T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/138
KARAR NO: 2024/441
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/02/2023
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile ... sınırlarında bulunan ... Caddesi istikametinde ilerlemekte iken müvekkili şirkete ait ... plaklı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı aracın sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu, kaza sebebiyle müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta değer kaybının oluştuğunu yine kaza sebebiyle ... günlük araç mahrumiyetinin oluştuğunu belirterek, şimdilik ... TL değer kaybının tüm davalılardan tahsili ile ... TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı ... ile davalı ... ...'den tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava konusunun tamamen açık ve belirli olmasına davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, ... plakalı aracın müvekkili şirketin nezdinde sigortalı olduğunu, poliçedeki maddi zararlarına ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına ... TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle müvekkili şirketçe ...'ye ... tarihinde ... TL hasar ödemesi yapıldığını davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün arkadan çarpma eylemi nedeniyle kazada kusur olma iddiasına yönelik itirazları bulunduğunu, davacıya ait aracın değer kaybı yönünden davalı müvekkiline ait aracın ZMMS'nin ...'nin poliçe kapsamındaki limit ile sorumlu olduğunu, sigorta mevzuatına göre hesaplama yapılması gerektiğini, araç mahrumiyeti yönünden ise aracın teslim edildiği servis ile davacı taraf arasındaki tamir süresinin uzunluğuna yönelik iddianın davalıya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacının aracı teslim etme-teslim almada kişisel kusuru bulunmadığını, sürenin uzunluğu ile kaza arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
...'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Tramer'e yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Türkiye Noterler Birliği'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yaz dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin ... tarihli değer artırım dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası olarak ikame edilen dava dilekçesinde harca esas değerin ... TL olarak gösterildiğini, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda talep miktarı belirli hale gelmiş olup bilirkişi raporunda belirlenen miktar uyarınca taleplerini ... TL olarak artırdıklarını, bilirkişi raporunda kaza tarihi itibarıyla davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarını da ... TL arttırarak ... TL olarak belirlediklerini, ... TL araç mahrumiyet bedelinin haksız fiilin meydana geldiği ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ... TL değer kaybının ise haksız fiilin meydana geldiği ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsilini talep etmiştir etmiştir.
Eksper bilirkişi ile kusur bilirkişisi 02/11/2023 tarihli bilirkişi raporundan;
Kusur durumu yönünden;
... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde "trafikte araçlarla mesafesini korumadan, yakın takipte aracını kullanırken dikkatsiz ve tedbirsiz olarak yolda seyir halindeyken önünde aynı istikamette seyir halinde olan ... plakalı aracın arka kısımlarına arkadan çarparak durduğunun tespit edildiğini ve ... plakalı araç sürücüsü ...'in karışmış olduğu bu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre kural ihlalinin olmadığı, yaya geçidine geldiğinde Trafik Polisinin de yönlendirmesi ile yavaşlayarak durduğunu, "
Değer Kaybı Yönünden;
"inceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu, ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı ve inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı olulaşacağı"
Araç Mahrumiyet Bedeli Yönünden;
"Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 10 gün olacağı, yapılan araştırma neticesinde, kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL olduğu buna göre dava konusu araç için araç kiralama bedelinin 10 gün (onarım süresi) x ... TL (günlük araç kiralama bedeli) =... TL olduğu, kiralama bedeli üzerinden amortisman bedeli (lastik, motor vs) %10 oranında uygulandığını, buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce tarafların itirazları konusunda eksper bilirkişisinde ek rapor alınmasını karar verilmiş, bilirkişi 08/05/2024 tarihli ek raporunda özetle; "Aracın kaza tarihi göz önüne alındığında Türkiye 2. El araç piyasasının değişken olduğu, Değer kaybı hesaplamasında bir çok faktörün yer aldığını, aracın marka ve modeli, aracın kilometresi, araç üzerinde yapılan kaporta ve boya işlemi, araç üzerinde işlenen hasar kaybı gibi bir çok faktörlerin olduğu bu tüm neticeler çerçevesinde raporun hazırlandığı, davacı tarafa 7 gün ikame araç sağlandığı dile getirilmiş ancak bu konu hakkında tarafıma herhangi bir bilgi verilmedi şayet sayın mahkeme heyeti tarafından kabul görür ise 3 günlük kazanç kaybının kalacağı onunda ... x 3 =... TL olacağı, değer kaybı çalışmasının piyasa genel şartlara göre belirlendiği, başvuran vekili tarafından öne sürülen ... TL rakamın kaza tarihine göre yüksek olarak belirlendiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen aracın sürücüsü, maliki ve ZMMS'ı aleyhine açılan değer kaybı ve araç mahrumiyetine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacının, dava ikame edilmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu kazada kusur yönünden yapılan araştırmada,
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiş, 02.11.2023 tarihli raporunda “... plakalı araç sürücüsünün trafikte araçlarla mesafesini korumadan, yakın takipte aracının kullanırken dikkatsiz ve tedbirsiz olarak yolda seyir halindeyken önünde aynı istikamette seyir halinde olan ... plakalı araca dikkat etmeyerek arasındaki mesafeyi koruyamadığından arkadan çarparak durduğu bildirmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Davalı araç sürücünün kazanın meydana gelmesinde trafikta araçlarla mesafesini korumadan, yakın takipte aracını kullanırken dikkatsiz ve tedbirsiz olarak seyir ederken dava konusu ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı takdiren kabul edilmiştir.
Dava konusu kazada, davacının aracındaki değer kaybı ve ikame araç yönünden yapılan araştırmada,
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır.
Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek değer kaybının ve ikame araç tespiti için dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 02/11/2024 tarihli raporunda araçtaki değer kaybının ... TL olabileceğini, 08/05/2024 tarihli ek rapor ile de ikame araç bedelinin de ... TL olabileceği bildirilmiştir. Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilerek, değer kaybı ve ikame araç yönünden raporun mahkeme ve yargı yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu, otomobilin kaza ile hasar gören parçaların önemin derecesine göre değer kaybı bedelinin rayice uygun olduğu yine dava konusu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu ve kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL olmak üzere ve toplam ... TL araç mahrumiyet bedelinin olduğ, araçtaki değer kaybının ise ... TL olabileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ... tarihinde ... ve ... plakalı araçların arasında meydana gelen kaza nedeniyle ... TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen ve ... TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ...’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa davalılar ... ve ...’tan yönünden ... tarihinden; diğer davalı yönünden ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harç, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL’nin mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalı ... yalnızca ... TL’sinden sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselislen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalı ... yalnızca ... TL’sinden sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’nin davalı ... yalnızca ... TL’sinden sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalı ... yalnızca ... TL’sinden sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalı ... yalnızca ... TL’sinden sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza