T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/510
KARAR NO: 2024/428
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının sigortacı olup, sigortalı ...'nin ...'dan ithal ettiği ve davalının donatanı ve fiili taşıyanı olduğu ... isimli gemiye muhtelif limanlardan (...) yedi ayrı ... kayıtlı olarak yüklenen ve ...'ya taşınan net ... mt. ... cinsi eşyaların nakliyat rizikolarına karşı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu ... Poliçeleri ile sigortalandığını, taşıma konusu eşyaların ... Limanında gemiden hasarlı olarak tahliye ve sigortalıya teslim edildiğini, taşıma sırasında oluşan eşya hasarı nedeniyle sigortalının toplam zararının ... USD, ... Euro olarak tespit edildiğini ve davacı tarafından ... tarihinde toplam ... USD ve ... Euro sigorta tazminatını yedi ayrı banka dekontu muhteviyatı olarak sigortalıya ödendiğini, böylece davacının TTK. Md. 1472 gereğince sigortalının haklarına kanuni halef olduğunu, davacının ayrıca sigortalıdan 7 ayrı ibraname/temlikname aldığını ve sigortalıya TBK. Md.183 vd. Gereğince akdi halef de olduğunu, bu hasar ve zarardan TTK. md. 1178 vd.hükümleri gereğince ... hamili olan sigortalı ...'ne karşı sorumlu olup, halefiyet gereğince de davacı sigorta şirketine karşı sorumlu olduğunu, eşyanın hasarlı tespit edilmesi üzerine davalının sorumluluk sigortacısı (...) tarafından teminat mektubu verildiğinden gemi üzerine ihtiyati haciz kararı alınmadığını, ...’nin ise ... gemisinin ve dolayısıyla donatan/taşıyanın acentesi olup taşıma konusu eşyaların sigortalıya teslimine diğer deyişle taşıyanın sözleşmeden kaynaklanan borcunun ifasına aracılık ettiğini, TTK md. 105 hükmüne göre taşıyana izafeten acenteye talep ve dava yöneltilebileceğinden taraf olarak gösterildiğini, taşıyan/donatan aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi ... esas sayısına kayıtlı olarak icra takibi yapıldığını, davalının borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla davanın kabulü ile davalının Antalya Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu gemi için firmalarının ... Limanında ... tarih ve ... sayılı ... Yönetmeliğinde de belirtilen, sorumluluklar dahilinde, sadece Kiracı firma olan ... firması adına ... hizmeti verdiğini, gemi sahibi veya işleticisi ile hiçbir ilişkilerinin olmadığını, geminin tüm ... Liman ... işlemlerinin bu firma adına yapıldığını ve bu firmaya fatura edilerek ücretlerinin de yine bu firma tarafından ödendiğini, bu firmaya tanzim edilen fatura ve banka ödemesini sunduklarını, gemi tahliyesi sırasında tespit edilen hasarlı yükler ile ilgili alıcı firma ve kiracı firmaya sorumlulukları dahilinde bilgi verilerek hasar tespitinin yapılması için eksper talep edildiğini, alıcı firmanın hasarlı yükler sebebiyle tahliyeyi ... saat ...'de durdurduğunu, alıcı firmanın ... firmasının garanti mektubunu aldıktan sonra ... da tahliyeye devam ettiğini, hasarlı yükler için alıcı firma talebi ile ... şirketi (...) tarafından verilen ... usd garanti mektubu (... ) davacı firmanın elinde olduğunu, kiracı acentesi olmalarından dolayı, ... ihtiyaçları için ... kullandığını ve de limanda personel değişimi işleri ... yaptığını, davacı Firma tarafından ... tarihinde tarafımıza Antalya genel icra dairesi ... nolu ilamsız takiplerde ödeme emri gönderdiğini, ... olarak hiçbir sorumluklarının ve yetkilerinin olmaması sebebiyle bu ödeme emrinin kabul edilmediğini, gemi ile ilgili gemi sahiplik belgesi, ... vs evraklar bir nüshasını itirazları ekinde sunduklarını beyanla dava aşamasında ortaya çıkacak nedenler ile ilgili delil sunma hakları saklı kalmak kaydı ile, davacı firmanın kendilerini bu geminin işleticisi, sahibi, donatanı vs olarak dikkate alması ve şirketlerini davada taraf göstermesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş taraf teşkili sağlanmıştır.
Davacı vekili tarafından ... tarihli ön önceleme duruşmasında, yapılan sigortanın yük sigortasına ilişkin olduğu, TTK 105.maddeye dayalı olarak yabancı şirketi izafeten acentaya karşı dava açtıklarını, acentadan sorumlu olduğu yönünde bir talepleri bulunmadığını, ayrıca İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında bu dava ile irtibatlı olarak geminin sorumluluk sigortacısına karşı dava açtıklarını beyan etmiştir.
Davalı şirket temsilcisi de, ... olarak görevlerinin geminin limana yaklaştığı zaman gemi ile kurumlar arasındaki iletişimi sağlamak olduğunu, bu hususun yönetmelikte de belirtildiğini, gemideki ... gelen zarardan sorumlu olmadıklarını, donatanın acentası değil kiracı acentası olduklarını beyan etmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Gümrük Müdürlüğü ve Liman Başkanlığına müzekkere yazılarak ... isimli gemiye ilişkin ... olan ... bilgisinin ve gemiye ilişkin tüm kayıt ve belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasında; ... tarihli oturum ... nolu ara karar gereği dava dosyasının re'sen seçilecek 1 taşıma ve yük sigortasında uzman bilirkişi, 1 uzak yol kaptanı ve 1 ziraat mühendisi bilirkişiye tevdi ile davacı sigorta tarafından sigortalıya ödenen tazminata ilişkin sigortacı tarafından davalı donatan ve donatanın acentasına rücu edilip edilemeyeceği, rücu edilebilecek ise talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin olarak alacak miktarı ile donatanın acentasının sorumluluğuna ilişkin koşullar yönünden değerlendirme yapılmak suretiyle takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin rapor tanzimi için İstanbul Nöbetçi (Deniz) Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından sunulan 15/01/2024 tarihli raporda özetle; "...1) Yük zararının gemi tahliyesinde görevlendirilen ... şirketin uygun tahliye cihazı kullanmaması ve özensiz tahliye ve ... yapmış olmasından kaynaklandığı,
2) TTK m. 1178 hükmü uyarınca taşıyanın, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olduğu, yük zararının sebebine ilişkin değerlendirme esas alındığında, taşıyanın zarardan sorumlu olduğu,
3) Sigorta firması tarafından yapılan ödemelerin uygunluğu bakımından değerlendirme:
A-Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... ... nin 56 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... USD olduğuna göre | çuvalının değeri ... USD / ... =... USD'dir.
Hasar gören 56 çuvalın değeri ... X ... = ... USD'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... USD (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... USD( KDV hariç, %10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... USD ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olduğu kanaatine varılmıştır.
B- Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... nin 83 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... EUR olduğuna göre 1 çuvalının değeri ... EUR / ...= ... EUR'dir.
Hasar gören 83 çuvalın değeri ... EUR X ... =... EUR'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... EUR (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç, %10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... EUR ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olduğu kanaatine varılmıştır.
C- Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... nin 20 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... USD olduğuna göre 1 çuvalının değeri ... USD / ... = ... USD'dir.
Hasar gören 20 çuvalın değeri ... X ... = ... USD'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... USD (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... USD ( KDV hariç, %10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... USD ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olduğu kanaatine varılmıştır.
D-Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... nin 101 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... EUR olduğuna göre 1 çuvalının değeri ... EUR / ... =... EUR'dir.
Hasar gören 101 çuvalın değeri ... EUR X ... =... EUR'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... EUR (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç, % 10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... EUR ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olmadığı kanaatine varılmıştır. Hasar tutarı ... EUR , Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç,%10 ilaveli) olması gerekli iken ... EUR- ... EUR= ... EUR fazladan ödeme yapılmıştır.
E-Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ...nin 5 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... EUR olduğuna göre | çuvalının değeri ... / ... = ... EUR'dir.
Hasar gören 5 çuvalın değeri ... X ... = ... EUR'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... EUR (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç, %10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... EUR ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olduğu kanaatine varılmıştır.
F-Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... nin 202 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... USD olduğuna göre | çuvalının değeri ... / ... = ... USD'dir.
Hasar gören 202 çuvalın değeri ... X ... = ... USD'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... USD (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... USD ( KDV hariç, % 10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... USD ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olmadığı kanaatine varılmıştır. Hasar tutarı ... USD , Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç, %10 ilaveli) olması gerekli iken ... USD- ... USD = ... USD eksik ödeme yapılmıştır.
G- Dava dosyasına ekli ... Nolu Expertiz raporunda belirtildiği üzere, ... 10 çuvalı hasar görmüştür. Malın toplam değeri ... EUR olduğuna göre 1 çuvalının değeri ... / ... = ... EUR'dir.
Hasar gören 10 çuvalın değeri ... X ... — ... EUR'dir.
Expertiz raporunda hasar tutarı ... EUR (KDV hariç) belirtilmiş olup, Sontaj/Muafiyet/Eksik Sigorta Tenzilli Hasar Tutarı ... EUR ( KDV hariç, % 10 ilaveli) olarak hesaplanmıştır. Davacı ... tarafından ... ne ... EUR ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemenin zararlar için ... olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava yük sigortasına dayanan sigorta tarafından sigortalıya ödenen tazminatın tahsili istemiyle donatanın acentası olan davalı aleyhine yapılan ilamsız takipte itiraz üzerine takibin durmasından sonra açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf ... taşıyan/donatan ...'ye izafeten acenta ...'ne dava açıldığı belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 1178 maddesinde; "Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
(2) Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur..."
1179. Maddesinde de; " Taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu değildir. Taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir.
(2) “Taşıyanın adamları” terimi, taşımada kullanılan geminin adamlarını, taşıyanın taşıma işletmesinde çalışan veya kendisini temsile yetkili kıldığı kişileri ve taşıma işletmesinde çalışmasa bile navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı diğer kişileri kapsar.
Fiilî taşıyana ilişkin hükümler saklıdır." düzenlemeleri mevcuttur.
Yukarıda belirtilen maddelerde taşıyanın adamlarını navlun sözleşmesinin ifasında kusurlarından doğan zararlardan sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda hasarın yükün gemiden tahliye işlemi sırasında meydana geldiği anlaşılmıştır. Geminin tahliyesi sırasında kullanılan yöntem ve ekipmanın hasarın meydana gelmesinde etkili olduğu, buna göre söz konusu zarar nedeniyle taşıyanın sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Eldeki dava ise yukarıda da belirtildiği gibi taşıyan aleyhine değil, donatana izafeten acentaya karşı açılmıştır. Acentaya izafeten dava açılabilmesi için acentanın sözleşmeye aracılık ettiğinin ortaya konulması veya müvekkili namına akdettiği sözleşmenin mevcudiyeti gereklidir. Dolayısıyla, acenta aleyhine dava açılabilmesi için acentanın müvekkilini davada temsili, acentanın müvekkili namına akdettiği veya aracılıkta bulunduğu sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden kaynaklanan davalarda söz konusu olabilmektedir.
Somut olayda, Mahkememizce böyle bir sözleşme davacı tarafça ibraz edilmediğinden ... tarihli oturum ... nolu ara karar ile davalı acentanın sözleşmeye aracılık ettiğinin ortaya konulması için düzenlenen navlun sözleşmesinin ibraz edilmesi için davacı tarafa iki haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça sözleşme ibraz edilmemiş, dolayısıyla acentalık ilişkisi kanıtlanamamıştır.
Her ne kadar davacı tarafça TTK 103/1-b ve 105. Maddelerine dayanılarak davalıya karşı dava açıldığı belirtilmiş ise de; acentalık ilişkisinin ispatlanamadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere navlun sözleşmesinin ibraz edilmediği, dolayısıyla davalının acentalık sıfatının ispatlanamadığı görülmekle davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harcın peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile fazla alınan ... TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya İADESİNE,
3-Yapılan yargılama masraflarının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...- TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştikten sonra davacı tarafa istek aranmaksızın İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/06/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır