T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/179 Esas
KARAR NO: 2023/382
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14/03/2023
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Sigorta Şirketine ... nolu ZMSS Trafik Sigortası ile sigortalı dava dışı ...’ya ait ... plakalı aracın, ... tarihinde dava dışı (...)... yönetiminde iken trafik kaza tutanağına göre %100 kusurla davalı ...’e çarpması neticesinde, ...’in %8 olarak tespit edilen maluliyetine göre hesaplanan 45.240,12-TL maluliyet tazminatının, ... tarihinde müvekkili şirket tarafından davalı ...’e ödendiğini, kaza sırasında sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın ehliyetsiz olması sebebiyle ZMSS Genel Şartları’nın B.4-b maddesi gereğince zarar gören 3.kişilere ödenen tazminatın rücuen sigortalıdan alınması için Antalya 4.Tüketici Mahkemesinin ... esas nolu dosyası ile sigortalı ...’ya rücu davası açıldığını,. ancak bu dava sırasında Adli Tıp Kurumu ...İhtisas Kurulu’ndan alınan ... tarihli rapora göre ...’in ... tarihinde geçirmiş olduğu davaya konu trafik kazasına bağlı yaralanması, özürlülük ölçütü, sınıflandırması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik çerçevesinde tüm vücut engellilik oranının %0 olduğu” kanaatine varıldığını, bu nedenle söz konusu dosya ile sigortalıya açtıkları davanın, Antalya ...Tüketici Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı kararla reddedildiğini, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olması nedeniyle davalı ...’in %8 oranındaki maluliyet oranına göre tazminat ödenmiş olup, yukarıda açıklandığı gibi ATK raporu ile davalının maluliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, davalıya ödenen 45.240,12-TL tazminatın, sebepsiz zenginleşme kuralları gereği istirdatı için Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibi açıldığını, davalının takibe itirazı sebebiyle dava öncesinde ... dosya numaralı dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş ise de taraflar yapılan müzakerelerde anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas nolu dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının sigorta şirketi tarafından her ne kadar müvekkilinin maluliyetinin %0 olduğu sebebiyle iş bu alacak talep edilmiş ise de müvekkile yapılan ödemede müvekkilin hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin sigorta şirketine başvurduğunu ve sigorta şirketinin müvekkilinin maluliyetini hesaplayarak yaklaşık bir yıl sonra müvekkiline ödeme yaptığını, sigorta şirketinin kendi yapmış olduğu maluliyet oranı ve hesaplamadan, yine müvekkilinin sevki sağlanmadan sadece evrak üzerinden yapılan maluliyet oranından ve varsa bir kusur davacı şirketin olacağından alacak bedelinin müvekkile yapılan ödeme tarihinden bu yana faizi ile istenilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu işlemlerin sonuçlarına müvekkilinin katlanmasının beklenmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin ne kazada ne de sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemede hiçbir kusuru bulunmadığını, keza davacı sigorta şirketinin davasına gerekçe Antalya ... Tüketici Mahkemesi ... Esas sayılı dava dosyasında alınan maluliyet raporu yine sadece evrak üzerinden alınmış olup yapılan tespit haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin bu davanın tarafı olmadığını, amaç maddi gerçeğe ulaşmak ise iş bu dava dosyasıyla müvekkilinin hastaneye sevki ile yapılacak olan muayene üzerine bir maluliyet tespiti yapılması gerektiğini, çünkü ortada sigorta şirketinin temin etmiş olduğu bir %8 oranında maluliyet tespiti birde %0 oranında tespit edilen bir maluliyet oranı olduğunu, bu çelişkinin ortadan kaldırılması için müvekkilinin hastaneye sevki sağlanması ve her iki raporda çıkan oran farklılıklarının sebebininde tespiti gerektiğini, müvekkilinin bu trafik kazası nedeni ile sadece sürekli iş göremezlik değil geçici iş göremezliği de söz konusu olduğunu,. bu bedelinde tespiti gerektiğini, bu nedenlerle iş bu davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. Maddesi gereği İtirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosyada tüm deliller toplanmış, davalı sigorta şirketine, Noterler Birliği'ne, Antalya ... Tüketici Mahkemesi'ne, İlgili Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkereler yazılmış ve yazı cevapları celp edilmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış, incelenmesinde; davacı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde takip başlatıldığı, takibe davalı tarafından ... tarihinde itiraz edildiği görülmüştür.
Dava, trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan davalıya ödenen maluliyet tazminatının sebepsiz zenginleşme nedeniyle iadesi talebine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”, 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, ZMSS'nin amacı, trafik kazaları sonucu 3.kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. ZMSS Genel Şartlarının "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.3-b maddesinde de, işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu açık olarak düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacı tarafından davalıya %8 oranında maluliyeti üzerinden 45.240,12-TL tazminat ödenmiş olup, Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında davalının maluliyetinin %0 olduğu tespit edilmiştir.
Davalının maddi tazminat talebi karşılandıktan sonra ATK raporuna göre maluliyetin %0 olduğunun bildirilmesi üzerine sigorta şirketi ödediği maddi tazminatı sebepsiz zenginleşme gerekçesiyle geri istemektedir.
Davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak maluliyete yönelik incelemeyi doğru yapmalıdır. Ancak davacı sigorta şirketi maluliyet hesabını mahkemenin yapmasını beklemek yerine davacıdan temin ettiği tıbbi evraklarla maluliyet oranı belirleyerek ödeme yapmıştır.
Her ne kadar TBK'nın 78/1. maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin, kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir.
Davacı tarafından hastahaneden alınıp ibraz edilen tıbbi evrakların da gerçek dışı olduğu iddia ve ispat edilmiş olmadığına göre, yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerekir.
Bu durumda, poliçede yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, (Nitekim Yargıtay 17. HD. 2016/12674 esas ve 2019/4847 karar sayılı ilamı bu yöndedir) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin olarak alınan 864,84 TL nin mahsubu ile fazladan alınan 684,10 TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 11.457,23- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'un yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır