T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/529 Esas
KARAR NO: 2022/633
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/07/2022
KARAR TARİHİ: 01/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesinde, tarafına ait ...Bankası ...Şubesi'nin hesabı üzerinden şahıs şirketi olan ...İnşaat adına düzenlenmiş tarafınca keşide edilmiş ...seri numaralı tutar kısmı boş olan çekin zilyedi olduğunu, iş bu çeki kaybettiğini, çekin üçüncü şahısların eline geçmesinin telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollamasıyla çeklerde uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Davacı dava dilekçesinde, çek hesabının kendisine ait olduğunu, keşidecisi olduğunu belirtmiş ayrıca, iptalini talep ettiği çekin zayi olduğunu belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.
Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM;Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın Hukuki Yarar Yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3- Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sounucunda kararın davacıya tebiğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.01/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim...
¸e-imzalıdır