T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/166
KARAR NO: 2023/437
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2023
KARAR TARİHİ: 12/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından, bedelsiz kalmış bonoya dayalı olarak icra takibi yapıldığını, ödeme emrinin ... tarihinde tarafına tebliğ edildiğini, takibe konu edilen bononun ... tanzim tarihli olup ... euro bedelli olduğunu ve takip çıkışının ... euro olduğunu, geri kalan kısmı boş verilen senedin vade tarihinin davalı tarafça doldurulduğunu, davalının ve vekilinin tarafının eski avukatları olduğunu, ... parsel numaralı taşınmazla ilgili olarak açılan her türlü davaya bakmak üzere tarafınca vekil kılındıklarını, avukatların, belirtilen dava dosyasında bir duruşmaya girmeyeceklerine, başka bir avukat da görevlendirmeyeceklerine ilişkin tarafına mesaj atınca tarafınca azledildiklerini, çünkü gerek kurumlardan evrak toplama, gerekse avukatın girmediği duruşmaya girme gibi işlerin kendi işleri olmadığını ancak bunların tarafınca yapıldığını, avukatlar tarafınca azledildikten sonra, azledildikleri dosyanın (Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... esas) davalıları tarafınla iletişime geçerek sulh olmak istediklerini ve vekalet sözleşmesine konu taşınmazı devretmesini talep ettiklerini, bunun üzerine tekrar azlettiği avukatları olan davalı ve vekiliyle iletişime geçip hem onlara azledilmesine rağmen haklarını vermeyi hem de davayı sonuçlandırmayı görüşmelerinde açıkladığını, iyi niyetine rağmen azlettiği avukatları olan davalı ve vekilinin ellerine koz vermiş gibi vekalet sözlşemesine istinaden Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinde ... değişik iş numaralı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldırarak davaya konu taşınmaza haciz koyduklarını, böylelikle ilgili taşınmazı Alanya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas numaralı taşınmaz davalısına sulh anlaşması doğrultusunda devredememesi sağlanarak kasıtlı olarak tarafının zor duruma düşürüldüğünü, sonra Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile ihtiyati haciz sonrası esas takibe geçildiğini, davalı ve vekilinin sulh anlaşmasını yerine getirme mecburiyetinden faydalanarak tarafına dayatma yaptıklarını ve bu dosyanın kapak hesabını da aşacak şekilde ödeme aldıklarını, davalılar tarafından tarafına dayatılmış değerin, sulh anlaşması uyarınca hacizli taşınmazı devretme gereğinden kabul edildiğini, davalının ve vekilinin ... euro karşılığında ibralaşmak hususunda anlaştıklarını, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası kapsamında açmış oldukları takibin harç ve masrafları için ödenmek üzere tarafınca ... euroluk da senet almışlarsa da kendilerine ödemesi gereken ... euroya ek olarak ... euro daha icra müdürlüğü önünde verip harçları ve masrafları dahil olmak üzere tüm ödemelerin kapak hesabını da aşacak şekilde tarafınca kendilerine ödendiğini, takiben dosya kapatılmak üzere icra müdürlüğüne gelindiğini, burada yapılan ibra sözleşmesi uyarınca borcun tahsili bildirimi yapıldığını, icra müdürlüğü kapanmak üzereyken dosyanın kapatılmasının bir gün sonraya kaldığını, tarafının bir gün sonra adliyeye giderek üstüne üstlük ... euro sırf harçlar için tarafından alınmasına rağmen tüm harçların tarafınca ödendiğini, o tarihte davalı vekiline atılan mesajın ekte sunulduğunu, bu mesajda ... euroyu harç masrafı olarak tarafından almalarına rağmen dosyayı kapatmak için gereken harçları şahsının ödemesinden dolayı karşı tarafın sebepsiz zenginleşmesini sorguladığını, buna rağmen davalı ve vekilinin Antalya Genel İcra müdürlüğünün ... esas numaralı dosyası ile ödenmiş ve ibra edilmiş senedi kötü niyetli olarak icra takibine koyduklarını, görüldüğü üzere ibra sözleşmesi ve kambiyo senedinin tanzim tarihinin aynı olduğunu ve ibra sözleşmesinde de bu dosyadan hiç bir alacaklarının olmadığının davacı ve vekilinin ifade ettiğini, davalının suç işlediğini beyan ederek, Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında bulunan senetten dolayı, icra takibinde borçlu olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, davacının iddia ettiği hususları ispat etmesi gerektiğini, davacının sunduğu ibranamenin ve mesaj kayıtlarının dava konusu senet ile bir ilgisinin olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, menfi tespit talebinden ibarettir.
İcra dosyası, uyap üzerinden dosya ile ilişkilendirilmiştir.
Hukukumuzda, senet delilinin uygulanma alanı oldukça geniştir çünkü hukukumuzda, hukuki işlemler için "senetle ispat" kuralı mevcuttur. Esasen, "senetle ispat kuralı" kavramı yerine "kesin delille ispat" kuralı denilmesi daha doğrudur. Çünkü, senetle ispatı zorunlu olan bir hukuki işlem, diğer kesin delillerle de (ikrar, yemin, kesin hüküm) ispat edilebilir. Senetle ispat zorunluluğu, "tanıkla ispat yasağı" olarak da ifade edilmesine rağmen, bunun da esasen "takdiri delille ispat yasağı" olarak belirtilmesi daha uygundur. Senetle ispat kuralı, kendisini iki temel durumda gösterir. Bunlardan birincisi olarak; Belli bir meblağı aşan hukuki kural olarak yalnız senetle ispat olunur. Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri kanunla belirlenen miktarı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir Senetle ispat kuralının kendisini gösterdiği ikinci durum ise, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler kanunda belirtilen miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz olmasıdır.
Dava, senetle ispat kuralına tabidir.
Dava konusu icra takibine dayanak belge kambiyo senedidir ve uyaptaki kayıtlardan da anlaşılacağı üzere, takip konusu senette, senedin her hangi bir sözleşmeye dayalı olarak verildiğine veya bir sözleşmeye teminat olarak verildiğine dair bir kayıt yoktur.
Davacı ayrıca, senedin sonradan doldurulduğunu da iddia etmektedir.
Senet metni sonradan doldurulmuş olsa bile metnin aradaki anlaşmaya aykırı doldurulduğu yasa olarak ispat edilmedikçe bono niteliğini bertaraf olmaz. (KURU,Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 2001, s. 2410-2411 ve orada belirtilen benzer yöndeki yargı kararları) Bir kimseye itimat edilerek (güvenilerek) o kimse tarafından anlaştıkları gibi doldurulmak üzere verilmiş imzalı boş kağıt o kimse tarafından anlaşmaya aykırı şekilde doldurulmuşsa, beyaz (açık) imzayı veren kişi bu senedin aralarındaki anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu tanıkla ispat edemez. Bu halde hile söz konusu değildir. Çünkü, imzalı boş kağıt hile ile alınmış değildir (KURU,Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 2001, s. 2410; Benzer yönde; 24/03/1989 gün ve 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı) Somut olayda senedin hile ile alındığı da iddia edilmemiştir. 6102 sayılı T.T.K.’nun 778. maddesi ile bonolarda da uygulanması gereken T.T.K.’nun 680. maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkündür. Bu tür bir bono düzenlenirken veya tamamen doldurulmamış bir bono tedavüle çıkarılırken anlaşmalara aykırı olarak doldurulduğu yazılı belge ile ispat olunmadığı sürece bono üzerinde yazılı olan rakam, yazı, tanzim ve vade tarihi gerçekliğini ve varlığını korur. Senetle ispat zorunluluğuna ilişkin kanun hükümleri kamu düzeni düşüncesiyle konulmuş değildir. Bu nedenle, bunun hilafına sözleşme yapılabilir. (KURU/Baki//ARSLAN/Ramazan//YILMAZ/Ejder.,Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2014, s. 389; Benzer yönde; YİBK, T. 18.03.1959, E. 1958/18/ K. 1959/21)Yazılı delil karşısında tanık dinletilmesine ilişkin istem karşı tarafın açık muvafakati olmaksızın kabul edilemez.(KURU,Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, 2001, s. 2415 ve orada belirtilen Yargtay 13. HD nin 25/12/1986 tarih, 5422/6629 sayılı ilamı)
Bu nedenlerle, senedin sonradan doldurulduğu yönündeki davacı beyanları ve ekteki doldurulmamış senet resmi iddianın ispatı için yeterli görülmemiştir.
Somut olayda, davalı, tanık dinletilmesine muvafakat vermemiştir.
Bono, kambiyo senedidir ve illetten mücerrettirler.
Somut olayda, iddialarını ispatlama külfeti davacıdadır ve davacı iddialarını ispata yarayan yazılı/kesin bir delil dosyaya sunamamıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan mesaj kayıtlarının delil başlangıcı olup olmayacağı dolayısıyla tanık dinletmeye usulün cevaz verip vermeyeceğini değerlendirmek gerekmektedir.
Delil başlangıcı, HMK da ispat hukukuna ait genel hükümlerde düzenlenmiş bir kurumdur.
HMK m. 202:
“(1) Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir.
(2) Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. “hükmünü içermektedir.
Kanun maddesinde de açıkça ifade edildiği üzere, delil başlangıcının bulunduğu durumlarda, tanık dinlenebilir.
Dava dilekçesi ekindeki mesaj kayıtları davalı tarafça dava ile ilgisi yönünde inkar edilmekte daha doğrusu dava konusu ile ilgisinin olmadığı ileri sürülmektedir.
Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. Oysaki, somut olayda, davacı mesaj kayıtlarını sunmuş ve bu mesaj kayıtlarının davacı tarafça gönderildiği anlaşılmaktadır. Mesaj kayıtlarında ... eurodan bahsedilen bir bölüm olsa da davalı ise bunların dava konusu ile ilgisini reddetmektedir. Söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen, somut olayda davalı tarafça verilmiş veya gönderilmiş bir belge mevcut değildir. Dosyada delil başlangıcı yoktur. Bu nedenle de, bu yönüyle, dosyada davacının iddiasının ispatı yönünde tanık dinlenmemiştir.
Dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmenin/ibranamenin dava konusu ile ilgisini gösterir bir kayıt dosyada mevcut değildir ve yukarıda da bahsedildiği üzere bu yönde bir ispat faaliyeti davacı tarafça yerine getirilmemiştir. Senedin düzenleme tarihi ile ... tarihli belgenin aynı tarihli olması ise iddianın ispatı için tek başına yeterli görülmemiştir.
Burada söylemek gerekir ki; İspat yükü altında bulunan tarafın başvurabileceği delillerden biri de yemin delilidir. Yemin, taraflardan birinin davanın çözümlenmesine etkili olan bir vakıanın doğru olup olmadığı hakkında kanunun belirlediği şekilde mahkeme (hakim) önünde beyanda bulunmasıdır. Bir başka deyişle; Yemin, taraflardan birinin davanın çözümünü ilgilendiren bir olayın doğru olup olmadığı konusunu, kanunda belirtilen usule uyarak, mahkeme önünde, kutsal sayılan değerlerle teyit eden ve kesin delil vasfı yüklenmiş sözlü açıklamalardır (03.03.2017 tarihli ve 2015/2 E., 2017/1 K. sayılı YİBK). Medeni Usul Hukukumuzda yemin delili kesin delil niteliğindedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2015/22-2376 esas, 2019/370 karar)Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 03.03.2017 gün ve 2015/2 E. 2017/1 K. no’lu kararı ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra açılmış olan davalarda tarafların dava ve cevap dilekçeleri ile delil listelerinde "sair deliller, her türlü delil, ve sair deliller" gibi ibarelerin bulunması halinde tarafların yemin deliline başvurmuş sayılamayacakları ve bu kapsamda hâkimin ispat yükü kendisine düşen tarafa 'yemin teklifinde bulunma hakkı'nı hatırlatmayacağına oyçokluğu ile karar verilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2010/1-281 E., 2010/323 K., 16.06.2010 tarih)
Davacı, dava dilekçesinde "yemin" deliline de dayanmıştır. HMK m. 226 gereği; Yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıalar yemine konu olamaz. Somut olayda da, dava konusuna ilişkin, onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak iddialar mevcut olmakla, davacının yemin deliline dayanması hukuken mümkün değildir. Zira, dava dilekçesinde de, davacı, davalının, bedelsiz kalmış senedi icraya koyarak TCK nın 156'ıncı maddesinde düzenlenen ilgili suçu işlediğini ileri sürmüştür. Yemin konusunun ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına sebebiyet verebileceği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle, davacının yemin deliline dayanmasına izin verilmemiş, bu hususta davacıya hatırlatma yapılmamıştır.
Tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar, kambiyo senetlerinin özellikleri, ispat külfeti dikkate alındığında, davacının iddiasını ispatlayamadığı kanaatiyle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
İİK m. 72 gereği; Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. Mahkememizce kanun hükmü dikkate alınarak, hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davadaki tedbirin kaldırılmasına,
3-Davalının İİK. m. 72/4 gereği istediği tazminatın KABULÜ İLE, 2.084,06 TL tazminatın davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm tarihi itibariyle bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı asil Sn. ... ve davalı Sn. ... ile vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/07/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır