T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/492 Esas
KARAR NO: 2023/445
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/06/2022
KARAR TARİHİ: 14/07/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tarihinde davalı araç sahibine ait ... plakalı aracın davacı tarafa ait ... çarparak araçta maddi hasara sebep olduğu, Olay sonrasında, davalı sürücü ...'ün kaza mahallini terk ettiğini, davacı müvekkil tarafından hakkında karakola şikayette bulunulduğunu, aracın kaza sonrasında hasarlı halini gösteren fotoğraflarının çekildiğini, ... Polis Merkezi yetkilileri tarafından Görgü ve Tespit Tutanağı düzenlenmiş, ifadesi alınmış ve ... üzerinden olay yeri krokisi oluşturulduğu, kaza sonrası aracın ağır hasar aldığı, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden yapılan ... tarihli keşif neticesinde dosyaya teknik bilirkişi makine mühendisi ... tarafından sunulan ... tarihli bilirkişi raporuna göre aracın ... TL rayiç değeri ... TL sovtaj değeri kalan alacak bakiyesinin ... TL olduğunun fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ... TL'nin davalılardan müştereken - müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline (sigorta şirketi poliçe limitiyle sorumludur), alacağın tahsilini olanaklı kılmak ve olası devir / temlikleri önlemek amacıyla, davalılardan ... adına kayıtlı olup da kazaya karışan ... plakalı aracın trafik kaydına tensiple birlikte teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesini talep edildiği görülmüştür.
CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Söz konusu olayın gerçekleşmesinde davalı müvekkilin herhangi bir kusuru bulunmamakla beraber kendi kusuru ile kazaya sebebiyet veren davacının olduğunu, bu hususta tanıklarının olduğunu, Davalı müvekkil ..., kaza yerine ait fotoğraf çekip kaza tutanağı tutma ya da trafik polisi çağırma girişiminde bulunmuş ise davacı taraf buna sözlü olarak engel olduğunu, davacı taraf, kendi kusurlu halini kabul ederek davalı müvekkilin zararını gidereceğini ileri sürünce davalı müvekkilimiz ... de davacı tarafa zorluk çıkarmamış ve araçların çekici marifeti ile kaza mahalinden kaldırılmasına itiraz etmediğini, Her iki kazalı araçta çekiciler marifeti ile davacı tarafa ait bir dükkana götürüldüğünü, Her iki aracın da davacıya ait dükkanda bulunduğunda dair fotoğraflar olduğunu, Kaza anına ait fotoğrafların çekilmemesinde, kaza tutanağı tutulmamasında veya trafik polisi çağrılmamasında davalı müvekkil ...' ün herhangi bir kusuru bulunmadığını, Zira davalı müvekkil ..., davacı tarafın kötü niyetli haline güvendiğini, bu sebeple dava olayına ait müvekkilimizin herhangi bir kusuru bulunmamakla beraber konu davanın REDDİNE karar verilmesini davaya konu kaza olayında müvekkilimiz kimseye çarpmamış aksine ... sokak istikametinden aşırı süratle gelen davacı taraf müvekkilimize hızla çarptığını, davacı taraf hem ehliyetsiz hem de aşırı süratli olarak araç kullanmış ve konu kazanın oluşmasına sebebiyet verdiğini, öncelikle davalı müvekkilimiz ... dinlenilmeksizin dosya üzerinden verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, Devamında delil olarak bildirmiş olduğumuz tanıklara tebligat çıkarılarak tanıklarımızın dinlenmesini, kaza mahallinde keşif yapılmasını ayrıca mahkemece uygun görülür ise keşif esnasında tanıkların tekrar dinlenmesini ve bu konuda kusur tespiti bakımından bilirkişi raporu alınmasını, Akabinde haksız ve kötü niyetli olarak açılmış olan iş bu davanın REDDİNE karar verilmesini, Yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; İlgili kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç Müvekkil ... A.Ş. tarafından .../... tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, Davacı yan ... tarihi saat ... sularında, sigortalı aracın DUR levhasına uymayarak aracına çarpmış olduğunu iddia edildiğini, ancak ilgili kazaya karışan aracın sigortalı araç olduğuna ilişkin herhangi bir kamera kaydı yahut sigortalımız tarafından bir ikrar beyanı yahut taraflar arasında düzenlenmiş imzalı bir kaza tespit tutanağı yahut sigortalı araç sürücü/malikinin savcılık tarafından alınmış bir ifade tutanağı bulunmadığını, davacı yan aracındaki hasarını tespit ettirmiş olabilir ancak açılmış olan dava yalnızca bir tespit davası olup, gerek kazaya karışan araçların tespiti gerekse kusura ilişkin esasa ilişkin karar verme yetkisi olmadığını, davacının öncelikle ilgili kazayı ve kazaya karışan aracın sigortalı araç olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı dilekçesinde ifade etmiş olduğu herşey kendi beyanında öteye geçmemiş olduğu, Buna kaza yeri de dahil olduğunu, nitekim olaydan sonra olay yerine gidilerek bir keşif yapılmamış, kazaya ilişkin herhangi bir somut delil tespit edilmediğini, müvekkil şirkete usulüne uygun yapılmış bir başvuru bulunmamaktadır. eksik evrak ile başvuru yapıldığını, Davacı taraf, tarafımıza yapmış olduğu başvuru talebinin ekinde, tarafımızdan talep etmiş olduğu rayiç bedelin ödenebilmesi için gerekli belge olan çekme belgesi'ni eklememiş ve tarafımızı sürüncemede bırakma kastı ile hareket ettiğini, eksik evrak tamamlanmadan sigorta şirketi aleyhine dava açılamaz, sigorta tahkim komisyonu'na başvuru yapılamayacağını, hem tarafımızdan ödeme talep edip, hem de ödemeyi gerçekleştirmek adına kanunen zorunlu tutulan belgenin tarafımıza gönderilmemesi, tarafımıza usulüne uygun bir başvuru yapılmamış sayıldığından ilgili davanın usulden reddi gerektiğini, eksik evrakla yapılan başvuru nedeni ile ödeme yapılmamasına ve davanın açılmasına müvekkil şirket değil başvuran taraf sebep olduğunu, tazminat talebinde bulunulan araç sahibi pert işlemlerinin sonuçlanmasını beklemeden dava açma yolunu seçtiğini, ZMSS genel şartları B.2 Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi başlıklı maddesi gereği aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmeyeceğini, avans faizinin reddine karar verilmesi gerektiğini, Davacı yan kazayı ve kazaya karışan aracı somut deliller ile ispat edemediğinden davanın reddine, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile esasa geçilmesi halinde, aracın çekme belgesi olmamasına rağmen tarafımızdan pert işlemine ilişkin tazminat talep edilmesi nedeni ile haksız ve hukuka aykırı olduğu sabit olan davanın usulden reddine, başvuran tarafından eksik belge ile başvuru yapılmış ve eksik belgenin tamamlanması sebebi ile açıkça usule aykırı başvuru yapıldığı açık olduğundan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi başvuran tarafın kötü niyetli hareket etmesi ve dava açılmasına sebebiyet vermiş olması sebebi ile karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava istemine ilişkindir.
Bilirkişi Heyeti ..., ..., ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; "A - TRAFİK YÖNÜNDEN:
Trafik kazasına karışan;
1. ... plakalı Otomobil sürücüsü ...’ ün
KAVŞAKLARDA İLK GEÇİŞ HAKKI Kuralını İhlal Ettiği,
2.... plakalı Otomobil sürücüsü ...’ ın ,
KAVŞAKLARA YAKLAŞIRKEN HIZINI AZALTMAK Kuralını İhlal Ettiği,
B - HASAR TUTARI YÖNÜNDEN:
Uyuşmazlığa konu dosya yukarda açıklanan koşul ve sebepler birlikte incelendiğinde;
Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin ... TL + KDV (KDV DÂHİL ... TL) tutarında olduğu tespit edilmiştir.
Aracın söküm ve onarım aşamasında ilave parçaların çıkabileceği ve hasar maliyetinin artabileceği, aracın genel görünümü, teknik olarak hasar gören parçaların onarım sonrasında gerekli teknik standardizasyonu sağlayamayacağı gibi hususlar dikkate alındığında aracın onarımının ekonomik ve teknik olarak mümkün olmadığı tespit edilerek;
Bu şartlarda aracın onarımı halinde, lüzumlu parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında aracın piyasa rayiç değerine yaklaştığı ve onarımının ekonomik olmadığı tespit edildiğinden hasarlı vaziyetteki ederi şekli ile değerlendirilmesi gerektiği, aracın piyasa rayiç değerinin ... TL olduğu, piyasa şartlarında ... TL sovtaj bedeli oluştuğu tespit edilmiş olup aracın ağır hasarlı pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur.
PİYASA DEĞERİ
... TL
SOVTAJ BEDELİ
... TL
PİYASA DEĞERİ – SOVTAJ BEDELİ FARKI
... TL
Aracın rayiç değeri ve sovtaj bedeli dikkate alındığında davalı tarafından davacı tarafa ödenmesi gereken bakiye alacak tutarın ... TL olduğu tespit edilmiştir. (Kusur oranına yüzde olarak Sayın Mahkeme karar vereceği için kusur oranı düşülmeden hesaplanmıştır.)
Yapılan dosya incelemesinde kaza tarihinin ... olması sebebi ile davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitinin kaza başına ... TL olduğu tespit edildiği " sonuç ve kanaatine varmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu ... tarihli raporunda sonuç olarak; "A-)Sürücü ...’ün %85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğuna,
B-)Sürücü ...’ın %15(yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında; davacıya ait ... plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, varsa hasar miktarı ile davalıların bu miktardan sorumluluklarının bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, trafik tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur ve hasar raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi trafik hasarlı kazasının, davalının %85 kusuru ve trafik kurallarına aykırı hakereti nedeniyle oluştuğu, benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Zarar yönünden;
Hasar yönünden mahkememizce hükme esas alınan ... tarihli raporda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle meydana gelen ve ekspertiz raporu ile tespit edilen hasarın uygun olduğu, meydana gelen hasarın davacının gerçek zararı olduğu, araçta kaza sonucu değişmesi gereken, tamir, onarımı ve işçilik bedeli olmak üzere toplam ...-TL hasar meydana geldiği, aracın kaza tarihi itibariyle 2.el piyasa değerinin ... TL olup, ...-... kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından aracın sovtaj değeri olan ...-TL ile, davacı araç sürücüsünün kusur oranı indirimi sonucu bulunan ...-TL hasarın davalılardan tahsiline yönelik karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Buna göre, açılan kısmi dava için de, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince gerçek kişi davalı yönünden kaza ve sigorta şirketi yönünden ... tarihli başvuru dilekçesi olsa da davalının hangi tarihte temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından dava tarihinden itibaren faiz başlangıcının belirlenmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ... TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihi ..., davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile dava tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine;
2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA
3-Davacının yapmış olduğu keşif, bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında ...-TL ile ilk dava masrafı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılara verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalılardan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8- Taraflarca dosyaya yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı ... ile vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/07/2023
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı