T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/933
KARAR NO: 2024/405
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/12/2022
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... ili ... mahallesi mevkiinde müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkili ...'in yaralandığını ve ... Hastanesinde tedavi gördüğünü, ve ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı tarafından ... tarihli bilirkişi kurul raporu düzenlendiğini ve ... rapor numarasıyla hazırlanan bu raporda tıbbi iyileşme ve rehabilitasyon sürecinin 10 gün olarak hesaplandığını ve bu süre içerisinde %100 oranında iş göremezlik durumunda olduğunun belirtildiğini, müvekkili ...'e ait olan ... plakalı araçta ise araç değer kaybı ve aracın tamirde olduğu süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli zararı oluştuğunu, davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde ... TL'lik hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemenin değer kaybı için yeterli olmadığını, kaza sebebiyle Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ile yargılama yapıldığı ve davalı ... hakkında cezaya hükmolunduğunu, müvekkillerinin maddi ve manevi zararının bulunduğunu, ... plakalı aracın davalı şirket bünyesinde ... poliçe numarasıyla ZMMS poliçesinin mevcut olduğunu belirterek, şimdilik ... yönünden ... TL geçici iş göremezlik ve ... TL manevi tazminat, ... yönünden ise ... TL araç değer kaybı ve ... TL mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam ... TL maddi ve manevi tazminatın davalı ... bakımından tüm alacak kalemleri yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta bakımından geçici iş göremezlik tazminatı ve araç değer kaybı kalemleri ile sınırlı olmak üzere sigortaya başvurusu tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'in davacının bahsettiği kazada yaralandığı hususunun doğru olmadığını, olay günü davacı ...'in ... acil servisine saat ...'da müracaat ettiğini ve çok detaylı yapılan muayenesi sonrası düzenlenen epikriz raporunda hematom dahil, hiçbir bulguya rastlanılmadığının belirtildiğini, ...'den alınan raporun tarihinin ... olduğunu, olay tarihinden 10 ay 14 gün sonra alınan raporun dava konusu kazayla bir ilgisinin olmadığını, davalı ...'nin arabanın yolcu koltuğunda oturduğunu, davacı ...'in kullandğı aracın ... model olduğunu, değer kaybı konusunda uzman olan davalı sigorta şirketi tarafından raporun tazmin edildiğini, maddi ve manevi tazminat isteminin miktarının da belli olmadığını nasıl bir masraf yaptığının da belli olmadığını, kavşağa gelirken hız kesici set olduğunu, kazanın müvekkilinin süratlı gelmesi olanaklı olmadığını, kaza sebebiyle haksız kazan elde etmeye yönelik davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Ticari davalarda arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğunu, davacının başvuruda bulunmadığının tespiti halinde dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazın bulunduklarını, davacıların müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuru yaptığını başvuru sonucunda ... sayılı hasar dosyası açıldığını ancak müvekkili şirket tarafından istenilen belgelerin iletilmeden huzurda görülen dava açıldığını, davacı tarafından müvekkili şirketin istediği evrakların ibraz edilmemesi sebebiyle tazminat miktarını belirlemediğini ve ödeme yapabilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple müvekkili şirketin temerrüde düşmesinin de söz konusu olmadığını, ... plakalı aracın müvekkili şirkete ...-... tarihleri arasında ... numaralı ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda şahıs başına azami ... TL ve maddi zarar teminatı ... TL ile sınırlı olduğunu, davacının araçta yolculuk etmesi durumu hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası nedeniyle sürücü ve kazaya karışan aracın ZMMS 'ine karşı açılan maddi tazminat ile sürücü aleyhine talep edilen manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası getirtilmiş, tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırmaları yapılmış, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası istenilmiş, SGK Başkanlığından ödeme kayıtları sorulmuş, araç tescil kayıtları getirtilmiş ve cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş olup, davanın esasına girmeden önce zamanaşımı değerlendirmesi yapılması gerekmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41. maddesinde (6098 sayılı TBK'nun 49. md.) haksız fiil tanımlanmış, 60. maddesinde de (TBK'nun değişik 72. md.) haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararının tazmini istemiyle açacağı davaların zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine (TBK'nun 72. maddesinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri öngörülmüştür) tabi bulunduğu belirtilmiştir.
Buna karşılık 2918 sayılı KTK'nun 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu, taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi) fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını benimsemiştir. Görüldüğü gibi, BK'nun 60. ve 2918 sayılı KTK'nun 109/2. maddesindeki düzenlemeler, zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden birbirine paraleldir. Aralarındaki tek fark, zamanaşımı süresinin trafik kazalarından doğan tazminat talepleri bakımından 1 yıl yerine, 2 yıl olarak öngörülmesidir(TBK'nun 72. maddesi ile bu konuda da paralellik sağlanmıştır). 2918 sayılı Kanun'un anılan madde hükmünde gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.
Açıklanan ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davaya konu trafik kazası ... tarihinde gerçekleşmiştir. Davacı tarafından ... tarihinde dava açılmış olup ilk celse davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce kazaya sebebiyet veren etkenler ile kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği araç mahrumiyet bedeli ve değer kaybı tazminatının belirlenmesi için dosyamız ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, ATK Trafik İhtisas Dairesi 03/05/2023 tarih ... sayılı raporunda özetle;
Kusur Yönünden;
"Davacı sürücü ...'in kusursuz olduğu, davalı sürücü ...'nun %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
Değer Kaybı Yönünden;
"... plaka sayılı otomobilde değer kaybının meydana gelmeyeceği,
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden;
"... plaka sayılı otomobilin makul tamir süresinin 7 iş günü olduğu ve araç mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacılardan ...'in iş göremezliğinin tespiti açısından dosyamız ATK'na gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu 27/09/2023 tarih ve ... nolu raporunda sonuç olarak; "Mevcut belgelere göre ... ve ... kızı ... doğumlu, ...'in ... tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, ... tarih ve ... sayılı resmi gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümleri kapsamında engelliliğe neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğu dolayısıyla; ;
1. Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 0 (yüzde sıfır) olduğu,
2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 10 (on) güne kadar uzayabileceği,
3. Başka birisinin geçici veya sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,
4.Sorulan SGK tarafından karşılanmaya tedavi giderlerinin ne kadar olabileceği hususunun Kurulumuz ve Kurumumuz çalışma konularında olmadığı" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Dosya mevcut dosya kapsamına göre talep edilebilecek maddi tazminat miktarı hususunda rapor tanzimi için aktüerya bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, Aktüerya Bilirkişi ... tarihli raporunda sonuç olarak;
1-"... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanan ve T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp ...İhtisas Kurul raporuna göre tüm vücut engel oranının 60(yüzdesifir)olduğu ve geçici göremezlik süresinin kaza tarihinden itibaren 10(on)güne kadar uzayabileceği tespit edilen davacı ...'in, talebinin kabul edilmesi halinde;
a-Geçici İşgücü kaybından kaynaklanan maddi zararının ... TL olduğu,
b-Dava konusu kazada zararın artmasına etken olan “kaza sırasında kask/kolluk/dizlik emniyet kemeri gibi koruyucu tertibatlar kullanmaması, alkolü/sürücü belgesiz/yetersiz sürücü belgeli olması/ olduğunu bildiği şoförün aracında yolculuk etmesinin ve istiap haddi şeklindeki müterafik kusur durumunun Mevcutiyetinin kabul edilip edilmemesi, sigortalı araçta yolculuk edilmesi durumunun hatır taşıması olup olmadığının” ve “belirlenen tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasının gerekip gerekmediğine” ilişkin hukuki değerlendirme ve indirim Sayın Mahkemenin takdirinde olduğundan tarafımca değerlendirme yapılmadığı,
2-Davacı ... tarafından, araç mahrumiyet bedeli ve araç değer kaybı olarak talep edilen
alacakların hesaplanması yetki ve uzmanlık alanıma girmediğinden, işbu alacak kalemleri yönünden değerlendirme ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf ... tarihli dilekçesi ile değer kaybı yönünden herhangi bir arttırım yapmadıklarını, araç mahrumiyet bedeli yönünden ...-TL, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden ...-TL olarak belirledikleri dava değerini belirlemişlerdir.
Uyuşmazlık ... tarihli trafik kazasında tarafların kusur durumları ile meydana gelen haksız fiil nedeni ile davacı ...'in iş göremezliğinin bulunup bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın değer kaybı ve davacının araç mahrumiyetine uğrayıp uğramadıklarının tespiti ile davalılar sürücü ve kazaya karışan aracın ZMMS'nın sorumluluklarının tespitine ilişkindir.
Davacılardan ...'in ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, diğer davalı ...'in araçta yolcu olarak bulunduğu, davalılardan ...'nun ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, davalı sigorta şirketinin de ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle ZMMS'ı olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."
6098 s. TBK'nun 54. maddesine göre, "Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1.Tedavi giderleri. 2.Kazanç kaybı. 3.Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4.Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar." düzenlemesi mevcuttur.
Davacının maluliyet oranının hesaplanmasında kaza tarihi itibariyle hangi yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği hususu Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/03/2021 tarih 2020/7120 Esas 2021/2627 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir..." şeklinde açıkça belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda, uygulanması gereken yönetmelik hükmünün yukarıda belirtilen emsal içtihat doğrultusunda kaza tarihi itibariyle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre tespit edilmiş, davacı ...'in sürekli iş göremezliğinin bulunmadığı, geçici göremezliğinin de 10 gün olduğu kabul edilmiştir.
Dosyamız arasında bulunan ATK raporu dikkate alındığında davacının bir kusurunun bulunmadığı ve davalının %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Kabul edilen kusur oranının ceza yargılamasında kabul edilen kusur oranı ile aynı doğrultuda olduğu da açıktır.
Somut olayda; müterafik kusur ve hatır taşımasına ilişkin indirim sebeplerinin uygulanıp uygulanmayacağı yönünde yapılan değerlendirmede;
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD'nin 2018/1905 E, 2019/449 K sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere; Hatır taşıması, zarar görenin ücret mukabili taşınmadığı bir taşıma türüdür. Bir olayda hatır taşımasının varlığının kabul edilebilmesi için taşımanın ücretsiz olması yeterli olmayıp, taşıma işinin ailevi bir yükümlülüğün icrası kapsamında da gerçekleştirilmemesi gerekir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre hatır taşımacılığı varsa hükmedilen maddi tazminattan %20 nispetinde, manevi tazminat yönünden ise takdir edilecek oranda makul bir miktar indirim yapılması gerekir. Ayrıca hatır taşıması sebebiyle tazminattan hakkaniyet düşüncesiyle indirime gidildiğinden bu mahsup sebebiyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir. (Yargıtay 17. HD. 01/12/2016 gün, 2014/21879 Esas ve 2016/11087 Karar) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51/1. maddesinde hakimin tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 52/1. maddesinde ise zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında yahut artmasında etkili olmuş ya da tazminat hükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzenlenmiştir. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz(17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354) Ayrıca, müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması için davalının bu hususu savunma olarak ileri sürülmesi şart değildir. Dosya kapsamında hal ve şartlara göre tazminattan indirim yapılmasını gerektirir. Müterafik kusurun belirlenmesi halinde usulünce tenkis yapılması gerekir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/04/2018 tarih, 2015/9251 - 2018/3894 E.K. Sayılı içtihadı).
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 12/05/2016 gün, 2016/5244 Esas, 2016/5846 Karar sayılı emsal içtihadında; "...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir."
Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda BK.nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
6098 sayılı TBK'nın 52.maddesine göre; "Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir."
Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda açıklandığı üzere; müterafik kusur ile hatır taşıması ayrı kavramlardır.
Buna göre, hatır taşıması indirimi için kural olarak hatır için taşınması yeterli iken, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.
Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; Mahkememiz dosyası ve ceza soruşturma dosyası kapsamından davacı ...'in kaza tarihinde kaza tespit tutanağından emniyet kemeri takıp takmadığı belli olmayıp, davacıların kollukta alınan ifadelerinde emniyet kemerlerinin takılı olduğu beyan edilmekle, bu durumun aksi davalı tarafça ispatlanamadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Hatır taşımasına ilişkin olarak; Davacı ...'nin kaza tarihinde ... plakalı araçta yolcu olduğu, aracı kullanan ...'in eşi olduğu soruşturma aşamasında ve dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17/10/2022 tarih, 2021/16120 Esas, 2022/12362 Karar sayılı emsal içtihadında; "...ceza dosyası ve ceza dosyası kapsamında alınan taraf beyanları ile, davacı ve araç sürücüsü ile araçtaki varsa diğer yolcuların nüfus kayıt örnekleri temin edilip davacının araç işleteni ile olan yakınlık derecesinin saptanması; yakınlık derecesi de gözetilerek taşımanın ailevi ya da ahlaki sorumluluğun ifası dışında bir nedenle yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi; yapılacak bu tespitlere göre tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağının gerekçelendirilmesi gerekirken, eksik araştırma ile karar verilmesi doğru olmamıştır..." şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen emsal içtihat kapsamında yapılan değerlendirmede, davacıların eş oldukları bulunduğu, taşıma işinin ailevi nedenle olduğu anlaşılmakla hatır taşımasına ilişkin yasal koşulların somut olayda oluşmadığından, hatır taşıması indirimi yapılmamıştır.
Yine, Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan ATK bilirkişi raporunda değer kaybının bulunmadığı, aracın serviste kaldığı süre boyunca davacının aracından mahrum kaldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; ... günü sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobili ile ... Sokak istikametinden ... istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşak mahalline geldiği esnada aracının sağ yan kısımlarına seyir istikametine göre sağ tarafında ... Sokak üzerinden kavşak alanına giren davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otomobilin ön kısmı ile çarpışması sonucu meydana gelen kaza neticesinde davacının kaza tarihinden itibaren 10 güne kadar uzayabilecek geçici iş göremezliğinin bulunduğu, hükme esas alınan kusur raporu ile davacının bir kusuru bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, yine hükme esas alınan 09/03/2024 tarihli aktüerya heyet raporu ve değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davacı ...'in, geçici iş göremezlik zararının ...-TL olduğunu, dava konusu ... plakalı araçta değer kaybının bulunmadığı, ... TL araç mahrumiyet bedelinin bulunduğunun tespiti ile davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;
6098 sayılı TBK'nun 56/1. maddesine göre ''Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini gözönünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
Mahkememizce "Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranlarını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal, ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere manevi tazminat ne bir ceza ve ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Davanın bu alanda gördüğü iş cismani zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmaktan, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekten, bir teselli, bir avunma ve ruhu tatmin aracı olmaktan ibarettir. Takdir hakkının söz konusu olduğu bütün hallerde hakim hak ve nesafetle hüküm vermek zorunluluğundadır. Hakimin hak ve nesafetle hüküm vermesi de genel olarak Türk toplumunun sosyal ekonomik ve moral yapısının ve özellikle de tarafların gerçek durumlarının gerektirdiği hak ve adalete uygun sonucu bulması demektir. Bu bakımdan takdir edilecek manevi tazminatın miktarı haksız eylemi özlenir hale getirecek özellikle mağdur için haksız zenginleşecek miktarda olmamalıdır. Manevi tazminat; zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır." ilkeleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın meydana geldiği tarih, olayın oluş şekli, davacının kusurunun bulunmaması, davacının kaza tarihindeki yaşı, davalı sürücünün kusuru, manevi tazminatın amacı, hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, davacının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü kısmen reddi ile davacı için ... TL, manevi tazminata hükmetmek gerekmiş, davanın Kısmen Kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
1-Davacı ...’in maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ ile; ... TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ...’ndan kaza tarihi olan ... tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, - Davacının fazlaya ilişkin geçici iş göremezlik tazminatı istemlerinin REDDİNE,
2-Davacı ...’in maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ ile; ... TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalı ...’ndan kaza tarihi olan ... tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı ...’in değer kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Davacı ... için ... TL Manevi tazminatın davalı ...’ndan kaza tarihi olan ... tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
Maddi tazminat davası yönünden;
6-Alınması gereken ...-TL karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL (ıslah ile birlikte alınan) harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan (sigorta şirketi yönünden ...-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
9-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara VERİLMESİNE,
10-Davacı tarafından yapılan davetiye, posta, bilirkişi ile adli tıp giderinden ibaret toplam ...-TL yargılama giderinin kabul ve red oranı gözetilerek ...-TL ile ilk dava masraf ...-TL ve peşin alınan ... TL (ıslah ile birlikte) harç olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden ...-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye giderlerin davacı üzerinde BIRAKILMASINA
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin müştereken davalılardan (sigorta şirketi yönünden ...-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Manevi tazminat davası yönünden;
13-Alınması Gereken ...-TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalı ...'ndan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
14-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
15-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'na VERİLMESİNE,
16-Davacı tarafından yapılan ... TL peşin harç ile ... TL yargılama gideri toplamı ...-TL yargılama giderinin davalı ...'ndan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
17-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ... ile davalı ... vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza