T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/83 Esas
KARAR NO: 2022/523
DAVA: Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak)
DAVA TARİHİ: 14/01/2022
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı banka müvekkilinin Ticari hesabından Ekstre Ücreti kesintiler yaptığını, Emsal Mahkeme Kararları ve Bilirkişi Raporlarında da belirtildiği gibi üçüncü kişilere harcanmamış masrafların davalı banka ispat ile yükümlü olduğunu, Emsal banka uygulamalarına ve sözleşmeye aykırı alınan Ekstre ücretine ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1,00 TL'sinin iadesine, Davalı bankanın müvekkilinin Ticari Hesabından kullanmış olduğu kredilerden Dosya Masrafı kesintisi yapmış olduğu halde ayrıca sözleşmeye ve emsal Banka uygulamalarına aykırı 1.050,00 TL Limit Tahsis Ücreti, Kredi Vade Uzatma Masrafı adı altında Toplam 622,22 TL Farklı Tarihlerde kesinti yaptığını, Öncelikle Limit Tahsis Ücreti müvekkilimin Limitini artırmasından dolayı alınan bir ücret olduğunu, ancak müvekkilim bu tarihte limit arttırımı yapmadığını, Kredi Vade Uzatma Masrafı adı altında haksız kesinti yaptığını, Müvekkilinin zaten kredi kullanırken dosya masrafı alındığını, Müvekkilim kredinin vadesini uzattığı gerekçesi ile bir nevi yapılandırma yaptığını Vade uzatma masrafı adı altında ...'ne aykırı kesintiler yapıldığını, İlgili kesintilerin iadesi gerektiğini, Davalı bankanın Emsal Ek Mahkeme Kararlarında da aynı alacak kalemlerinin kesin olarak iadesine karar verildiği açıktır.Limit Tahsis ve Kredi Vade Uzatma Masrafına ilişkin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1,00 TL'sinin iadesini, Davalı banka yine müvekkilinin Ticari hesabından Toplam 250,00 TL Dönemsel Hizmet Komisyonu adı altında açıkça sözleşmenin hiçbir hükmünde müvekkilim ile müzakere edilmemiş haksız kesinti yapılmıştır. Aynı alacak kalemine ilişkin Emsal Mahkeme kararlarında da sözleşmeye açıkça aykırı olduğundan kesin oalrak idesine karar verildiği açık olduğunu, Dönemsel hizmet Komisyonuna ilişkin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 8,00 TL'sinin iadesine, Davalı banka yine müvekkilimin Ticari hesabından Toplam 446,04 TL Ekspertiz Ücreti ve toplam 346,93 TL İpotek Tesis Ücreti adı altında kesintiler yapmıştır. Ek Antalya Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında ve yine Ek ticaret Mahkemesi Kararlarında açıkça belirtildiği gigbi Ekspertiz Ücreti ve İpotek Tesis Ücreti bankanın BDDK'ya ve TCMB bildirmiş olduğu gelir kaynakalarından olmayıp 3. kişilere fatura karşılığı ödenen bir ücret olduğunu, Davalı bankanın 3. kişilere bu ödemiş olduğu faturaları ispat ile yükümlüdür. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Kararında da belirtilmiş olduğu gibi fatura ile ispat edilemeyen banka kesinitlerinin kesin olarak idesine karar verildiğini Müvekkilimden Ekspertiz ve İpotek Tesis Ücreti adı altında fazla alınan ücretlere ilişkin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10,00 TL'sinin iadesine, Davalı banka yine müvekkilimin Ticari hesabından farklı Tarihlerde Toplam 11.300,31 TL Erken Kapama Komisyonu adı altında kesintiler yaptığını, Erken Kapama Komisyonu müşterinin kredisini erken kapaması ile alınabilecek bir ücret olduğunu, ancak müvekkilim kredilerini kapatmamış yeniden yapılandırma yaptığını, yeniden yapılandırma esnasında zaten bankadan yeni bir kredi kullanmış eski kredisini yine banka kaynağından kullanarak bir nevi yapılnadırma anlamına geldiğini, ayrıca bir an müvekkilim kredisini banka kaynağından değil dışarıdan ödeme ile kapatmış olsa dahi Emsal Banka Uygulamalarına aykırı Erken Kapama Komisyonu alınamiyacağı Ek Yargıtay İçtihatlarında ve yine Ek Mahkeme Kararlarında azami Emsal Banka Uygulamalarının % 0,02 olduğunu, Müvekkilinden Erken Kapama Komisyonu adı altında Emsal Banka Uygulamalarına ve Yargıtay İçtihatlarına aykırı fazla alınan ücretlere ilişkin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 30,00 TL'sinin iadesine, Davalı banka müvekkilime sözleşmeye aykırı şekilde davranarak Sebepsiz Zenginleşme içerisine girerek haksız çıkar sağlamış ve bu aldığı haksız ücretleri bugüne kadar nemalandırarak kullandığını, Müvekkilimden Haksız alınan (Fazlaya Dair Haklarımız Saklı Kalmak Kaydı İle) 50,00 TL' nin ödeme tarihlerinden itibaren Ticari Avans Faizi ile iadesine, Yargılama giderleri ve Vekalet Ücretinin Davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası açma şartları olmadığını, Belirsiz alacak ve tespit davası, "MADDE 107 - (1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. (2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." Yukarıdaki madde metni gereği; davacının alacağının miktar ve değerinin belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşması da gerçekten mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz alacak kabul edilmesi gerektiğini, davacı, müvekkil banka tarafından yapılan kesintilerin 50,00-TLsinin iadesini talep etmekle birlikte taleplerindeki kesintilerin miktarını kalem kalem belirtilmediğini, Davacı açıkça hangi kesintilerin hangi miktarda yapıldığını bilmediğini, Ancak davacı 50,00-TL bedelli belirsiz alacak davası açtığını, her somut olayda olduğu gibi bu davada da hukuki yararın bulunup bulunmadığı incelenmek zorundadır. Alacağın miktarının açıkça belirli olduğu işbu davada; davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle kısmî davanın HMK m. 114/1-h hükmü gereği usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, . Bu bakımdan davacının kısmi dava yerine, belirlediği haksız kazanç tutarını açıkça talep etmesi ve dava harcını tamamlamasını talep ettiklerini, .talep edilen kesintiler hukuka uygun tahsil edilmediğini, Davacı, müvekkil banka ile 07.11.2013 tarihinde 1.000.000-TL genel kredi sözleşmesi (ticari kredi - ...) imzalamıştır. ... ve öncesinde davacıya; eğer kullanmak isterse ne tür bir kredi kullanacağına ilişkin bilgi verilmektedir. Davacı ... yer alan koşulları beğenmez ise Genel Kredi Sözleşmesini imzalamayabileceği sözlü olarak anlatıldığını, davacı kullanacağı krediye ilişkin bilgileri almış, daha sonra genel kredi sözleşmesini de inceleyip imzaladığını, Davacı hiçbir maddeye ilişkin de şerh düşmemiş, değiştirilmesini de talep etmemiştir. Ekstre ücretleri Bankanın müşterisine vermiş olduğu hizmetin karşılığı olarak talep ettiği bedeldir. Banka nezdinde bir hesabın açılması, işletilmesi, hesap hareketlerinin bilgisayar sistemlerinde saklanması, arşivlenmesi, hesabın kapatılması ve hesap hareketlerinin mudilere bildirilmesi Bankalar için önemli bir maliyet unsuru oluşturmakta ve operasyonel giderlere neden olmaktadır. Bankalar, müşterilerine sundukları hizmetin kalitesini arttırmak adına bu maliyet ve giderlerin çok önemli bir kısmına katlanmakta, küçük bir kısmını ise müşterilerine yansıtmaktadırlar hakkaniyete uygunluğu tartışılmaz olan bu ücretlere ilişkin yasal düzenlemeler de 4389 sayılı Bankalar Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve Merkez Bankasının Resmi gazetede yayımlanan tebliğlerinde yer bulduğunu, Davacı, Genel Kredi Sözleşmelerinin 2.11.1 ve 2.11.12 maddelerinde yer alan "komisyon, vergi, fon, resim, harç ve masraflar " kısmını da okuyup kabul ettiği ve imzaladığı için taraflar akdi bir ilişkiye girdiklerini, Bu maddelerde davacıdan alınacak masraf ve ücretler yazmaktadır. Ticari KMH hesapları kullanan müşterilere her ay sonunda KMH ekstresi adreslerine gönderilmektedir. Tahsile alınmış senetler için kullanılan muhabir banka masrafları ile müvekkil bankaca borçluya gönderilen ihbarname masrafları haberleşme ve ekstre masrafları olarak tahsil edildiğini, ekstre masrafları hususunda davacı; imzadan önce bilgilendirilmiş, ... ile bu masrafların alınmasına rıza gösterilmiştir. Banka tarafından Komisyon-Masraf listesine uygun olarak yapılan kesintiler aktarılan Yargıtay kararları çerçevesinde de hukuka uygun olarak tahsil edilmektedir. Müvekkil banka, piyasadaki diğer bankalar gibi müşterilerine ticari ürün tanımlayabilmek için kredi limit çalışması yaparak müşterilerden bahsi geçen çalışma için gerekli evrakları istemek suretiyle bunların sisteme girişlerini yaptığını, bu süreçler, bankalar için çeşitli masraflara neden olduğundan müşterilerden bu masrafların tahsili için ücret talep etmektedirler. Müşteri memnuniyeti için yapılan bu çalışma sonucunda davacı müşteri için de gerekli revizeler yapılmış ve bu işlemlerin masrafları müşteriden tahsil edildiğini, İadesi istenen limit tahsis ücretleri Komisyon Masraf Listesine uygun olarak tahsil edildiğini, Davacı GKSni imzalamak suretiyle kredi kullanımı karşılığında bu tutarı ödeyeceğini bilerek ve kabul ederek kredi sözleşmesini imza altına alındığını, görüldüğü üzere, kullanılan kredi nedeniyle davacıdan hangi tutarda limit tahsis ücreti alınacağı davacıya bildirilmiş olup, bu kapsamda alınan tahsis ücreti hukuka uygun olmadığı iddiası kabul edilemeyeceğini, Davacının ticari kredi hesaplarında kredi vadesi müşterinin talebi doğrultusunda uzatıldığını, . Önceki başlıklar altında da belirttiğimiz üzere: Kredi vade uzatma masrafı da, bankanın müşterisine vermiş olduğu hizmetin karşılığı olarak talep ettiği bedellerdendir. Davacı; daha önce de açıklandığı üzere ... kredi vade uzatma masrafı ödeyeceğini kabul ettiğini, Bahsi geçen tahsil edilmiş kredi vade uzatma masrafı müvekkil bankanın bildirdiği masraf-komisyon listesine uygundur. Müvekkil banka bu kesintileri her zaman en alt sınırdan müşterisine yansıttığını, davacı, imzalamış olduğu GKSye istinaden Dönemsel Hizmet Komisyonu masrafı alındığını, masrafların müzakere edilmemiş olduğu ve ... aykırı olduğunu belirtildiğini, Davacı ... imzalamak suretiyle de bu ücretleri ödemeyi kabul ettiğini, Davacı, kredi kullanımı karşılığında Müşteriden komisyon, masraf, ücret ve benzeri adlar altında ödeme talep edileceğini bilerek ve kabul ederek kredi sözleşmesini imza altına alındığını, Söz konusu masraf hakkında gerek sözleşme öncesinde gerekse ... kapsamında müzakere edilerek imza atılmış, herhangi bir şerh düşülmediğini, Bu masraf da ekte sunulan Masraf Komisyon Listesine uygun olarak tahsil edildiğini, kullanılan kredi nedeniyle davacıdan komisyon, masraf, ücret ve benzeri adlar altında ödeme talep edileceği davacıya bildirilmiş olup, bu kapsamda alınan Dönemsel Hizmet Komisyonu ücreti hukuka uygun olmadığı iddiası kabul edilemeyeceğini, davacı imzaladığı dosyaya sunmuş olduğumuz ... kapsamında ekspertiz ücreti ve ipotek tesis ücreti ödeyeceğini kabul ettiğini, Yine müvekkil banka, ... çerçevesinde taşınmazın değer tespiti için ekspertiz işleminden kaynaklanan masrafa karşılık ekspertiz ücreti kalemini, Masraf Komisyon Listesine uygun olarak kesinti yapmak suretiyle tahsil edildiğini, Ekspertiz ücreti bahsi geçen listede öngörülen tutarın da altında tahsil edildiğini, Bankalar, teminat alınacak taşınmazın değer tespiti için ekspertiz işlemini ve/veya taşınmaz üzerinde ipotek tesis işlemini, dışarıdan hizmet alarak üçüncü bir firmaya yaptırıldığını, Bankalar bu firmalara fatura karşılığı ödeme yaptığını. Bu faturaların kredi müşterisi adına kesilmesi yasal olarak zorunlu olmadığını, davacı şirket erken kapama yapmaya karar vermiş ve talep doğrultusunda işlemler yapıldığını, Davacının dilekçesinde de yer aldığı üzere erken kapama komisyonu müşterinin bu kararı üzerine alınan bir komisyondur. Davacının bu masraf kaleminin iadesini talep etmesinin maddi ve hukuki bir dayanağı bulunmadığını, haksız ve dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, tazminat davasıdır.
Bankacı Bilirkişi ... 29/05/2022 tarihli raporunda sonuç olarak;
öncelikle, davacının limit tahsis ücreti (BSMV dahil 1.050,00 TL), kredi vade uzatma ücreti (BSMV dahil 622,22 TL) ve erken ödeme komisyonu (BSMV dahil 11.300,31 TL) ile ilgili iade taleplerinin tamamının yerinde olmadığı,
davalı bankanın herhangi bir gider belgesi sunmamasına rağmen takdiri Sayın Mahkeme’de olmak üzere,
davacının ekstre ücretlerinin (dava dilekçesinde rakam belirtilmemiş olup, toplamın BSMV dahil 36,75
TL olduğu tespit edilmiştir) iadesi ile ilgili talebinin de yerinde olmadığı,
ekspertiz ücretlerinden (gider belgesi mevcut) 29.03.2013 tahsilat tarihli BSMV dahil 425,00 TL’lik ücret tahsilatının iadesi talebinin yerinde olmadığı, ancak 19.03.2014 tarihli (mesnetsiz) BSMV dahil 21,04
TL’lik ücret kesintisinin iadeye konu olduğu,
ipotek tesis ücretlerinden, 19.03.2014 tahsilat tarihli BSMV dahil 3,47 TL ile 01.12.2014 tahsilat tarihli BSMV dahil 173,46 TL’lik kesintilerin, ilgili tarihler itibariyle herhangi bir ipotek işleminin yapılmadığı
göz önüne alındığında tamamen mesnetsiz olduğu ve dolayısıyla ücret kesintilerinin iadeye konu olduğu, 29.03.2013 tarihli 170,00 TL’lik (ilk) ipotek tesis ücreti ile ilgili olarak ise; ortada davalı bankanın alacaklısı, davacının lehdarı olduğu 09.01.2013 tarihli tek bir ipotek tesisi işlemi bulunduğu ve esasen davalı bankanın ipotek tesisi nedeniyle katlandığı maliyetleri gösterir herhangi bir gider belgesi de sunmadığı, bu
noktada öncelikle söz konusu 29.03.2013 tahsilat tarihli ipotek tesis ücretinin de iadeye konu olabileceği şeklinde bir değerlendirmeye gidilmesinin mümkün ve takdirin Sayın Mahkeme’de olduğu, ancak bankaların ipotek tesis işlemlerinde belgelenemeyen masrafları olabileceği göz önüne alındığında, TCMB’nin 2020/4 Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında
Tebliğ’i öncesi dönem için geçerli olmak üzere, bankaların ticari nitelikteki müşterilerinden, sözleşmelerine ve ücret tarifelerine ve ayrıca emsal banka uygulamalarına uygun olmak koşuluyla belgesiz de olsa
makul bir ipotek tesis ücreti tahsil edebileceği, söz konusu 170,00 TL’lik ücretin de davalı bankanın ücret listeleri dahilinde olduğu, bu nedenle 29.03.2013 tahsilat tarihli 170,00 TL’lik (ilk) ipotek tesis ücretinin iadeye konu olmadığı, davacının BSMV dahil 250,00 TL’lik (tahsilat tarihi:29.03.2013) dönemsel hizmet komisyonunun iade
talebinin yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varmıştır.
Davacı vekili 30/05/2022 tarihli dilekçesi ile; 8,00 TL fazlaya dair açmış oldukları dönemsel Hizmet Komisyonuna ilişkin Bilirkişinin raporunda belirtmiş olduğu gibi 250,00 TL'nin kesinti Tarihi olan 29.03.2013 Tarihinden itibaren değişen oranlarda Ticari avans faizi ile iadesine dava değerini Bilirkişi raporu doğrultusunda 250,00 TL olarak ıslah ettiklerini, 10,00 TL fazlaya dair açmış oldukları Ekspertiz Ücretine ilişkin Bilirkişinin raporunda belirtmiş olduğu gibi 21.04 TL'nin kesinti Tarihi olan 29.03.2013 Tarihinden itibaren değişen oranlarda Ticari avans faizi ile iadesine dava değerini Bilirkişi raporu doğrultusunda 21,04 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
Uyuşmazlık davacının ticari hesabından ekstre ücreti, dosya masrafı, limit tahsis ücreti, kredi vade uzatma masrafı, ekspertiz ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, ipotek tesis ücreti, erken kapama komisyonunun tahsil edilip edilmediğinin, tahsilinde davalı bankanın haklı olup olmadığının, davacıya bunların iadesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Davalı banka ile davacı arasında; 21.01.2013 ve 28.10.2013 tarihli iki ayrı Ticari Müşteri Sözleşmesi, 07.11.2013 tarihinde ...-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamına göre ; Davacı taraf, sözleşmede yer alan ve davalının davacıdan ücret tahsil edebileceğine ilişkin hükümlerin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu ileri sürmüş ise de, dava konusu ile davalıdan tahsili talep edilen ücretlerin kullandırılan ticari krediler kapsamında tahsil edilen limit tahsis ücreti, kredi vade uzatma ücreti, erken ödeme komisyonu, ekstre ücretidir. Taraflar tacirdir. Davalı banka kullandırdığı ticari kredi kapsamında yaptığı iş ve işlemler nedeniyle davacıdan ücret talep edebilecektir. Davacı tacir ise basiretli davranmakla yükümlü olup, imzaladığı sözleşmede yer alan hükümlerin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu ileri süremeyecektir. Ancak dayanağı olmayan ekspertiz ücretinin ve limit tahsis ücreti alınmasına rağmen somut hizmet karşılığı olmadığı değerlendirilen dönemsel hizmet komisyonu bedellerinin davacıya iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; BSMV dahil 21,04-TL Ekspertiz ücreti ile BSMV dahil 250,00-TL dönemsel hizmet komisyon ücretinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- Ekstre ücreti, Limit Tahsis ücreti, kredi vade uzatma ücreti, erken ödeme komisyonuna ilişkin taleplerin REDDİNE
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 85,20.-TL nin mahsubu ile, fazladan alınan 4,50.-TL'nin istem halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam 870,25.-TL yargılama giderlerinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek 800,00.TL yargılama gideri ile 177,90.-TL ilk dava masraf toplamı 1.048,15.- TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, Bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 271,04.- TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'in yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.15/06/2022
Katip ...
E imzalı
Hakim ...
E imzalı