T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/784 Esas
KARAR NO : 2025/267
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 04/11/2022
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Asıl davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka ile ticari kredi, kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve gayrı nakdi krediler kullandığını, davalı Bankanın İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin .../... sayılı dosyasında ilamsız takip başlattığını, bankanın ayrıca İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin .../... sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını ve takipte 2 adet gayrımenkulün satıldığını, Kredi Kartlarına ve KMH Hesaplarına ilişkin takipte TCMB Tebliğleri ve 5464 sayılı Kanun 26 f. 2 kapsamında dava tarihine kadar değişen oranlarda TCMB'nın belirlediği faizi işletmesi gerektiğini, ticari kredilere ilişkin ise tarafların sözleşmede ve ödeme planında kararlaştırdıkları temerrüt faiz oranını işletmesi gerektiği, sözleşmede anlaşma yoksa bu durumda akdi faizin 9» 50 fazlası temerrüt faizi işleteceğini açıkken davalı bankanın sabit faiz işlettiğini, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin ve Antalya ... ...'nin .../... sayılı talimatı ile ve ...'nin .../... sayılı talimat dosyası ile taşınmaz satışları da dikkate alınarak şimdilik ...- TL borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davalı banka, davacı borçlu ... ve dava dışı kefil ... arasında çek taahhüt kredisi, nakdi kredi, taksitli ticari kredi sözleşmeleri imzalandığını, alacağını teminat altına almak amacıyla ... İli ... İlçesi, ... Mah. ... parsel ... ada ... Blok ... Kat, ... nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölüm üzerinde 1. Derecede ... TL bedelli ve ... İl, ... İlçe ... Mah. ... parsel ... ada ... Blok ... Kat ... numaralı Mesken niteliğindeki bağımsız bölümün 1. Derecede ... TL bedelli ipotek tesis edildiğini, davacı borçlu ... ile kefil ...'a ... tarihinde Hesap Kat İhtarnamesi çekildiğini, ihtamamede de belirtildiği üzere taksit borçlarının ödenmemesi üzerine kredilerinin tamamının muaccel hale geldiğini, ihtarnameye borçlunun itiraz etmediğini, ödemenin gerçekleşmemesi üzerine, İstanbul Anadolu ... İD'nin .../... sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattıklarını, ...'da bulunan taşınmazın ... tarihinde ...- TL'ye üçüncü kişiye ihale edildiğini, ...'de bulunan taşınmazın ... tarihinde ...- TL” üçüncü kişiye açık artırma suretiyle ihale edildiğini, söz konusu ihale bedellerinin bankaya ödendi ihale bedellerinin banka alacağını karşılamaması üzerine İstanbul ... İD'nin .../... sayılı dosyasında rehin açığı belgesi talep ettiklerini, ... tarihli rehin açığı belgesinin ... TL olarak düzenlendiğini, bakiye alacağın İstanbul Anadolu ... İD'nin .../... sayılı dosyasından takibe konulduğunu, şimdi ise davacının kötüniyetli olarak dava açarak borcu olmadığını savunduğunu belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin davalı bankadan Ticari Kredi, Kredi Kartı, Kredili Mevduat Hesabı ve Gayri Nakdi krediler ve çek Taahhüt kredisi kullandığını, davalı bankanın İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası ile takip talebinde asıl alacak, işlemiş faiz ile birlite ... TL'den icra takibi başlatıldığını, ancak anapara, asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden takip tarihi itibariyle müvekkilinin toplam borcunun ... TL olduğunu, davalının ... TL takip talebinde asıl alacak ve faiz yönünden fazlalığa sebebiyet verdiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasının ve bilirkişinin raporunun istenilmesini ve takip talebinde asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden açılan davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
Birleşme sonrasında ... tarihinde davalı banka cevap dilekçesi vermiş ve ilk verdiği cevap dilekçesi ile aynı mahiyetli içerikli dilekçe vermiştir.
... cevabi yazısı dosyaya eklenmiştir.
İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası Uyaptan getirtilerek dosyaya eklenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK'nun 72. Maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; asıl davada, davalı banka tarafından başlatılan takipte takip tarihinden sonra işleyecek faiz oranın tespiti ile davacının borçlu olup olmadığı; birleşen davada, davalı banka tarafından başlatılan takipte asıl alacak ve işlemiş faiz oranın tespiti ile davacının borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve 2010/19-123 E. 2010/154 K; 07.12.2011 gün ve 2011/13-576 E. 2011/747 K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2011/19-622 esas, 2012/9karar, Tar. 18/01/2012)
İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi olduğu asıl alacak (rehin açığı belgesi), işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL alacak talebinde bulunulduğu, anlaşılmıştır.
Banka kayıtları, kredi sözleşmesi getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın bankacı bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Bankacı bilirkişiden rapor alınmış, birleştirme kararı üzerine ek rapor alınmış ve taraf vekillerinin itirazları üzerine itirazlar değerlendirilmek üzere ... tarihli ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Bankacı bilirkişi ve nitelikli hesaplama bilirkişisinin ... tarihli raporunda sonuç olarak; "İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi, ... Tarih, .../... Esas Sayılı İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla açılan takip dosyasında, yukarıda da belirttiğimiz üzere; banka ipoteğinin konu olduğu meskenlerin satılarak paraya çevrildiği ve İcra Müdürlüğünce, ... tarihinde ...-TL. ve ... tarihinde ...-TL. olmak üzere toplam ...-TL.’nin banka vekil hesabına aktarıldığı, ... tarihli ...-TL. bedelli rehin açığı belgesi düzenlendiği,
... tarihli dosya kapak hesabında da takip dosyasına ... tarihinde ...-TL. ve ... tarihinde ...-TL. yatan para olduğunun görülerek, kısmi ödemelerin tarafımızca da hesaplamalarda tarihleri gözetilerek dikkate alındığı,
Sonuç olarak, davacı ...’un İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi, ... Tarih, .../... Esas Sayılı İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla açılan takip dosyasında;
... Takip Tarihi İtibariyle toplam borcunun ...-TL. olarak hesaplandığı,
... Rehin Açığı Belgesi Düzenlenme Tarihi itibariyle, rehin açığı belgesinde takibe konulması gerekecek alacak tutarının vekâlet ücreti ve tahsil harcı ile birlikte ... TL olarak hesaplandığı,
Davalı bankanın, rehin açığı belgesine istinaden İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi, ... tarih, .../... Esas sayılı takip başlattığı, İcra Müdürlüğünce hesaplamaların ... takip tarihi kabul edilerek yapılması sebebiyle tarafımızca da takip tarihinin ... olarak kabul edildiği,
İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi, .../... Esas sayılı Rehin Açığı Belgesi İle Takip dosyasında ise; ... Takip Tarihi İtibariyle toplam borcunun ... olarak hesaplandığı,
Hesaplanan Kapak Hesabı (FARK)
Takip Tarihi İtibariyle Toplam ... ... (...)
İşlemiş Faiz ... ... (...)
BSMV*
Dava Tarihi İtibariyle Toplam ... ... (...)
.*Kapak hesabında BSMV hesaplanmadığı için tarafımızca da dâhil edilmemiştir.
Yukarıdaki tablolarda görüldüğü üzere, davacı ...’un, İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi, .../... Esas sayılı Rehin Açığı Belgesi İle Takip dosyasında ... dava tarihi itibariyle toplam borcunun ... TL olarak hesaplandığı..." belirtilmiştir.
Alınan bilirkişi raporu ile takip konusu krediler yönünden uygulanması gereken akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde davacının, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyasında dava tarihi itibariyle toplam ... TL (asıl dava yönünden dava tarihine kadar yapılan hesaplamaya göre ... TL işlemiş faizden ve birleşen dava yönünden ... asıl alacak ve işlemiş faiz) borçlu olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı asıl davada talebi yönünden ... tarihli dilekçe ile davayı ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu içeriğine göre, asıl davada, ... TL takip tarihinden sonra işlemiş faiz alacağının; birleşen davada ... TL asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının olabileceği kabul edilerek; ... tarihli rapor uyarınca davanın kabulü ile davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında asıl dava yönünden dava tarihine kadar yapılan hesaplamaya göre ... TL işlemiş faizden ve birleşen dava yönünden ... asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
A) ASIL DAVADA DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasında, ... tarihli bilirkişi raporuna göre ... TL dava tarihine kadar işlemiş faiz kısmından borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya dair talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin mahsubu ile, bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; kabul ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
B) BİRLEŞEN DAVADA DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasında, ... tarihli bilirkişi raporuna göre ... asıl alacak ve işlemiş faiz kısmından borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya dair talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harcın peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'den mahsubu ile, fazla yatırılan ... TL'nin talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; kabul ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır