T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/242
KARAR NO: 2024/63
DAVA: Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Depo Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 10/04/2023
KARAR TARİHİ: 24/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Depo Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Banka ... Şubesi ile ... Şirketi Firması arasında imzalanmış olan Kredi Genel Sözleşmeleri (37. maddesi)/ Çek Taahhütnamesine istinaden davalıya çek karnesi verildiğini, Antalya ... Noterinin ... Tarih, ... Yev. Nolu ihtarnamesi ile nakde dönüşmeyen ve müvekkil bankaya iade edilmeyen çek yapraklarına ilişkin olarak çek sorumluluk bedelinin tutarının Vadesiz bir hesapta depo edilmesi istendiğini, ihtarnamede verilmiş olan süre dolmuş olmasına rağmen tedavülde olan diğer çek yapraklarının Bankaya teslim edilmemiş ya da bedeli vadesiz bir hesapta depo edilmediğini, davalının elinde bulunan ve henüz iade edilmeyen 20 adet çek yaprağının iadesi veya Bankanın sorumlu olduğu bedelin depo edilmesi için ise işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, yargılama sırasında çek yapraklarının nakde dönüşmesi halinde çek yapraklarının iadesinin mümkün olmayacağını, sadece çek bedellerinin istenmesinin ise müvekkil Banka alacağının faizsiz tahsili sonucunu doğuracağından, yargılama sırasında hamillerce talep edilen çek yaprak bedellerinin sözleşme gereği tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre içerisinde işleyecek tazmin tarihindeki cari faizin %50 fazlası (%29,9), BSMV ve masraflar ile birlikte hesap ve tahsil edilmesi gerektiğini beyan ederek; açıklanan nedenlerle; iade edilmeyen 20 adet çek yaprağının iadesi veya Bankanın sorumlu olduğu 120.000,00-TL'nin Banka nezdinde açılacak vadesiz bir hesapta depo edilmesine, yargılama sırasında çek yaprakları sebebi ile sorumlu olunan tutarın tazmin edilmesi halinde, tazmin tarihinden itibaren sözleşme gereği işleyen BSMV ile Bankamız cari faizinin %50 fazlası üzerinden hesaplanacak temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, cevap dilekçesi vermemiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bankacı bilirkişi raporunda özetle; Davacı banka ... Şubesi ile davalı ... ... Şirketi arasında 15.03.2021 tarihli çerçeve kredi sözleşmesi ve bila tarih Çek taahhütnamesi kapsamında akdi ilişki kurularak, davalı şirketin davacı bankadan nakdi ve gayri nakdi kredi kullandığı, ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilme üzere çek yaprakları teslim aldığı, dosyaya ibraz edilen sözleşmeler, kat ihtarnamesi ve çek yaprağı takip kaydının incelenmesinden anlaşıldığı; Davacı banka tarafından davalı şirket ve dava dışı sözleşme kefillerine keşide edilen Antalya ...Noterliğinin 04.11.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalı şirketin kredi hesaplarının kat edilerek, 31.10.2022 kat tarihi itibariyle, her biri 3.600,00 olan bankanın yasal garantisi altında tazmin edilen ... numaralı 10 adet çek yaprağı, borçlu cari hesap kredileri, kredili mevduat hesabı, vinov ve ticari kredi kartı kredilerinden doğan nakdi ... TL’nin 1 gün içerisinde ödenmesi ve gayri nakdi çek kredisinden 40 adet çek yaprağı karşılığında 144.000,00 TL’nin faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesinin talep edildiğinin görüldüğü; İhtarname davalı şirketin UETS adresine 04.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği, dosyaya tevdi edilen e-tebligat mazbatasında yer aldığı; Kredi hesaplarının kat edilmesiyle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdirilmesini takiben davalı şirkete teslim edilen çek yapraklarının iade edilmemesi ve/veya bankanın sorumlu olduğu tutarın depo edilmemesi nedeniyle davacı banka tarafından 20 adet çek yaprağı karşılığında TC Merkez Bankasınca Çek yasası uyarınca 31.01.2023 tarihinde belirlenen bankaların ibraz edilen çek yaprağı karşılığında 6.000,00 TL. olan sorumluluk tutarı esas alınarak 120.000,00 TL’nin vadesiz hesapta depo edilmesi talebinin davanın konusunu oluşturduğu; 5941 sayılı Çek Kanunu uyarınca banka nezdindeki vadesiz mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere hesap sahibine çek yaprağı teslim edilmesinin taraflar arasında geri dönülmeyecek gayriz nakdi kredi sözleşmesi hükmünü oluşturmakta olup, taraflar arasında düzenlenen bila tarih çek taahhütnamesinin 1.maddesinde çek hesabı açılmasının ve çek defteri verilmesi sebebiyle bankaya verilen tüm bilgi ve belgelerdeki eksiklik, sahtelik ve yanlışlıktan dolayı keşideci sıfatıyla davalı şirket tarafınca sorumlu olduklarının kabul ve taahhüt edildiği, 8.maddesinde kullanılmaya elverişli olmayan çek yapraklarının bankaya iade edileceğinin, 9.maddesinde bankaca her ne sebeple olursa olsun yedindeki çek karnesinin yahut kullanılmamış çek yapraklarının iadesinin istenmesi halinde iade edileceği, 20.maddede teslim edilen çekler karşılığında doğacak riski teminat altına almak için hak ve alacakları üzerine rehin uygulayarak blokeye alma konusunda bankanın tem yetkili olduğu, alınan teminatın yetersiz hale gelmesi durumunda bankanın talebi üzerine ek teminat verileceği, 21.maddede rehin, takas ve mahsup yetkilisi hususları düzenlenerek davalı şirket tarafından kabul ve taahhüt edildiği; Davacı banka tarafınca dosyaya tevdi edilen davalı şirkete teslim edilen çek yaprakları takip kaydının incelenmesinde, davalı şirketin banka nezdindeki ... USD ve ... TL. numaralı ticari mevduat hesapları üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen ve davalı şirketin yedinde kalan çek yapraklarının raporda gösterildiği; Davacı banka çek yaprağı takip kaydına göre, davalı şirkete teslim edilen çek karnelerinden yukarıda numaraları havi 20 adet çek yaprağının davalı şirketin yedinde bulunması nedeniyle, ibrazında karşılıksız kalan çek yaprağı için 5941 sayılı yasa uyarınca TC Merkez Bankasınca her yıl güncellenen garanti edilen tutarına kadar davacı bankanın olası riskini teşkil ettiği, yasa ve taraflar arasındaki çek taahhütnamesi hükümleri uyarınca davacı bankanın yasal olarak garanti ettiği tutardan kaynaklı olası riskini karşılayacak tedbir mahiyette davalı şirketten depo talep etme hak ve yetkisinin bulunmakta olup, Yargıtay Hukuk Genel Kararı 06.11.2018 tarih 2018/19-689 esas, 2018/1624 Kararında da henüz risk gerçekleşmemiş olsa da çekli hesap sahibinin çek depo bedelinden sorumlu olacağı hususunun yer aldığı yasa uyarınca TC Merkez Bankasında 30.01.2023 tarihli tebliğ ile bankaların müşterilerine teslim ettikleri her çek yaprağı başına çek yaprağının ibrazında karşılıksız kalması halinde sorumlu alacakları tutar azami 6.000,00 TL. olarak belirlenmiş bulunduğu; Diğer taraftan çek yasası uyarınca çek yapraklarının baskı tarihinden beş yıl sonrası itibariyle bankanın ödeme sorumluluğu sona ereceği;ayrıca, davacı banka tarafınca çek yapraklarının tazmini halinde genel kredi sözleşmesine atıf yapılarak tazmin tarihinden itibaren işleyecek %29,5 cari faizin %50 fazlası üzerinden hesaplanacak temerrüt faizi ve gider vergisi talep edilmekle birlikte, çek yapraklarının ticari mevduat hesabı üzerine keşideli olması, mevduat hesabı üzerinde bankanın rehin takas mahsup hakkı ve gerek görüldüğünde müşterinin hesabında bloke edileceği hususları dikkate alındığında, çek işlemlerinin nakdi yönünün mevduat hesabı ve dolayısıyla davaya konu kredi işlemleri kredili mevduat hesabı kredisini doğurduğu, kredili mevduat hesaplarının TC Merkez Bankasınca kredi kartları için belirlenen faiz oranlarıyla sınırlandırıldığı gözetilerek söz konusu çek yapraklarının tazmini halinde kredili mevduat hesapları için belirlenen gecikme faiz oranı ve faiz üzerinden gider vergisinin uygulanması gerektiği bu durumda, davacı banka tarafından davalı şirkete banka nezdindeki ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen çek yapraklarından rapordaki tabloda gösterilen numaralı yazılı 20 adet çek yaprağının her biri için 30.01.2023 tarihinden belirlenen ve bankaların yasal olarak garantisi altında bulunan 6.000,00 TL karşılığında 20 x 6.000 = 120.000,00 TL. olarak numaralı belirli her bir çek yaprağının üzerinde yazılı baskı tarihinden 5 yıl sonrası zamanaşımı tarihine kadar olması kaydı şartıyla depo edilmesinden davalı şirketin sorumlu bulunduğu hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamına, bilirkişi raporuna göre, aşağıda belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
(1) Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 28/01/2022, Teslim Edilen Çek karnesi: ...;
(2) Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 28/01/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(3) Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 28/01/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(4) Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 28/01/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(5)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(6)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(7)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(8)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(9)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(10)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(11)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi: 04/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(12)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(13)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(14)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(15)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(16)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(17)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(18)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(19)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ...;
(20)Çek no: ..., Davalıya Teslim Tarihi:26/04/2022, Teslim Edilen Çek Karnesi: ... sayılı çeklere ilişkin olarak hesaplanan davacının sorumlu olduğu 120.000,00 TL'nin, her bir çek yaprağının üzerinde yazılı baskı tarihinden beş yıl sonrası zaman aşımı tarihine kadar olması kaydı şartıyla, davalı tarafça davacı nezdinde açılacak vadesiz/faizsiz bir hesapta DEPO EDİLMESİNE,
2-Alınması gerekli 179,90 TL başvurma harcı ve 427,60 TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
4-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 2.060,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına,
7-Kararın, Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavvcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 216 gereği ve Yargıtay 1. HD'nin 2016/12476 E, 2019/2779 K sayılı emsal ilamı gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır