T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/852
KARAR NO: 2024/18
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/12/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının davacıya Antalya Genel İcra Müdürlüğünden ... Esas sayılı icra dosyası ile ilamsız takip başlattığını, davalının bu takip ile ... Tarih ve ... numaralı ... TL bedelli fatura bedelini davalıdan talep ettiğini, başlatılan takipten ödeme emrinin davacı şirketin UETS adresine tebliğ edildiğini, davacı şirketin bu adrese gelen tebligattan çeşitli nedenlerle haberdar olamadığını ve bu nedenle borcu olmamasına rağmen takibe itiraz süresini kaçırdığını ve sonuç olarak davacı şirkete başlatılan takibin kesinleştiğini, ancak davacı şirketin takibe konu edilen fatura nedeniyle davalıya hiçbir borcu olmadığını, şöyle ki; takibe konu faturanın davacıya tebliğ edilmediğini, bu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, takibe konu edilen faturaya dayanak malın faturada da yazdığı üzere "PAKETLEME MAKİNASI VE EKİPMANLARI" olduğunu, ancak davacı şirketin davalıdan böyle bir makina ve bu makinaya ekipman asla katiyen satın almadığını, davalının faturaya konu malı davacıya irsaliye ya da başkaca bir teslim tutanağı ile ispat etmesi gerektiğini, faturaya konu malın asla davacıya teslim edilmediğini, teslim edilmeyen bir malın bedelinin davacıdan istenilemeyeceğini, davalı ile davacı arasında faturaya konu mal hususunda hiçbir yazılı ya da sözlü anlaşma olmadığını, dolayısı ile davacı ve davalı arasında faturaya konu mal hususunda sözleşme imza edilmediğini, davalının söz konusu takibin kötü niyetli başlattığını, şöyle ki ; davacı şirketin sahibinin oğluna ait ... LTD. ŞTİ.nin davalıdan hacimsel buz paketleme makinası satın aldığını, bu makinanın ayıplı şekilde ... ŞİRKETİNE teslim edildiğini, bu şirketin Antalya ...Sulh Hukuk Mahkemesinde ... D.İŞ- ... Karar sayılı dosyası ile söz konusu makinenin ayıplı olduğunu tespit ettirdiğini, yine bu şirketin Kartal ... Noterliğinin .. Tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarı ile davalıya ayıp ihbarında bulunduğunu, ayrıca ayıplı satılan makinenin elektrik sistemindeki sorun nedeniyle ... ŞİRKETİNİN sahibi ... Doğumlu ...'ın genç yaşta Elektrik akımına kapıldığını ve hayatını kaybettiğini, bu gelişmeler sonrasında ... FİRMASININ kendisine davalar açacağını bilen davalının karşı koz olarak davacı şirkete fatura kestiğini ve bu fatura dolayısı ile davacıyı borçlandırdığını ve ... ŞİRKETİ ile başlayacak yasal süreçte bu alacağı koz olarak kullanmak istediğini, hatta davalının kesinleşen takibe rağmen davacıdan alacağının tahsilatına girişmediğini, bu durumun dahi davalının aslında davacıdan bir alacağı olmadığını bilmesi olduğunu, yine bu durumun iddialarını ispatlamakta olduğunu, davacı şirkete keşide edilen fatura ve başlatılan takipten şirket sahibinin oğlunun genç yaşta ölümü sonrasında yaşadığı zor süreçte şirketi kontrol edememesi nedeniyle haberdar olamadığını, davalının bilerek davacı şirketin zor sürecini kendi lehine kullandığını, davacı şirketin ne yazık ki ölüm olayı sonrasında yaşadığı sıkıntılı süreçte takipten ve faturadan haberdar olamadığını ve yasal itiraz süresini kaçırdığını, böylece haciz tehdidi altına girdiğini, ancak yukarıda davalı ile davacı şirketin ölen oğluna ait ... FİRMASI arasında ticaret yapıldığını, dolayısı ile davacı şirketin davalıya hiçbir borcu olmadığını, davacı şirketin haciz tehdidi altında davalıya ödeme yapmasının; iş bu dava sonunda haklı çıksa dahi alacağını geri alamaması ihtimalini doğurmakta olduğunu, bu durumda davacının giderilemez zararlara uğramasına neden olacağını, bu nedenle tedbiren öncelikle teminatsız aksi halde uygun bir teminat ya da teminat mektubu karşılığında icra takibinin dava sonunda kadar durdurulması yönünde tedbir talepleri olduğunu, İddia ederek, Yukarıda açıkladığımız nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak üzere, İhtiyati Tedbir talebinin kabulü ile öncelikle teminatsız aksi halde teminat mektubu ya da makul bedelli bir teminat karşılığında Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takibin iş bu davanın kesin olarak neticelenmesine kadar durdurulmasını, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile yüzde 20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına çarptırılmasını yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin Gaziantepilinde makine üretimi ve pazarlaması ile uğraşan bir şirket olup alanında uzun yıllara dayanan tecrübeye sahip olan, sektörde güvenilen ve tanınan bir firma olduğunu, davalı şirket ile davacı şirket arasında ekte görüleceği üzere (EK-1) hacimsel paketleme makinesi satışına ilişkin bir sözleşme imzalanmış olduğunu bu sözleşmeye göre davalı şirketin davacı şirkete hacimsel paketleme makinesi sağlayacak karşılığında ise davacı şirketin davalı şirkete ... TL ödeme yapacağını, davalı şirketin sözleşme gereği üzerine düşeni yaparak söz konusu makineyi teslim ettiğini, akabinde ekte sunulu (EK-2) ... tarihli faturayı düzenlediğini, ancak davacı şirketin üzerine düşeni yapmadığını ve borcunu ifa etmediğini, davacı şirketin borcunu ifa etmemesi üzerine davalı şirket tarafından Antalya Genel lcra Müdürlüğünde ... E. sayılı icra dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, söz konusu takip ile davalı şirketin ... tarihli fatura ile fatura bedeli olan ... TL'yi talepetiğini, bu takibe davacı şirketin süresinde itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini, davacı şirketin dava dilekçesinde ödeme emrinin UETS adresine tebliğedildiğinin ve bazı sebeplerle tebliğden haberinin olmadığını belirttiğini, oysa bu ifadenin gerçeklikten uzak olduğunu, keza davacı şirketin tebliğden haberinin olmadığına dair somut delil sunmadığını, yine davacı şirketin söz konusu faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını iddia etmekteyse de takibe konu faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, söz konusu faturanın davacı şirkete usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiğini ve süresinde itiraz edilmemesi üzerine kesinleştiğini, yine davacı şirketin böyle bir makineyi almadığını, söz konusu makinenin kendilerine teslim edilmediğini iddia ettiği, fakat ... LTD. ŞTİ tarafından Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinde delil tespiti talepli dava açıldığını, söz konusu dosya incelendiği vakit görüleceği üzere incelenmesi talep edilen makinenin davaya konu satışı yapılan makine olduğunu, hukukumuzda menfi tespit davası açılmasında, davayı açan kişinin hukuki yararı olması gerektiğini, ancak davacı şirketin bu davayı açmakta herhangi bir hukuki bir yararı olmadığını, davacı şirketin amacının borcunu ifa etmemek olduğunu, davacı şirketin icra takibini uzatmak ve borçtan kurtulmak adına hukuki ve hukuki olmayan yollara başvurmakta olduğunu, davacı şirketin borçlu tarafin kendisi olmadığını iddia etiğini, borçlu olduğunu iddia ettiği şirketin ise ... Limited Şirketi olduğunu, bu iddianın tamamen borçtan kurtulmaya yönelik olup itibar edilmemesi gerektiğini, nitekim her ne kadar davacının söz konusu makinaların ... şirketine ait olduğunu ve teslimin ... şirketine ait olduğunu iddia etmiş ise de söz konusu makinanın buz makinası olduğunu, davacı şirkete satıldığını ve davacı şirkete teslim edildiğini, bunun en önemli delilinin ANTALYA ...SULH HUKUK MAHKEMESİNDE ... D.İŞ sayılı dosyası ile dava dışı ... şirketinin açtığı delil tespiti davası olduğunu, söz konusu delil tespiti davasında alınan bilirkişi raporunun 1.GİRİŞ BENDİNDE "mahkememizce resen bilirkişi seçilmemiz nedeni ile 26/08/2022 tarihinde mahkeme heyeti nezaretinde ... adresinde bulunan işletmeye gidilerek tespite konu buz dolum ve paketleme makinesi üzerinde inceleme yapılarak fotoğraflar çekilmiştir." Denildiğini, yani tespit davasını her ne kadar ... şirketi açmış ise de söz konusu makinaların davacı şirketin adresinde bulunduğunun tespit ve teyit edildiğini, davacı ... isimli şirketin adresi ile ... şirketinin açtığı delil tespitinde belirtilen ve makinaların bulunduğu adresin aynı olduğunu, davacı tarafın kötü niyetli olarak söz konusu borcu ödememek adına iş bu davayı açtığını, gerek yapılan sözleşme gerek kesilen fatura ve gerekse de delil tespitinde keşif yapılan adresinde davacı şirkete ait olduğunu, tespit davasında, davacı ... isimli şirketin adresinde tespit yapılmış ve tarafımızca satılan makinaların davacı ... isimli şirketin iş yeri adresinde bulunduğunun mahkeme heyeti tarafından tespit edildiğini, davacı şirketin asılsız iddialarının bununla da kalmadığını, tespit edildiğini, davacı şirketin asılsız iddialarının bununla da kalmadığını, Şirket teslim edilen makinenin ayıplı olduğunu iddia ettiğini, söz konusu makinenin ayıplı olduğunu kabul etmemekle beraber ayıplı olsa dahi, icra takibine konu olan borcun ödenmesi gerektiğini, ayrıca ekte sunulan irsaliye faturasına istinaden söz konusu malzemelerin ... isimli firmaya teslim edildiğini, söz konusu makinaların ... isimli nakliyatçı tarafından ... plakalı araç ile Gaziantep ilinden davacı şirketin adresine teslim edildiğini, söz konusu kişinin tanık olarak mahkeme de dinlenilmesini talep ettiklerini belirterek, davanın reddi ile lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK'nun 72. Maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine ...,00 TL TL asıl alacak için girişilmiş icra takibi olduğu anlaşılmıştır.
Mali müşavir Bilirkişi 23.10.2023 tarihli raporunda sonuç olarak; "Davacının ibraz edilen 2022 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davacı tarafın ticari defter kayıtlarının tetkiki neticesinde davalının icra takibine konu ettiği faturanın davacı kayıtlarında olmadığı ve davalıya ait herhangi bir kayıt da olmadığı, Davalı tarafça sadece 2022 yılı yevmiye defterinin ibraz edildiği, yevmiye defterinin açılış tasdikinin süresi içerisinde yaptırıldığı ancak 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdik tarihi görülemediğinden usulüne uygun olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılamadığı, Davalının ticari defter kayıtlarına göre davalının başlattığı takip tarihi olan ... de ve ... tarihli ... yevmiye nolu kapanış yevmiye kaydında davalının davacıdan ...,00TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının düzenlediği faturanın e -arşivfaturası olduğu bu faturaya ait ... tarihli bir sevk irsaliyesi sunulduğu ancak bu irsaliyede de makinenin kime teslim edildiğine dair herhangi bir imza olmadığı, Davalı tarafça cevap dilekçesi ekine bir sözleşme sunulduğu ancak bu sözleşmede davacı tarafa ait bir imza olmadığı, Sayın mahkemenizce Antalya Ticaret Sicil müdürlüğünden istenen müzekkereye ilgili kurumun 09.12.2022 tarihli cevabi yazısında ... Ltd. Şti'nin adresinin ... olarak bildirildiği, ... ....Ltd. Şti”nin ticaret sicildeki merkez adresinin dava konusu makine ile ilgili yaptırdığı tespit adresinden başka bir adres olduğu, sayın mahkemenizce Antalya Ticaret Sicil müdürlüğünden istenen müzekkereye ilgili kurumun 09.03.2023 tarihli cevabi yazısında davalının adresinin ... olduğunun bildirildiği, Davacının ticari defter kayıtlarında davalının düzenlediği faturanın kayıtlı olmadığı, bu faturadaki makine için dava dışı ... ....LTD tarafından yaptırılan tespitte tespit adresinin ... ....Ltd. Şti'nin ticaret sicilde belirtilen adresinden farklı olduğu tespit yaptırılan adresin davacının ticaret sicil adresi olduğu, makine ile ilgili yaptırılan tespitte makinede ayıplar olduğunun tespit edilmiş olduğu görülmüş olup davacının adresinde bulunan bu makinenin fatura bedeli kadar davalıya borçlu olup olmadığının takdirinin sayın mahkemenize ait olduğu,"
sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.
Kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B. İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, davalının dayandığı hukuki ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir. Davalı alacaklı varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiden kendi lehine çıkar sağlamak durumunda olduğundan, bu ilişkinin varlığının borçlu tarafından inkar edilmesi halinde, ilişkinin mevcudiyetini ispat etmek davalı alacaklıya düşer. Fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer .
Tüm bu açıklamalar ışığında mevcut dosya durumu değerlendirdiğinde; davacı taraf fatura konusu makinanın teslim edilmediğini, davalı ile aralarında böyle bir alışverişin bulunmadığını iddia etmektedir. Bu durumda makinenin teslim edildiği ve taraflar arasındaki ilişkinin varlığı hususunda ispat yükü davalı tarafa düşmektedir. Davalının ticari defterlerinde takip / dava konusu fatura dışında davacı ile ticari bir ilişkisinin olmadığı, davalı vekilince sunulan bila tarihli sözleşmede davacı tarafın herhangi bir imza ve kaşenin bulunmadığı görülmektedir. Nitekim Antalya ... SHM'nin ... D.iş sayılı dosyasında talepte bulunan dava dışı ... şirketi olup, dinlenen tanık beyanlarında da makinanın ... şirketi tarafından alındığı ve davacının da bulunduğu adrese teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı tarafından makinenin davacı tarafından satın alındığı ve davacıya teslim edildiği husususun ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Davalı taraf yemin deliline dayanmadığından, davacının menfi tespit davasının kabulüne, yasal unsurları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2- Koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 3.920,98TL ilk dava masrafı, 1.760,75 TL müzekkere, davetiye ve bilirkişi giderinden ibaret toplam 5.681,73 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere gösterecekleri bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza