T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/95
KARAR NO: 2022/870
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 04/02/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 31.01.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilin, ...'tan Kredili Mevduat Hesabı kullandığını, borcunun bir kısmını ödeyememesi üzerine Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... tarafından işlemiş faizler de anaparaya dâhil edilerek, 8.534,63-TL. asıl alacak, yıllık *036,36 faiz üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilin dava tarihi itibariyle 25.000,00-TL. borçlu bulunduğunu, ... Bankasının kredi kartlarına ilişkin 3 ayda bir değişen oranlarda Akdi ve Temerrüt faiz oranı belirlediğini, sabit faizin değil değişken oranlarda faiz istenmesi gerektiğini belirterek, haksız işletilen akdi ve temerrüt faizin hesaplanmasını talep etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Dava, menfi tespit davasıdır ve faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Yargıtay 19. HD., ... Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K)
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., K)
Mahkememizce bilirkişi raporu aldırılmış ve 15/05/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Dosyada yer alan banka kayıtlarının ve Uyap üzerinden dava dosyasına eklenmiş olan Antalya
Genel İcra Dairesi, ... (Eski kayıt; Antalya 10.İcra Dairesi, 2016/8395 Esas Sayı ) Esas
Sayılı İlamsız Takip Dosyasının incelenmesi neticesinde;
Temlik eden bankanın 05.08.2016 takip tarihi öncesi %36,36 oranında temerrüt faiz oranı uyguladığı ve takip sonrası içinde bu oranı talep ettiği, ancak yukarıda tabloda gösterildiği üzere 01.01.2017 tarihine kadar 5464 Sayılı Kanun gereği ... Bankası tarafından belirlenen ve uygulanması gereken akdi faiz oranının %24,24, temerrüt faiz oranının ise %30,24 olduğu, 5464 Sayılı Kanun gereğince, yukarıdaki tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, tarafımızca, ... Bankası tarafından belirlenen, dönemine uygun, değişen oranlarda akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde;
Davacı ...’in Antalya Genel İcra Dairesi, ... Esas Sayılı İlamsız Takip dosyası altında, 05.08.2016 takip tarihi itibariyle toplam borcunun 8.570,83-TL. olarak hesaplandığı, Davacı ...’in 04.02.2022 dava tarihi itibariyle ise toplam borcunun 18,839,43-TL. olarak hesaplandığı, ancak Uyap üzerinden icra dosyası dava dosyasına eklenmiş olmasına rağmen güncel kapak hesabının bulunmadığı, kapak hesabının yapılarak dosyaya eklenmesi durumunda daha sağlıklı bir hesaplama ve tespitte bulunulabileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce dosya kapak hesabı istenmiştir ve ek rapor aldırılmıştır.
01/10/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Temlik eden bankanın 05.08.2016 takip tarihi öncesi %36,36 oranında temerrüt faiz oranı uyguladığı ve takip sonrası içinde bu oranı talep ettiği, ancak yukarıda tabloda gösterildiği üzere 01.01.2017 tarihine kadar 5464 Sayılı Kanun gereği ... Bankası tarafından belirlenen ve uygulanması gereken akdi faiz oranının %24,24, temerrüt faiz oranının ise %30,24 olduğu,
5464 Sayılı Kanun gereğince, yukarıdaki tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, tarafımızca, ... Bankası tarafından belirlenen, dönemine uygun, değişen oranlarda akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde; Davacı ...’in Antalya Genel İcra Dairesi, ... Esas Sayılı İlamsız Takip dosyası altında, 05.08.2016 takip tarihi itibariyle toplam borcunun 8.570,83-TL. olarak
hesaplandığı, 17/06/2022 tarihli Antalya Genel İcra Dairesinden gelen cevap yazısına göre 04/02/2022 dava tarihi itibariyle davacının borç miktarının (vekalet ücreti ve diğer harç ve masraflar dahil) 27.351,23 TL olduğu, yapılan hesaplamada ise davacının 04/02/2022 dava tarihi itibariye toplam borcunun (vekalet ücreti ve diğer harç ve masraflar hariç) 18.839,43 TL olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
Davalının itiraz dilekçesinde, ...'tan alacağı devraldığını bildirdiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili, taleplerini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce icra dairesinin yazısının netleştirilmesi için tekrar yazı yazılmış ve icra dairesi 02/11/2022 tarihli yazı ile cevap vermiştir.
Cevap yazısında, takipteki faizin dava tarihi itibariyle, 17.088,81 TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda da davacının hesaplanan faiz borcu 9.779,63 TL olduğu hesaplanmıştır. Her iki rakam arasındaki fark ise 7.309,18 TL'dir. Islah ile talep edilen miktar ise 7.956,95 TL'dir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi kök ve ek raporlarının, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi kök ve ek raporları gereği; Davanın kısmen kabulü ile, davacının Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında icra dairesinin 02.11.2022 tarihli yazısı ekinde kapak hesabında bildirilen 17.088,81 TL faizin 7.309,18 TL'sinden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki; Yargıtay 19. HD. ... Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., ) Davacının arabuluculuk kurumuna başvurduğu anlaşılmaktadır. Arabuluculuk sürecinin başlangıç tarihi 26/07/2021, bittiği tarih ise 13/08/2021'dir. İş bu davanın tarihi ise 04/02/2022 tarihi olup, dava tarihi itibariyle, dava konusu talep, zorunlu arabuluculuğa başvuru koşuluna tabi değildir. Buna rağmen ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde kabule göre bu ücret davalıya yükletilemez. Kabule göre, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bu gider davacı üzerinde bırakılmalıdır. (Emsal olarak; Diyarbakır BAM 6. HD., 2020/641 E, 2021/327 K; Samsun BAM 5. HD., 2021/220 E, 2021/287 K; 2021/353 E, 2021/411 K)
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davacının Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında icra dairesinin 02.11.2022 tarihli yazısı ekinde kapak hesabında bildirilen 17.088,81 TL faizin 7.309,18 TL'sinden borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harcın ve 132,00 TL ıslah harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 286,59 TL'nin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 293,40 TL'nin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 970,75 TL'nin haklılık durumu gereği; 890,00 TL'nin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, arta kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 7.309,18 TL vekalet ücretinin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 647,77 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
9-Zorunlu arabuluculuk ücreti 1.320,00 ₺ (TL) nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı Sn. vekili Av. 'nın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır