T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/273
KARAR NO: 2024/404
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/04/2023
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı ... adına kayıtlı ve davalı tarafından kullanılan ... plakalı araç arasında ... tarihinde kazanın meydana geldiğini, bu kazada davalının %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, ayrıca araç kiralama faaliyeti yürüten müvekkili şirketin kaza tarihinden aracı servisten aldığı tarihe kadar geçen süre boyunca aracı kullanamadığını ve bu itibarla müvekkili şirketin gelir kaybına uğradığını, değer kaybına ilişkin olmak üzere davalı Sigorta şirketine ... tarihinde başvuru yaptıklarını ve sigorta şirketinin ... tarihinde ... TL ödeme yaptığını, bu kısmi ödemenin müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybını karşılamadığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşmanın sağlanmadığını belirterek, değer kaybına ilişkin olarak şimdilik ... TL'lik kısmın tüm davalılardan ... TL'lik gelir kaybının ise davalı ...'dan tahsili ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, aynı zamanda davanın görevsiz mahkemede açıldığını, ZMMS ile teminat altına alınan limit dolmaksızın müvekkilinin taraf olarak davaya dahil edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında ZMMS poliçesi bulunduğunu, bu poliçeye göre maddi hasarlı trafik kazalarında araç başına ... TL'nin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin tacir veya tacir sayılan kişilerden olmadığını, davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmasına rağmen yeniden başvuru yapılması ve değer kaybının talep edilmesinin iyi niyet kuralına ve çelişkili davranma yasağına aykırı olduğunu belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaışımı itirazında bulunduklarını, olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiğini, başvuruya ilişkin yapılan kontrollerde başvuranın yeni genel şartlara göre ... TL değer kaybı hesaplandığını ve ... tarihinde davacı vekili ...'e ödendiğini, başvuranın zararı karşılandığından haksız başvurun reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından bir eksper görevlendirmesi yapılarak eksper raporu doğrultusunda toplam ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, değer kaybı talep edilen aracın kilometresinin son derece yüksek olduğunu, araç mahrumiyeti / kazanç kaybı taleplerinin teminat dışı olduğunu belirterek, davacının davasının reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen sürücü(işleten) ve ZMMS'ı aleyhine açılan değer kaybı ve kazanç kaybına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu araç tescil- tramer kayıtları, hasar dosyası ve davacının ... Vergi Dairesinden gelir/ kazanç durumlarının araştırılmasına ilişkin müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce bir kusur bilirkişisi, bir makine mühendisi, bir oto galerici ve bir mali müşavir bilirkişi görevlendirilerek, davaya konu kazada tarafların kusur durumlarının tespiti ile dava konusu ... plakalı aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığının varsa miktarının tespiti ile davacının gelir kaybının oluşup oluşmadığının varsa miktarının tespiti hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti 13.12.2023 tarihli raporda özetle; "Trafik kazasına karışan ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın güvenli ve yeterli mesafe (arkadan çarpma) kuralını ihlal ettiği, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in herhangi bir kural ihlali tespit edilemediğini, ... plakalı otomobilin makul onarım süresinin 20 gün olduğu, davacının ... plakalı otomobilin onarımda kaldığı süre içinde 1 günlük araç kiralayamamaktan kaynaklı zararının kaza tarihi itibariyle ... TL olduğu kaza tarihi itibariyle 20 günlük onarım süresinde ... TL (KDV dahil) zarara uğradığı, yine ... plakalı otomobilin kaza tarihi itibariyle kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerinin ... TL, kaza sonrası hasarın onarılması sonucu 2. El piyasa değerinin ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla rapora itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile dava değerini değer kaybı yönünden ...-TL, gelir kaybı yönünden ...-TL olarak belirlemiş, harcını yatırmıştır.
Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte ... plakalı araçta değer kaybının, bulunup bulunmadığı, varsa değer kaybı ile davacının kazanç kaybının tespitine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla trafik tespit tutanağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... plakalı araca arkadan vurmasıyla trafik kazası meydana gelmiş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay ... Ve ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay ... H.D'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar; ... tarih ... Esas, ... Karar; Yargıtay ... HD. ... Esas, ... Karar)
Zarar yönünden;
Değer Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Yargıtay Kapatılan ... Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybının ... TL olduğu, davalı sigorta şirketince ... tarihinde davacı vekiline ... TL ödeme yapıldığı ve bakiye ... TL değer kaybı hesaplanmış ve talebin kabulüne karar verilmiştir.
Kazanç Kaybı yönünden yapılan inceleme neticesinde; Gelir kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, tamir süreci boyunca elde edilmeyen gelirdir. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Kazanç kaybı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir (Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ... E. ...K. sayılı kararında; "...aynı mahiyette Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ...E. ...K. sayılı kararı).
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın onarım süresinin 20 gün olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. ... Vergi Dairesinden vergisi beyannamesi ile geçici vergi beyannameleri celp edilmiş, bilirkişinin dava konusu aracın günlük kira bedelinin ... TL olduğu, ve aracın hasar yapımı süresinde mahrum kaldığı kazanç kaybının ise toplam ... TL olduğu bildirilmiş olmakla davalının %100 kusuruna isabet eden ... TL maddi tazminatın davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.
Faiz başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.
Buna göre, yukarıda anlatılan ilke ve yasal düzenlemeler gereğince davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren, sigorta şirketi yönünden ise ikinci başvurunun reddedildiği ... tarihinde temerrütün gerçekleştiği ve kazaya karışan araçların hususi nitelikte olmaları da dikkate alınarak işleyecek yasal faizi birlikte tahsiline karar verilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, değer kaybı olarak ...- TL, maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi ... tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2- Kazanç kaybı olarak ...-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL (ıslah harcı ile birlikte) harcın mahsubu ile bakiye ... TL'nin (sigorta şirketi yönünden ... TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL yargılama gideri ...-TL ilk dava gideri ve ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL'nin (sigorta şirketi yönünden ... TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan (sigorta şirketi yönünden ...-TL ile sınırlı olmak üzere)müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden ... TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ... ile davalı ... vekili ...'ın yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/06/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza