T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/618
KARAR NO: 2023/318
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/08/2022
KARAR TARİHİ: 24/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Antalya İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazda seracılık faaliyeti gerçekleştirdiğini, seranın Devlet destekli sera sigortası genel şartlar ile Devlet destekli sera sigortası tarife ve talimatları hükümlerine göre tanzim edilen davalı ... A.Ş. tarafından hazırlanan ... numaralı sera sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, ... başlangıç ve ... bitiş tarihli poliçe uyarınca seranın dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, taşıt çarpması, sel ve su baskını, enkaz kaldırma masrafı vb. rizikolar için teminat altına alındığını, ... İlçesinde ... tarihlerinde gerçekleşen yoğun dolu, fırtına, hortum ve yağış nedeniyle hayatın durma noktasına geldiği, birçok mağduriyet doğduğu, müvekkilin sigorta poliçesine konu seranın plastik örtüsünün dolu felaketi nedeniyle büyük hasar gördüğü, zararın tazmini için sigorta şirketine gerekli başvurunun yapıldığı, ancak sigorta eksperlerince söz konusu seraya gelinerek oluşan zarara ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadığını, ödeme yapılmaktan imtina edildiğini, yaşanan zarar tespiti için Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş nolu dosyası ile delil tespitinin yaptırıldığını, keşif sonrası hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;
"- Olay günü ... tarihinde yağışın 87,4 ve 168,8 mm ölçüldüğü, sağanak yağış, fırtına ve hortum hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 17,7 ve 32,4 mm olarak ölçüldüğü, sağanak ve dolu hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 35,4 ve 33,8 mm olarak ölçüldüğü, sağanak ve dolusuz oraj hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 27,6 ve 49,6 mm olarak ölçüldüğü, sağanak kuvvetli yağış ve sel baskını hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 10,8 ve 41,4 mm olarak ölçüldüğü, sağanak yağış ve dolu (orta ve kuvvetli) hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 9,2 ve 28,0 mm olarak ölçüldüğü, sağanak yağış, dolu (orta kuv.) ile fırtına-hortum hadiselerinin kaydedildiği, ... tarihinde yağışın 29,4 ve 33,0 mm. olarak ölçüldüğü, sağanak ve dolusuz oraj hadiselerinin kaydedildiği,
- Seranın çatı plastik örtüleri üzerinde meteorolojik dolu olayından dolayı sık aralıklarla hasarlar oluştuğu, bu hasarların tüm çatı plastik örtüsü üzerinde görüldüğü, yapılan tespitler sonucunda seranın çatı plastik örtüsü üzerinde % 90 oranında dolu hasarı olduğu,
- Dolu hasarını ... poliçesine göre tazmin edileceğinin mahkemece hükmedilmesi halinde hesaplanan tazminat miktarının 86.776,09 TL olduğu" nun belirtildiğini; delil tespit dosyasından alınan Kurul Raporu ile maddi zarar hesaplamasının yapıldığını, rapor ile sabit olmak üzere müvekkilin serasında meydana gelen zararın, bölgede meydana gelen dolu felaketi nedeniyle oluştuğunu, seranın ... nolu sera sigorta poliçesi uyarınca dolu rizikosunu da kapsar şekilde teminat altına alındığını beyan ederek; Davanın kabulüyle, 6100 sayılı HMK 107.maddesi uyarınca maddi zarar belirlendikten sonra bedel artırım dilekçesi sunmak ve harç tamamlanmak üzere, sera örtüsü (yumuşak plastik) zararı alacağına ilişkin olarak 1.000 TL maddi tazminatın zararı oluşturan dolu felaketinin meydana geldiği ... tarihinden itibaren işleyecek yasal ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... İli ... İlçesi Merkez ... Mahallesinde yer alan sera için ... tarihinde ... numaralı poliçenin tanzim edildiğini, ilgili poliçede ürün sigorta bedelinin ... TL, yumuşak plastik sigorta bedelinin 46.210,00 TL, cam örtü sigorta bedelin 30.240,00 TL ve konstrüksiyon sigorta bedeli ... TL üzerinden teminat altına alındığını, sigortalı tarafından ... tarihinde dolu hasarı olduğu gerekçesiyle hasar ihbarında bulunulduğunu, hasar ihbarı üzerine farklı ziraat mühendisi eksperler tarafından hasar tespit incelemesi yapıldığını, yapılan tespitte; sera örtüsünde teminat kapsamında hasar olmadığını, oluk kenarlarına yürürken ve yay başlangıçlarında dokunulan yerlerde örtünün yırtıldığını, sera çayı plastik örtüsünde dikine ve üçgen küçük küçük kesikler şeklinde birbirinin tekrarı izler görüldüğünü,teminat dışı mekanik ve suni hasar tespit edildiğini, 3 farklı eksper grubu tarafından yapılan hasar tespit incelemelerinde seranın sigortalı unsurlarında dolu hasarı emaresinin bulunmadığını, plastik örtüde dolu izlerine benzeyen ama bir cisimle yapıldığı belirlenen izlerin tespit edildiğini, seradaki zarar dolu nedeniyle meydana gelmediğinden teminat dışı olduğunu, bu nedenle hasar dosyalarının reddedildiğini, ekspertiz işlemlerindeki tüm işlemlerin fotoğraflarla kayıt altına alındığını, sera örtüsünde dolu hasarı olmadığını, izlerin cisimle yapıldığının fotoğraflarda net olarak görüldüğünü, yapılan tespit işlemi sonucunda sera çatı sigorta bedeli zeyil işlemi yapılarak poliçeden çıkartıldığını, ... tarihlerinde 3 kez dolu hasar ihbarında bulunulduğunu, tüm hasar tespitlerinde serada teminatlar dahilinde bir hasar olmadığının belirlendiğini, davacının davasını dayandırdığı d.iş tespit raporuna da itiraz edildiğini, aylar sonra kendi beyanları üzerinden tespit raporu aldırıldığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Devlet Destekli Sera Sigortası gereği, oluştuğu iddia edilen sera örtüsü (yumuşak plastik) zararı alacağına ilişkin olarak 1.000 TL maddi tazminatın tahsili talebinden ibarettir.
Mahkememizce aşamalarda taraf delilleri toplanmıştır.
Devlet Destekli Sera Sigortası Genel Şartları gereğince; Bu sigorta ile 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 12’nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Örtü Altı Kayıt Sistemine uygun olarak, kayıt altına alınan ve risk değerlendirmesi sonucunda, sigortaya kabulü uygun görülen seralara ve içindeki ürünlere poliçede belirtilen risklerin, doğrudan neden olacağı maddi zararları, sigorta bedeline kadar teminat altına alınmıştır.
Teminatın Kapsamındaki Haller ve Teminatların Tanımı, Devlet Destekli Sera Sigortası Genel Şartları m. A.2'de ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Teminat Dışında Kalan Haller ise A.4 maddesinde belirtilmiştir.
Mahkememizce, mahallinde inşatta mühendisi, ziraat mühendisi ve sigorta bilirkişisi eşliğinde keşif icra edilmiştir ve tanık dinlenmiştir.
... tarihli kök bilirkişi heyeti raporunda özetle; ziraat bilirkişisi zararın tazmininin gerektiğini bildirdiği, inşaat mühendisi ve ziraat bilirkişinin zarar tespit ve hesaplamaları yaptığı görülmüştür. Sigorta bilirkişi raporunda da özetle; ... nolu ...-2022 başlangıç-bitiş tarihli Devlet Destekli Sera Sigortası Poliçesi ile davacıya ait dava konusu seranın yangın, fırtına, dolu, hortum, sel, su baskını, yangın risklerine karşı sigortalandığı ve dava konusu edilen poliçede belirtilen 7.680,60 m2 örtü (yumuşak plastik) için 46.210 -TL teminat verildiğinin tespit edildiği; ... tarihli Keşif sırasında dava konusu sera çatı plastik örtüleri üzerinde sık aralıklarla küçüklü büyüklü dağınık delik/ hasarlarının bulunduğu, başkaca (ürün ve yan-alt cam/plastik örtülerde) hasar bulunmadığının görüldüğü; çatı plastik örtüsünde meydana gelen hasarın da %90 oranında olduğu Belirlendiği; davacı tarafından D.iş dosyasından alınan bilirkişi heyet raporunda ... tarafından yapılan güncellemede örtü sigorta bedelinin 115.524,00 TL olduğu dikkate alınarak hesaplama yapılmış ise de mahkememiz dosyası kapsamında örtü teminat bedelinin güncellendiğine ilişkin poliçe-zeyilname vs bulunmadığı; mahkeme dosyası içerisinde raporda detaylı şekilde incelenen ... nolu poliçede örtü teminat bedeli 46.210,00 TL olarak belirtilmiş olduğundan tazminat hesaplamasının bu bedel dikkate alınarak yapıldığı; güncellemeye ilişkin zeyilname-poliçe sunulması halinde yeniden hesaplama yapılacağı; taraflar arasındaki ... nolu sigorta poliçesinde tazminat hesabının nasıl yapılacağı ve tazminattan indirilmesi gereken muafiyet ve müşterek oranların neler olduğu açıkça düzenlendiği; Poliçede yer aldığı üzere Tazminat hesabında her bir hasar olayında hasar miktarına poliçede belirtilen muafiyeti aşan kısmın esas alınacağı; Sigorta bedeli üzerinden hesaplanan muafiyet indirildikten sonra kalan zarar miktarı üzerinden müşterek sigorta tutarı hesaplanarak tazminat tutarından indirileceği, Sigorta bedeli üzerinden hesaplanan muafiyet indirildikten sonra kalan zarar miktarı üzerinden poliçede belirtilen müşterek sigorta tutarı ve sovtaj bedeli hesaplanarak tazminat tutarından indirilir ve sigortalıya tarife ve talimatlarda belirtildiği gibi tazminatının ödeneceği, Poliçede örtü (yumuşak plastik) için %5 muafiyet; %20 müşterek oran belirlendiği belirtilerek; yapılan hesaplama gereği; dava konusu olayla ilgili meydana gelen hasarın sigorta poliçesine göre tazmin edileceğinin kabul edilmesi halinde taraflar arasındaki sigorta poliçesi gereği ödenmesi gereken miktarın 23.498,53 TL olduğu hususu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Mahkememizce itirazların değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi heyetinde ek rapor alınmıştır.
... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; itirazlar değerlendirilmiş, Kök raporda belirlenen plastik örtü maliyeti ve hurda bedelinin (sovtaj) serbest piyasa rayiçlerine göre araştırılarak belirlendiği; Sera plastiği satan ve hurda alımı yapan bir çok işletmeden alınan
değer olup, bugünkü tarihte bile sera plastik örtü kilogram fiyatı 55-60 TL/kg, hurda bedeli (sovtaj) kilogram fiyatı 8,00 TL bedelinde olduğu; kök raporda alınan 70,00 TL/kg fiyatı içinde sert plastik denilen klips fiyatı da eklenerek belirlendiği; çünkü klips olmadan plastik örtünün yeniden takılamayacağının taraflarınca bilindiğini; bu nedenle kök raporda belirlenen 70,00 TL/kg fiyatı ile 8,00 TL/kg hurda bedelinin doğru olup değişikliğe gerek olmadığı kanaatine varıldığı; plastik seranın %90 zarar alması nedeniyle tamamının değişecek olması dikkate alınarak, zararın %100 olarak hesaplanacağı, ayrıca bu alanda sera plastiğinin döşenmesi için işçilik ücreti olarak 15.000,00-TL eklenmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı; yapılan hesaplama gereği, taraflar arasındaki sigorta poliçesi gereği ödenmesi gereken miktarın 22.208,16 TL olduğu; kök raporda Sigortalanan sera çatı alanı 7680,60 m2 ‘nin %90 hasarlı kısmı için 1.451,6334 kg yumuşak plastik hurda bedeli (sovtaj) hesaplanmış iken ek raporda %100 hasarlı kısmı için 1.612,93 kg yumuşak plastik hurda bedeli (sovtaj) hesaplanmış olduğundan tazminat miktarında farklılık doğduğu hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili, değer artırım dilekçesi sunmuş ve bu dilekçe hukuki dinlenilme hakkı kapsamında davalıya tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi ek raporundaki hesaplamalar, anlaşılır, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporlarındaki belirlemeler, ek rapordaki hesaplama göz önüne alındığında; taraflar arasındaki sigorta poliçesi gereği ödenmesi gereken miktarın 22.208,16 TL olduğu, zararın poliçe kapsamında olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf, talep ettiği tazminata hava olayının meydana geldiği tarihten itibaren faiz talep etmiştir. Tarsimden gelen yazı cevabı ekindeki hasar tespit raporunda, kesin ekspertiz tarihinin ... olduğu belirtilmiştir. Devlet Destekli Sera Sigortası Genel Şartları "B.7. Tazminatın Ödenmesi" başlıklı maddesinde; "Hasar dosyasının tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarı, en geç 30gün içerisinde sigortalıya ödenir." hükmü yer almaktadır. Mahkememizce de kesin ekspertiz tarihinden itibaren 30 gün sonunda zararın giderilmesi yükümlülüğünün doğduğu kabul edilmekle; bu tarihten itibaren ve yasal faiz ile davalı sorumlu tutulmuştur. Son olarak belirtmek gerekir ki; davadan önce davacı tarafça delil tespiti talebinde bulunulmuştur. 6100 Sayılı HMK'nın 323/ç madde ve fıkrası gereğince geçici hukuki koruma tedbirleri nedeniyle yapılan giderler ile delil tespiti masrafları, yargılama giderleri kapsamındadır. Bu durumda delil tespit davası nedeniyle yapılan giderler yargılama giderlerinden olup, yargılama gideri türünden değerlendirilerek (yargılama giderine eklenerek, davanın kabul-red oranına göre) bu konuda karar verilmesi gerekirdi. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 06/11/2014 gün, 2014/15868 E., 2014/15196 K.; 20/12/2018 gün, 2018/292- 12596 E.K; 20/11/2014 gün2014/19847-16462 E.K.) Davacının talebi de bu yönden mevcuttur. Mahkememizce bu hususa riayet edilmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 22.208,16 TL maddi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 80,70 ₺ (TL) başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 80,70 ₺ (TL) peşin harcı ve aşamalarda yatan 363,00 TL tamamlama harcı toplamı 443,70 ₺ (TL)'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, alınması gerekli bakiye 1.073,33 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, (1.517,03 TL - 443,70 TL=1.073,33 TL)
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 524,40 ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi-keşif-değişik iş dosyası gideri/ücreti gideri toplamı 6.058,40 ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.560,00 ₺ (TL) nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ... ile davalı vekili Sn. Av. ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır