T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/691 Esas
KARAR NO: 2023/159
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 29/09/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... no’lu kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araca, davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (ZMSS) temin ettiği ... plakalı firari araç sürücüsü tarafından, ... tarihinde çarpmak suretiyle hasar verildiğini, kaza, trafik kaza tespit tutanağından anlaşıldığı üzere, davalı sigorta şirketinin ZMSS temin ettiği aracın firari sürücüsünün tam kusuru ile (kusur oranı ile bağlı olmadığımızı meydana geldiğini, kazaya ilişkin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kovuşturma yapılıp yapılmadığı müvekkil şirket tarafından bilinmediğini, sigortalı araçta meydana gelen hasar, bağımsız eksper tarafından incelenmiş ve toplam 29.869,71-TL zararın meydana geldiğinin tespit edildiğini, bu bedelden 22.985,30-TL.sı ... tarihinde, 6.884,41-TL.sı ... tarihinde araç tamiri, yedek parça temini ve mobil onarımı gerçekleştiren servise sigortalı adına ödendiğini, Davalı sigorta şirketine, sigorta şirketlerinin mutabakatı gereği öncelikle müracaat edilmiş ancak taleplerinin red edildiğini, davalı sigorta şirketi ve ... plakalı aracın maliki-işleteni aleyhine, işbu ödenen hasar bedelinin ödenmesi için, Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, borçlular-davalılar tarafından borcun tamamına itiraz edildiğini, Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumlu olduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını, anlaşma sağlanamadığını, Davanın kabulü ile davalıların-borçluların, Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve dayanaksız tüm İtirazlarının iptaline ve takibin devamına, borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava, kazaya karışan her iki araç malikinin de ticari işletmesiyle ilgisi olmayan dolayısıyla "ticari iş" niteliğinde olmayan bir trafik kazasından kaynaklandığını, Davacı ile müvekkil şirket arasında da bir sözleşme olmadığı olayın haksız fiile dayandığı dikkate alındığında davanın Asliye ticaret mahkemesi değil Asliye hukuk mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğini, göreve ilişkin itirazları olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, Dava dilekçesinde trafik kazasının meydana gelmesinde kusurun sigortalı araç sürücüsüne ait olduğu iddia edilmiş ise de bu iddianın kabulü mümkün olmadığını, bu sebeple; öncelikle kusur yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, kazanın meydana geliş şekli, hava ve yol durumu, trafik ışıkları vs. kazaya etki eden tüm faktörler değerlendirilerek kazanın meydana gelmesinde sürücülerin var ise kusurları ve kusur oranlarının tespiti gerektiğini, hasar tazminatı talebi için zmss poliçesi genel şartlar uygulanması gerektiğini, ... tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları üzerinden değerlendirme yapılarak bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, Genel Şartlar gereği Hasar halinde, hasar gören parça, onarımı mümkün değilse veya eşdeğer parça veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişimine imkân yok ise orijinali ile değiştirilir. Kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda hasar gören parça, onarımı mümkün değilse öncelikle orijinali ile değiştirilir, orijinal parçanın bulunmaması durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirilir. Ancak model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçta hasar gören parçanın orijinal olmadığı durumda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim yapılır. Bu paragraf uygulaması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemeyeceğini, Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim mümkün olduğu halde, sigortacının bilgisi ve onayı dahilinde olmadan orijinal parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza tarihi itibariyle benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça bedeli ile sınırlı olduğunu, Sigortacı bu paragraf kapsamındaki onaya ilişkin tercihini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde onarım merkezine veya hak sahibine bildirmediği durumda onayı varsayılır. İspat yükümlülüğü sigortacıya ait olduğunu, onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmeyeceğini, Onarım masrafları zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmeyeceğini, hak sahibinin aracın hasarlı haliyle kendisine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde kendisine tazminat olarak ödenebileceğini, bu durumda ilgisine göre bu maddede yer alan usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle hak sahibine terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip hak sahibine bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılacağını, kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olduğunu, Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabileceğini, Araç sicilinde bulunan işleme engel kayıtlar sebebiyle, belirtilen hurda veya çekme belgesinin hak sahibi tarafından alınamaması ve sigorta şirketine ibraz edilememesi halinde, tazminat ödemesi, ilgili tutarın sigortacı tarafından masrafları tazminat tutarından mahsup edilmek üzere, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdii suretiyle de yapılabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve ödeme bilgisi sigorta şirketince ilgililere bildirildiğini,
Davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı her ne kadar avans faiz talep etmekte ise de müvekkil davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, İş bu sebeple faiz talebinin reddi gerektiğini, kazaya karışan araç ile müvekkil şirkette sigortalı olan aracın kullanım tarzı hususidir ve ticari amaçlı kullanılmamaktadır Ayrıca alacak haksız fiilden doğup zarar görenler arasında da sözleşme ilişkisi bulunmadığından istenebilecek faiz türü sadece yasal faiz olacağını, müvekkil aleyhine hüküm kurulamayacağını beyanla Davanın reddi ile davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline, Karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; trafik sigortacısı şirketin sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK' nın 1472. Maddesi uyarınca davalı haksız fiil sorumlusundan ve sigortacısından tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı/ alacaklı tarafından davalı/borçlular hakkında 31.693,05.-TL toplam alacak için girişilmiş icra takibi olduğu, davalı/borçluların itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu olaya ilişkin hasar dosyaları, araç tescil ve tramer kayıtları, ... İlçe Emniyet müdürlüğünden tutanak ve belgeler celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara Adli Tıp Kurumu ... tarihli raporunda sonuç olarak;" KUSUR YÖNÜNDEN
A- Davacı taraf sürücüsü ...’ın kusursuz olduğuna,
B- Kimliği tespit edilemeyen davalı taraf sürücüsünün % 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğuna,
HASAR YÖNÜNDEN :
A- Davacı taraf sürücüsü ...’ın kusursuz olduğundan aracındaki hasardan sorumlu olmadığına,
B- Kimliği tespit edilemeyen davalı taraf sürücüsünün dava konusu araçtaki hasarın tamamı olan;
% 100 X 29 869.- TL = 29 869.- TL’den sorumlu olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık, meydana gelen trafik kazası sonucu sigortalı araçta hasar oluşmasında davalı yanın kusurunun bulunup bulunmadığı, sigortalı araçta oluşan hasar miktarı, davalı yanın sigortalı araçta oluşan hasar nedeniyle davacının yaptığı ödemeden sorumlu olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesi şöyledir; "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur."
Görülmekte olan davanın hukuksal dayanağı haksız fiildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde de aynı yönde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Buna göre haksız fiil hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Haksız fiilden söz edilebilmesi için şu dört unsurun birlikte bulunması zorunludur: Öncelikle ortada hukuka aykırı bir fiil bulunmalıdır. İkinci unsur, fiili işleyenin kusurudur. Üçüncü olarak kusurlu şekilde işlenen ve hukuka aykırı olan bu fiil nedeniyle bir zarar doğmalıdır. Nihayet doğan zarar ile hukuka aykırı fiil arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. Bu unsurların tümünün bir arada bulunmadığı, bir veya birkaç unsurun eksik olduğu durumlarda haksız fiilin varlığından söz edilemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25/04/2018 tarih 2017/4-1457E. 2018/988K. sayılı kararı).
Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yöneliktir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/06/2019 tarih 2016/13674E. 2019/7465K. sayılı kararı).
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davacı sigorta şirketi, sigorta poliçesi gereği yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısının haklarına halef olmuş ve halefiyet hakkına dayanarak ilamsız takiplere mahsus icra takibi başlatmış itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır. Davacının sigortalısı ile davalılar arasındaki hukuki ilişki ise haksız fiildir. ... tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; ... plakalı araç seyir halinde iken, sürücüsü firar eden ... plakalı aracın yanyola giriş yapmak istediği esnada, ... plakalı aracın arka bagaj kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı ... tarihli raporunda da; Davacı taraf sürücüsü ...'ın yönetimindeki ... plaka sayılı ticari otomobil ile bölünmüş ... Caddesini takiben seyredip, geldiği olay mahalli kavşaktaki sağa, ... Caddesine dönüş varyantında trafik zorunluluğu sebebiyle yavaşladığı sırada, arkadan hızla ve kontrolsüzce gelmekte olan, olay yerini terk eden ve kimliği tespit edilemeyen davalı taraf sürücüsünün kullandığı ... plakalı otomobilin ön kesimi ile aracına arkadan çarpması sonucu, maddi hasarlı kaza meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün kazaya sebebiyet verdiğinden asli ve %100, davacı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi bulunan araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, ... plakalı araçta kaza sonucu malzeme, işçilik ve KDV dahil toplam 29.869,00-TL hasar meydana geldiği, davacı yanın kabulünde de olduğu üzere bu hasarın ... ve ... tarihlerinde ödendiği, meydana gelen kazada davalının tam kusuru da dikkate alındığında davacının davalıdan 29.869,00 TL talep ve dava hakkı bulunduğundan açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Sigorta şirketinin rücu taleplerinde ödeme tarihlerinden itibaren temerrüd oluşacağından 22.985,30-TL asıl alacak yönünden mahkememizce yapılan resen hesaplama ile 1.428,24-TL(22.985,30 TL için ... tarihinden başlayan %15,75 Faiz Oranı ile 144 gün üzerinden) işlemiş faizi; 6.884,41-TL asıl alacak yönünden mahkememizce yapılan resen hesaplama ile 395,10-TL(6.884,41-TL için ... tarihinden başlayan %15,75 Faiz Oranı ile 133 gün üzerinden) işlemiş faizinin olacağı belirlenmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; davanın kabulü ile, davalıların Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında itirazlarının iptali ile; 22.985,30-TL asıl alacak, 1.428,24-TL işlemiş faizi; 6.884,41-TL asıl alacak 395,10-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 31.693,05-TL üzerinden takibin aynen devamına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, Davalıların Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına vaki İTİRAZLARININ İPTALİ ile; 22.985,30-TL asıl alacak, 1.428,24-TL işlemiş faizi; 6.884,41-TL asıl alacak 395,10-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 31.693,05-TL üzerinden takibin aynen devamına
2- Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile 6.338,61-TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 2.164,95.-TL harçtan peşin olarak alınan 382,77.-TL harcın mahsubu ile 1.782,18.-TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 474,97.-TL ilk dava masrafı, 2.157,00-TL müzekkere, davetiye ve Adli Tıp giderinden ibaret toplam 2.631,97.-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 1.560,00 TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Davalı ... Sigortanın yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere gösterecekleri bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, e- duruşma talep eden davacı vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı