T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/767
KARAR NO: 2023/759
DAVA: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ: 02/11/2022
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile dava dışı ticari kredi müşterisi ... Ltd. Şti arasında ticari kredi sözlemeleri imzalandığını, kredi müşterisi bu firmaya muhtelif krediler kullandırıldığını, Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ... USD miktarlı temlik sözleşmesi ile ... Ltd. Şti'nin davalılardan ... ... Satış Aş'den olan alacakları kredilerin teminat olarak müvekkili banka lehine temlik alındığını ve müvekkili bankanın bu alacaklar yönünden temlik alacaklısı olduğunu, ... tarihine kadar temlik bedelleri karşı taraf temlik muhatabı ... ... Satış Aş tarafından müvekkili bankaya ödendiğini ancak ... tarihinden sonra dayanak temlik sözleşmesi kapsamında herhangi bir ödeme yapılmadığını, kredi borçlusu ... Ltd. Şti'ne ait elektrik üretim tesisi ve tesisinin üzerinde bulunduğu taşınmazın kullanım ve yararlanma haklarının Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu tesis devri sözleşmesi ile diğer davalı karşı taraf ... Aş'ye devredilmesi nedeni ile temlik muhatabı ... ... Satış Aş tarafından müvekkili bankaya sözleşme ve taahhüt gereği ödeme yapılmamaya başlanıldığını buna karşın tesisi devralan karşı tarafı ... Aş'ye ödeme yapıldığının haricen öğrenildiğini, ... tarafından temlik sözlemesine konu elektrik üretiminden Güneş Enerji santralinden kaynaklı ... TL'lik ödeme ve sonraki aylık düzenli olarak tüm ödemeler Elektrik Üretim tesisini devralan diğer davalı ... Aş'ye yapıldığını belirterek, davalılardan olan alacağın tamamının tespiti ile fazlaya dair hak ve alacakları saklık olmak üzere şimdilik ... TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... ... Aş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı banka ile müvekkili şirket arasında temlik sözleşmesi olmadığını, davaya konu temlik sözleşmesinin muhatabın diğer davalı ... şirketinin olduğu, müvekkili şirketin elektrik santral sisteminin kurulu bulunduğu taşınmazı ... Bankasından ... tarihinde satın alarak taşınmaz tapusunu şirket envanterine dahil ettiğini, satın aldığı taşınmazın çatısında bulunan tesisleri ise ... tarihinde ... şirketinden devir ve aynı tarihte zilyetliğini teslim aldığını, müvekkili firmanın tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğüne yerine getirerek santral üzerinde haciz olup olmadığını Antalya Genel İcra Müdürlüğü nezdinde araştırmak suretiyle belirlendiğini, rehin sicil yönetmeliği gereğince rehin şerhinin bulunmadığının tespit edildiğini, üzerinde sınırlı hak bulunmadığına kanaat getirerek santralin devri sözleşmesini imzaladığı, menkulün zilyetliğini teslim aldığı, devir sonrası sistemin kurulduğu Antalya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü ile Lisanssız Elektrik üreticileri için dağıtım sistem kullanma ve dağıtım sistemine bağlantı anlaşmasını ... tarihinde imzaladığı, dağıtım ve bağlantı anlaşmalarının yapılması sonrasında satışı yapılan elektrik bedelinin üretin sıfatını kazanan müvekkili şirket adına tahakkuku ve ödenmesinin zorunlu hale geldiği, davacı bankanın devir alan müvekkili firmadan talep etmesinin yasal dayanağının bulunmadığını belirterek davanın müvekkili şirket yönünden reddini talep etmiştir.
Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde; 5346 sayılı Yenilebilir elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımı kanun hükümleri uyarınca kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak lisansız elektrik üretim faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri enerjiyi iletim ve dağıtım sistemine vermeleri halinde görevli tedarik şirketince satın alınmasının zorunlu olduğu, anılan kanun gereğince elektrik üretim yönetmeliği yayınlanmış olup, müvekkili şirketin EPDK mevzuatı ve denetimine tabi olduğu, dağıtım sistemine bağlı anlaşmanın Antalya Organize Sanayi Bölgesi ile imzalandığı, ilgili şebeke işletmecisinin fatura dönemi bazında şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji miktarını belirterek her ayın altın güne kadar görevli tedarik şirketine bildireceği, lisansız elektrik üretim tesisi işleticisi tarafından düzenlenen faturanın görevli tedarik şirketine tebliğ tarihini izleyen on iş günü içerisinde fatura bedelinin ilgili kişinin bildireceği banka hesabına yatırılacağı, üretim tesisi devrinin yönetmeliğinin 35. Maddesi uyarınca devretmek isteyen kişinin statüsünden kaynaklanan şartlar dahil kapasite şartları haiz üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiye devredebileceği, devri işlemi gerçekleşmeden önce eş zamanlı olarak alık ilk on günü içerisinde ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunulacağı, devir için gerekli belgelerin tam ve eksiksiz olması halinde fatura dönemi sonu itibariyle şebeke işletmecisinin nezdinde geçerlik kazanmayacağını, dava dışı ... şirketinin üretim tesisi ile bu tesisin üzerinde bulunduğu kullanım ve yararlanma haklarının ... tarihli sözleşme ile davalı ... şirketi tarafından devir alındığı, temlike konu GES'in her türlü mülkiyet, kullanım ve yararlanma haklarının davalı ... şirketine geçirildiği, 35. Maddedeye istinaden üretim tesisinin yeni sahibi devir alan adına şebekeye bağlanılmasına izin verildiği, dolayısıyla ... şirketinin dağıtım sistemine bağlantı anlaşmasının sonra erdiği ve hükümsüz kaldığı, yönetmeliğin 25. Maddesi gereği 01/11/2021 tarihi itibariyle elektrik üretimi davalı ... şirketi tarafından yapıldığından görevli tedarik şirketi olan müvekkili şirkete Kasım 2021 döneminden başlamak üzere adına ve sonraki dönemler içn devir alan tesis sahibi ve işleticisi ... şirketi tarafından fatura düzenlendiği ve ödemlerin faturayı düzenleyen ilgili tüzel kişiye yapıldığı sonuç olarak davacı banka ile yapılan temlik sözleşmesinin dayanağı bağlantı anlaşmasının sona erdiği ve hükümsüz kaldığını, davalı ... şirketinin yasal ve gerçek muhatap alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce ilgili evraklar getirtilerek, mahkememiz dosyası bir bankacı bilirkişi ve bir nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporda özetle; "davalı ... şirketine, davacı bankaya kredi işlemlerinden borçlu dava dışı ... şirketinden devir aldığı temlik sözleşmesi kapsamındaki tesiste yapılan enerji üretiminden tedarik şirketi davalı ... Elektrik şirketince ...- ... tarihleri arasında tahakkuk eden fatura karşılığında yapılan toplam ödeme tutarı ... TL. olduğu ve bu ödemenin temlik tutarı ... USD dahilinde bulunduğu,
-Yapılan ödemelerin dava tarihi ... tarihine kadar toplamı ... fatura tahakkuk ve ödemesi dahilinde ... TL olduğu,
-Bu durumda, dava dışı ... şirketinin temlik sözleşmesine konu elektrik üretim tesisi ve tesisin kurulu bulunduğu taşınmazı davalı şirkete devir etmesiyle, 5346 sayılı Yenilenebilir Elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımı kanun hükümleri ve elektrik üretim yönetmeliği kapsamında devir alan davalı ... şirketinin tedarik şirketi olan davalı ... şirketiyle yeni bir bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasını imzalaması, davacı bankanın temlik sözleşmesine konu üretim tesisi üzerinde ayni bir hak ya da rehin hakkı sahibi olmaması nedeniyle davalı şirketler yönüyle temlik sözleşmesinin ... tarihinde sona erdiği,
-Diğer taraftan temlik sözleşmesinin davacı banka ile dava dışı ... Şirketi arasında düzenlenen ... tarihli kredi sözleşmelerine dayalı olarak açılan ve açılacak kredilerin teminatını oluşturması, temlik sözleşmesini V-Diğer Hükümler başlığı altında 16.maddesinde, temlik sözleşmesinin düzenlendiği tarihten sonra yeni yapılacak kanun veya yetkili merci kararları ile satış bedelinin aktarılması ile ilgili değişiklik yapılması halinde temlik verenin bu durumu derhal temlik alan bankaya bildirmeyi ve temlik alacağının ödenmesi hususunda gerekin tüm işlemleri herhangi bir ihtar ihbar ve hüküm alınmasına gerek olmaksızın yapmayı aksi halde temerrüde düşmüş sayılacağının temlik veren tarafından kabul beyan ve taahhüt edildiği,
-Temlik Sözleşmesinin 17.maddesinde Muhatap tarafından herhangi bir nedenle temlik tutarının temlik alan bankaya aktarılmaması, kanuni bir engel çıkması temlik edilen alacağın borcu karşılamaması halinde temlik veren istenilen diğer teminatları istenilen sürede vereceği aksi halde, temlik alan bankanın temlik verenin tüm borçlarına muacceliyet vererek kanun ve sözleşmelerden doğan dava ve takip hakkını kullanmaya yetkili olacağı, Hususlarındaki temlik sözleşmesi maddeleri ve yukarıda açıklandığı üzere davacı bankanın ... tarihli noter ihtarnamesiyle dava dışı şirketin tüm borçlarına muacceliyet verilerek kredi sözleşmelerine ve akdi ilişkiye son verildiği ve icra takiplerine başlanıldığının dikkate alınmasıyla temlik sözleşmesinin de hukuki sonucunun takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; Davacı taraf ve davalılardan ... Elektrik şirketince dosyaya tevdi edilen Temlik Sözleşmesinin, temlik veren sıfatıyla dava dışı ... Ltd. Şti ve temlik alan sıfatıyla davacı ... Bankası Antalya ... Şubesi arasında, davalı ... Elektrik AŞ’nin temlik muhatabı olarak gösterildiği, 20 maddeden oluşan temlik veren şirket müdürü ... ve temlik alan banka yetkilileri ... ve ...’ın imzaladığı, Antalya ... Noterliğince ... tarih ... yevmiye numarası altında tasdik edildiği, davacı bankanın temlik muhatabı ... AŞ ve temlik konusu tesisi devir alan ... AŞ’den sözü edilen temlik sözleşmesinden müteselsilen alacaklı olduğu iddiasıyla alacağın tespiti ile alacağın şimdilik ... TL’sinin davalılardan müteselsilen işleyecek faiziyle birlikte tahsili talebi, huzurdaki davanın konusunu oluşturmaktadır.
Temlik alacağının temlik verenin temlik alan bankanın Antalya ... Şubesi ile imzaladığı ... tarihli kredi genel sözleşmesi kapsamında kullandığı/kullanacağı ... USD’lik krediden doğmuş ve doğacak her tünlü borçlarının teminatı olacağının kararlaştırıldığı, Davalı ... şirketince müzekkere üzerine dosyaya tevdi ettiği ... şirketinin ...-... dönemi cari hesap kayıtları ekstresi incelendiğinde ilk faturanın ... tarihinde düzenlendiği ve son faturanın ise ... tarihinde düzenlendiği ve ödendiği görülmektedir.
ELEKTRİK PİYASASINDA LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİM YÖNETMELİĞİ'nin Üretim tesisi devri başlıklı 35. maddesinde "(1) Kabulü yapılmış olmak kaydıyla, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesisi; satış, devir veya diğer bir düzenleme ile bu Yönetmelik veya ilgili mevzuat kapsamında devretmek isteyen kişinin statüsünden kaynaklanan şartlar dahil kapasite tahsisini sağlayan şartları haiz üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiye devredilebilir…" (2) Birinci fıkra kapsamında üretim tesisini devredecek ve devir alacak gerçek veya tüzel kişiler, devir işlemi gerçekleşmeden önce eş zamanlı olarak ayın ilk on günü içerisinde ilgili şebeke işletmecisine başvuruda bulunur. İlgili şebeke işletmecisi, bu fıkra kapsamında yapılan başvuruları devir için gerekli belgelerin tam ve eksiksiz olması halinde fatura dönemi sonu itibarıyla sonuçlandırarak görevli tedarik şirketine bildirir. Devir işlemi, devir alacak gerçek veya tüzel kişinin bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşmasını imzalamadığı sürece ilgili şebeke işletmecisi nezdinde geçerlilik kazanmaz. Tam ve eksiksiz olarak başvuruda bulunulmaması halinde ilgili şebeke işletmecilerince talep değerlendirmeye alınmaz ve 5 iş günü içerisinde muhataplara eksikliklere ilişkin bildirimde bulunulur." 37. maddenin 7. ve 8. fıkralarında ise üretim tesisi işleticisinin Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince birleşme ve bölünme durumunda ilgili şebeke işleticisine bildirimde bulunmak zorundadır düzenlemeler, yer almaktadır.
Dava dışı ... Limited Şirketi'ne ait 999 kW lisanssız güneş enerjisi elektrik üretim tesisi ile bu tesisin üzerinde bulunduğu ... İlçesi ... Mahallesi ... ... ... Parselin kullanım ve yararlanma hakları Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu tasdiki ile düzenlenmiş Tesis Devir Sözleşmesi ile davacı ... Şirketi tarafından devralınmıştır. Tesisin üzerinde bulunduğu taşınmazın mülkiyeti de ... tarihli tesis devir sözleşmesinden önce ... tarihinde tapuda ... Şirketi adına devredilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183 ve sonraki maddelerinde "alacağın temliki" düzenlenmiştir. TBK'nın "İradi Devir" kenar başlıklı 183 inci maddesinde "Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı, alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırılmış bulunduğu savunmasını ileri süremez." denilmiştir. İlgili kanunun 184. maddesinde, alacağın temliki sözleşmesinin geçerliliği ise, sadece yazılı şekle tabi tutulmuş olup, resmi şekle bağlanmamıştır.
Neticeten dava dışı ... şirketinin temlik sözleşmesine konu elektrik üretim tesisi ve tesisin kurulu bulunduğu taşınmazı davalı şirkete devir etmesiyle, 5346 sayılı Yenilenebilir Elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımı kanun hükümleri ve elektrik üretim yönetmeliği kapsamında devir alan davalı ... şirketinin tedarik şirketi olan davalı ... şirketiyle yeni bir bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasını imzalaması, Lisanssız Elektrik Üreticileri için Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasının sona erdiği ve hükümsüz kaldığı, temlike konu ges tesisinin üçüncü kişiye devredilmiş olduğu anlaşılmakla davacının talebinin yerinde olmadığı kanaati ile davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar ayrı ayrı kendilerini vekille temsil ettirdiğinden ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere alınması gereken 1.600,00 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza