetinin daha da arttığını, ayrıca kaza nedeniyle bir süre yatılı tedavi de gördüğünü, uzun bir süre bakım - bakıcı ihtiyacı doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile müvekkilinin mağduriyetlerinin giderilmesine, şimdilik ...-TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek faiziyle davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetkisizlik itirazında bulunduklarını beyanla; davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, kişide sürekli maluliyet meydana gelmediğinden müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir tazminat ödeme borcunun bulunmadığını, maluliyet oranına açık itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafından sunulan rapora itibar edilmemesi gerektiğini, davacının talebi olan geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatının trafik poliçesi teminatı dışında kaldığını, müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, davacı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu bulunduğundan sigortalı araç sürücüsüne tam kusur atfedilmemesi bilgisinin hükme esas alınması gerektiğini, tazminata hükmedilmesi halinde uyuşmazlığa konu kazada davacının müterafik kusuru bulunması nedeniyle tazminattan indirim yapılmasını talep ettiklerini belirterek tüm bu nedenlerle davacının davasının tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'a dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Türkiye Noterler Birliğine, ... ... Şirketine, ... Hastanesine, ... ... Hastanesine, İlgili Emniyet Müdürlüğüne ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verilmiştir.
Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.
Adli Tıp Kurumunca rapor hazırlanmıştır.
Davacı vekili ... tarihli değer arttırım dilekçesi ile toplam ...-TL'nin olay tarihi olan ... tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı tazminatı istemlerine ilişkindir.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiş, davacının kaza nedeniyle gördüğü tedavilere ilişkin evraklar, trafik kayıtları, SGK kayıtları celbedilmiştir.
Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle davanın sigorta şirketine yöneltildiği, dava açılmadan önce başvuru koşulunun yerine getirildiği ve sigorta şirketinin ... tarihli talep ret yazısının mevcut olduğu görülmüştür.
Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle kusura ilişkin rapor aldırılmak üzere adli trafik bilirklişisine sevk edilmiş; ... tarihli raporunda; davacının ve davalının bir kısım kuralları ihlal ettikleri tespit olunmuş ve rapor dosyaya sunulmuştur.
Kaza tespit tutanağının kusura dair değerlendirme kısmında davacının kusuru bulunmadığı davalının kural ihlalinde bulunduğu tespit olunmuştur.
Alınan bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağının kusura dair değerlendirme kısmı arasında çelişki meydana gelmesi nedeniyle çelişkinin giderilmesi amacıyla bu kez ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmış, ... tarihli ATK raporunda; gerçekleşen kazada davacı sürücünün kusuru olmadığı, davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce çelişkileri giderir mahiyette olan ve doya kapsamı ile uyumlu işbu rapor hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle maluliyetine ilişkin rapor aldırılmak üzere Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığına sevk edilmiş,
Davacı yönünden, Adli Tıp ... İhtisas Kurulu'nun ... tarihli raporunda; davacının 20/02/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik Yönetmelik dikkate alındığında; Tüm Vücut Engellilik Oranının %5 (yüzdebeş) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği, geçici veya sürekli olarak bakıma muhtaç durumda olmadığı mütalaasına varıldığını içerir rapor dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle tazminat hesabına ilişkin rapor aldırılmak üzere aktüerya bilirkişine teslim edilmiş, aktüer bilirkişinin ... tarihli raporunda; davacının net gelirinin tespit edilemediğini, geçici iş göremezlik ödeneği belgelerinin incelenmesi ile gelirinin asgari ücretin 1.349998 katı olduğunun tespit edildiği, TRH-2010 Yaşam Tablosu, progresif rant yöntemi
(%10 artırım iskonto) uygulanarak hesaplama yapıldığı, geçici iş göremezlik zararının ... TL olduğu,
Sürekli iş göremezlik zararının ... TL olduğu hesaplanmış ve bu hesaplamalara dair rapor dosyaya ibraz edilmiştir.
Oluşa, dosya içeriğine ve bilimsel verilere uygun bulunan raporlar mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınabilir kabul edilmiştir.
Davacı vekili HMK 107/2 maddesi kapsamında verilen kesin sürede, talep sonucunu ... tarihli dilekçesi ile taleplerini; davacı yönünden geçici iş göremezlik tazminatı yönüyle ... TL, sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden ... TL olarak belirlemiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ile alınan maluliyet, kusur ve aktüer raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesinde; Davacının ... tarihinde meydana gelen kazada yaralandığı, kazaya sebebiyet veren motosiklette sürücü olarak bulunduğu, davacı tarafından davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, hasar dosyası açıldığı, davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu nedenle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 54. maddesinde; Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. maddesinde; Zarar görenin ZMMS sigortacısına başvurabileceği; 99. Maddesinde; trafik sigortacısının, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ZMMS kapsamındaki miktarları ödemek zorunda olduğu, 109. maddesinde de; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin , zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmesinden itibaren iki yılın her durumda kaza tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağı, davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş ise bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde uygulanacağı, 111. maddesinde; bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu, tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceği düzenlenmiştir.
Somut olayda; müterafik kusur iddiasına ilişkin indirim sebeplerinin uygulanıp uygulanmayacağı yönünde yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51/1. maddesinde hakimin tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 52/1. maddesinde ise zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında yahut artmasında etkili olmuş ya da tazminat hükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzenlenmiştir. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz(17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354) Ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesi şart değildir. Dosya kapsamında hal ve şartlara göre tazminattan indirim yapılmasını gerektirir. Müterafik kusurun belirlenmesi halinde usulünce tenkis yapılması gerekir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2015/9251 - 2018/3894 E.K. Sayılı içtihadı).
6098 sayılı TBK'nın 52.maddesine göre; "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir."
Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda açıklandığı üzere; müterafik kusur ile hatır taşıması ayrı kavramlardır. Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır için taşınması yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.
Davacının kaza tespit tutanağı ile kask takılı olduğu tespit edildiğinden davacının müterafik kusuru bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiş ve bulunan tazminat miktarlarından indirim yapılmamıştır.
Dava dosyasına ilişkin olarak tanzim edilen maluliyet raporu ile kusur ve aktüerya yönünden alınan raporların denetlenmesinden kazaya ve yaralanmaya uygun, teknik, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılmış, raporlar hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. Bu kapsamda ve yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler kapsamında davacının ... tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu uğradığı bedensel zararları, kazaya tam kusurlu olarak sebebiyet veren aracın zorunlu trafik sigortacısının davalı sigorta şirketinden ve davalı sürücüden talep etmekte haklı oldukları, müterafik kusur indirimi uygulanma şartlarının oluşmadığı, davacının geçici iş göremezlik zararının ... TL olduğu,
Sürekli iş göremezlik zararının ... TL olduğu, geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi itibariyle belirlenen ZMSS poliçe teminat limiti kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik tazminatının teminat limitini aştığı ve sigorta şirketinin limitle sorumlu olması gerektiği ve davalıların zararlarından müşterek ve müteselsil olarak (sigorta şirketi teminat limiti ile sınırlı) sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Neticeten davacının maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden aktüerya bilirkişisi tarafından Yargıtay tarafından nazara alınan ilkeler doğrultusunda düzenlenen mahkeme ve yargı denetimine elverişli raporda belirtilen tutarlar ile mahkememizce yapılan ve yukarıda açıklanan müterafik kusur indirimi uygulanmadan; davacı yönünden talep edilen sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi sigorta şirketi yönünden; başvuru tarihi açıkça belirtilmediğinden başvurunun reddi tarihinden, diğer davalı yönünden kaza tarihi olarak belirlenerek karar verilmiştir.
Ayrıca ATK maluliyet raporu ile davacının geçici veya sürekli olarak bakıma muhtaç durumda olmadığı tespit edildiğinden bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu hususlar nazara alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; KISMEN KABULÜNE,
1-Davacının ... TL geçici iş göremezlik tazminatının; davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Davacının ... TL sürekli iş göremezlik tazminatının; davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan ... TL ile sınırlı olmak kaydı ile) birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davacının bakıcı tazminatı talebinin reddine,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin mahsubu ile, bakiye ... TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; kabul ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ve ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalı ...'ne VERİLMESİNE,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin; kabul ret oranı gözetilerek hesaplanan ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır