T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/889 Esas
KARAR NO : 2025/481
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/12/2022
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ...; ihracat işleri yapan bir firma olup, her geçen gün bu konuda önemli anlaşmalar yaparak, Türkiye'ye döviz kazandıran, tanınan ve bilinen bir şirket haline geldiğini, müvekkil şirket, ... isimli "..., ..., ... ..." adresinde bulunan firmayla izalasyon malzemeleri ihracı ile ilgili bir anlaşma yaptığını, bu sözleşmeye istinaden ilgili firma müvekkillerden deneme amaçlı olarak ilk parti 2 ton yün sipariş ettiğini, işbu firmayla yapmış olduğu anlaşma doğrultusunda ...'den 2.100kg yün satın almış ve ekli dekont ile de görüleceği üzere yün karşılığı olarak ... TL ödeme yaptığını, bu ürünlerin, ...’daki firmaya gönderilmek üzere davalı ... tarafından ...’dan öncelikle kara yolu ile ...'na buradan da ".. ..., ..., ... ..." adresine en yakın ... üzerinden nakli konusunda anlaşıldığın, ...’dan ... ...'na taşıma işi için davalı şirkete ... Amerikan doları karşılığı ... TL ödenmiş ve ... tarihli fatura kesildiğini, ... (...) - ... ...'na taşıma bedeli "NAVLUN BEDELİ" olarak ... Amerikan doları karşılığı ... TL ödenmiş ve ... tarihli fatura kesildiğini, müvekkil şirket tarafından ödemeler yapıldığını, yükleme talimatında yine açık şekilde ...(...) ...'ndan ...'na taşınacağı belirtildiğini, müvekkil şirket tarafından ...'da bulunan alıcı firmaya bu doğrultuda ihraç edilen yün bedeli olarak ... EURO fatura kesilmiş ve bütün bedeller müvekkil tarafından önceden ödendiğini, ancak ... tarihinde ...’daki alıcı firmaya tarafına dava konusu yün ürünlerin ...'da olduğu, ... ... sınırları içerisine girdiği ve ...’daki bir şirkete teslim edildiği ve ürünlerin teslimatını istemeleri halinde bunun ... Euro tutacağı belirtildiğini, müvekkil şirket durumdan alıcı firmanın beyanı ile haberdar olduğunu, açık şekilde bütün evraklarda teslimat adresinin ... ... olarak belirtilmiş olması karşısında ...'ya götürüldüğünü, davalı şirket tarafından açık şekilde talimatlara uyulmadığını ve işbu dava konusu mal alıcı firmaya teslim edilmediğini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından, dava konusu emtianın ... limanına değil ... limanına gittiği ve bu sebeple gönderilen tarafından emtia alınamadığından ücret ödemesi yapılmadığından bahisle ilgil yük bedeli talep edildiğini, davalı müvekkil, uluslararası taşımacılık işi ile iştigal eden ve ... olarak hizmet veren bir firma olduğunu, Kadıköy ... Noterliği ... Yevmiye Numaralı ... tarihli müvekkil tarafından davacıya çekilen ihtarda da görüleceği üzere ... numaralı konişmento kapsamında ...'den ... Limanı'na boşaltma ve ... aktarmalı ...'a gidecek olan emtia ... Limanı'na herhangi bir hasar ve zıya olmaksızın ulaştığını ve bu yükler aktarma durağı olan ...'a yine aynı konişmento kapsamında karayolu ile vardığını ve fiili taşıyanın antreposuna indirilerek gönderilen tarafından kabulü için beklenmiş ancak gönderilen tarafından yükün masraflarının yüksek olması gibi hukuka aykırı bahanelerle ilgili yük kabul edilmediğini, emtiayı teslim alma yükümlülüğü dava dışı gönderilene ait olmakla firma yükü teslim almadığı takdirde davalı akdi taşıyana kusur yüklenemeyeceğini, bununla beraber asıl taşıyan sıfatını haiz ... tarafından yüklerin ...da beklemesi sebebiyle oluşan masraflara davalı müvekkilin katlandığını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin ihbar talebinde bulunması üzerine, davanın ihbarına karar verilmiş, İhbar Olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil ..., Taşıyan olmadığını, taşıyan acentesi olarak hareket ettiğini, müvekkile karşı açılmış bir dava olmadığı için, müvekkil açısından hak düşürücü süre ve zamanaşımı süreleri sona erdiğini, yükleme limanının ..., Tahliye Limanının ... olduğu ... numaralı konteyner muhteviyatı yükler, ... numaralı konşimento ile ... limanına gönderilmek üzere yola çıktığını, ilgili yüklerin rotası müvekkil şirket tarafından ... – ... – ... (...) – ... olarak organize edildiğini, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete ... tarihinde ekte gönderilen e mailde navlun bedeli, yaklaşık varış zamanı vb. gibi bilgilerin yanında ek olarak gümrüklemenin ...’ta (...) bitirilmesi gerektiği davalıya bildirildiğini, ilgili hususun davacıya da bildirildiğini, alıcı tarafından ...'ta (...) yapılması gereken gümrükleme işlemleri yapılmadığını, bu sebeple de yükler, müvekkil şirketin kusur ve/veya/ ihmal ve/veya kastı olmaksızın alıcı tarafından yapılması gereken gümrükleme işlemlerinin yapılmaması sebebiyle tahliye/varış limanı olan ...'a gönderilememiş olup depoda imha edilinceye kadar bekletildiğini, bu sebeple de müvekkil şirket ciddi miktarlarda depolama, ardiye, imha masrafları ödemek zorunda kaldığını, davacı tarafından huzurda açılmış olan davada alıcı yüklerinin gümrük işlemlerini yaptırmadığını ve yine alıcı, tarafları zarara uğrattığını, işbu dava konusu alacağın sorumlusu davalı şirket ya da müvekkil şirket olmadığını, davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava ... tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ... tarihli ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanarak bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Davalının ticari defterlerinin ...'de bulunması nedeniyle ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan ... tarihli raporda; davalı yanca düzenlenen ve işbu davaya konu ... tarih ... no.lu ...-Usd karşılığı ...-TL ve ... tarih ... no.lu ...-Usd karşılığı ...-TL tutarındaki iki adet faturanın davalının kendi yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, Davalı yanca e-arşiv olarak düzenlenen işbu faturalarda imza ve kaşelerin faturaların üst kısmında bulunduğu, yani faturaların açık fatura şeklinde düzenlenmiş olduğunun anlaşıldığı, işbu faturaların taraflarca 2021 yılının Eylül dönemine ait BA-BS formları ile ilgili vergi dairesine beyan edilmiş olduğu, davacı yanca dava konusu işbu fatura bedellerinin ... tarihinde Türk Lirası para cinsinden banka aracılığı ile ...-TL olarak ödenmiş olduğu, davalı yanca yasal defterlerinde işbu ödemenin ...-Usd olarak kayıt edilmiş olduğu, bu durumda ...-Usd tutarındaki dava konusu işbu faturalar ile ilgili olarak davalının yasal defterlerinde ... dava tarihi itibari ile davacının ...-Usd tutarında bir borç bakiyesinin kayıtlı bulunduğu değerlendirilmiştir.
Taraflarca ibraz edilen ticari defter ve belgeler bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine göre ürünlerin varış limanına teslim edilip edilmediği, varış limanında zarar görmesinden davalının sorumlu olup olmadığı, davalı sorumlu ise davacı tarafından talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin mahkeme ve yargı denetimin elverişli rapor tanzimi için İstanbul Nöbetçi Deniz Asliye Ticaret Mahkemesi’ne talimat yazılmış, bir mali müşavir, bir uluslararası taşımacılıkta uzman uzak yol kaptanı bilirkişi ve bir nitelikli hesaplamalar bilirkişisi tarafından hazırlanan ... tarihli raporda; yükün nihai teslim yerinin ... olarak belirlendiği, taşıyan/taşıyıcının yükü alıcıya belirlenen yerde teslim borcu altında olduğu, bu borcun ifa edilmediği, davacı ..., ... olan ...’den olan alacağını tahsil edemediği ve ... TL (... euro) alacaklı olduğu, satışı yapılan ürünlerin fiili taşımasının ... tarafından gerçekleştirildiği, Davaya konu ürünlerin ... ya taşınarak başka bir firmaya teslim edildiği, Ürünlerin zamanında teslim alınmamamsı nedeniyle ... ... tarafından ... adına; ... tarih, ... no.lu ... Euro tutarlı, yurtdışı ... ücreti ücreti içerikli faturların tanzim edildiği, ... ... tarafından Davlı ... ... yansıtılan toplam tutarı ... Euro olan 2 adet fatura bedelini davacı ...’a yansıttığı ve davacı ... adına ... tarih, ... no.lu, ... Euro tutarlı ... ve ... içerikli faturanın tanzim edildiği, tanzim edilen fatura bedelinin davalının kayıtlarında yer almadığı, Davalı ... yasal ticari defterlerinin incelenmesi sonucu tanzim edilen ve dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; Davalı ... nezdindeki davacı ...’ya ait hesabın ... USD ve ... Euro borç bakiyesi verdiği ve davalı ... davacı ...dan bu tutarlar kadar alacaklı olduğu tespitlerinin yapıldığı, yurtdışında oluşan ... ve ... fatura bedellerinin ... tarafından fiili taşıyan ... ... ödenip ödenmediğine ilişkin bir tespitin yapılmadığı belirtilmiştir.
Tarafların rapora itirazlarının kabulü ile dosya yeniden bilirkişi heyetine teslim edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ... tarihli ek raporda; yükün varma limanının ... olduğu, ... Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen Gümrük Beyannamesinde varış yeri ... olarak belirtildiği, Dolaşım belgesinde de varış yerinin ... olduğu, dolaşım belgesinde taşımanın gemiyle olacağı, dosyaya sunulu konişmento örneğinde ihbar olunan ... tarafından düzenlenen konişmentoda boşaltma limanı ...- nihai teslim yeri ... olarak yazıldığı, buna göre, taşıyan teslim aldığı yükü deniz yoluyla ... limanına taşıyacak, oradan da yükün nihai teslim yeri olan ...’a kadar taşıyarak alıcıya teslim edileceği, yük kararlaştırılan kararlaştırılan olan – nihai teslim yeri olan ...’a taşınmadığı, dolayısıyla, taşıyanın alıcı/gönderilene yükü kararlaştırılan yerde teslim etme yükümlülüğü ihlal edildiği, yükleme talimatında alıcının adresi ... olarak yazdığı, Yükleme talimatının yükleyici ile malı taşıyan arasındaki taşıma sözleşmesinin başlangıcı olduğu, talimatta açıkça Yükleme Limanı ... ve tahliye limanı ... ve navlunun peşin ödeneceği kararlaştırıldığı, davalı davacı ile anlaşması gereği yükü ...’nın ... limanında teslim etmesi gerekirken ...-...’a götürdüğü, teslim belirlenen yerde gerçekleştirilmediği, yük alıcısına teslim edilmeyip nihayetinde imha edildiği belirtilmiştir.
Davacı vekiline ... tarihli duruşmada; dava dilekçesinin ... nolu bendi ve sonuç kısmına istinaden alacak taleplerini açıklamak, her bir talep yönünden talep sonucunu belirlemek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan ... tarihli, beyan dilekçesinde; davacının 2.100kg yünün ihracı için ... Euro olarak anlaşarak fatura kesildiğini, davacının ...'daki firmaya teslim edilmek üzere ...'da bulunan bir firmadan 2.100kg yün satın aldığını, işbu yün bedeli olarak ... TL ödendiğini, davalı firmaya ise ...’dan ... Limanı'na kadar olan taşıma işi için ... Amerikan doları karşılığı ... TL ve ... (...) - ... Limanı'na taşıma bedeli "navlun bedeli" olarak ... Amerikan doları karşılığı ... TL ödediğini, davacının anlaşma neticesinde anlaşma neticesinde ...'da bulunan firmaya ... Euro fatura kesildiğini, ancak işbu yün davalı firma tarafından teslim edilmediği için davacının bu bedeli tahsil edemediğini, bu kapsamda davacının ... EURO zarara uğradığını, sonuç olarak işbu yünün bedeli olarak (... TL), taşıma masrafları ( ... Amerikan Doları karşılığı ... TL ve ... Amerikan Doları karşılığı ... TL ve mahrum kalınan kar toplamı olarak ... Euro talep edildiğini, davacının davalı şirketin yünü alıcıya teslim etmemiş olması nedeni ile işbu bedeli tahsil edememiş olup, uğradığı toplam zarar fatura bedeli karşılığının talep edildiğini belirtmiştir.
Dava dosyasında, davalı taşıyıcı tarafından taşınmak üzere teslim alınan 2.100 kg yünün alıcıya hiç teslim edilmemiş olduğu dosya kapsamına göre sabittir. TTK m. 1178/f.2 uyarınca taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. Taşıyanın hakimiyeti ise TTK m.1178/f.3 uyarınca eşyayı taşınmak üzere teslim almasıyla başlar. Dava konusu uyuşmazlık bakımından eşya taşıyanın sorumluluğu hükümlerine tâbidir. Bu bakımdan davacının davaya konu olan zararlarından dolayı davalı taşıyıcının TTK m. 1178/f.2 ve devamı hükümlerine göre sorumlu olması gerektiği değerlendirilmiştir.
Dava konusu mallara ilişkin konişmentoda, dolaşım belgesinde, gümrük beyannamesinde ve yükleme talimatında teslim yeri ... olarak kararlaştırılmıştır. Söz konusu teslim yerine varmadan aktarma durağı olan ...'ta gümrük masraflarının ve işlemlerinin alıcı tarafından yerine getirilmediği, malzemelerin alıcı tarafından teslim alınmadığı savunmasıyla malzemeler alıcıya teslim edilmediği, malzemelerin imha edildiği anlaşılmıştır. Yargıtay 11. H.D. 2022/5361esas ve 2023/7320 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; satıcı, alıcı ile kararlaştırılan yerde ya da limanda malı teslim etmekle yükümlüdür. Alıcının aktarma durağı olan ...'ta malzemeleri teslim alma sorumluluğu yoktur. Taşıyıcının taşıma sözleşmesi uyarınca malzemeleri nihai limana götürmesi gerekir. Aktarma işlemleri taşıyanın sorumluluğunda olup sorumluluk halen taşıyıcıda olmasına rağmen taşıyıcı olan davalı, malzemeleri teslim etmediği, imha edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla yükün tesliminin yapılmamasının tamamıyla davalı taşıyıcının kusurlu davranışından kaynaklandığı sabittir. Bu durumda malzemelerin teslim edilmemesinden dolayı davacı toplam zarar fatura bedeli olan; yünün bedeli olarak (...-TL), taşıma masrafları (... Amerikan Doları karşılığı ... TL ve ... Amerikan Doları karşılığı ...-TL ve mahrum kalınan kar toplamı olarak ... Euro talep edebilecektir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, ... Euro bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanun'un 4-A maddesi gereğince devlet bankalarının döviz üzerinden açılan bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladıkları döviz faiz oranı üzerinden yürütülecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ...-TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ...-TL peşin harcın ve ... TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan ...-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL, ... TL tamamlama harcı ve ... başvuru harcı olmak üzere ...-TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri uyarınca, arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ...-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır