T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/287 Esas
KARAR NO: 2023/273
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )
DAVA TARİHİ: 03/05/2023
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, ...A Ş. ... Şubesı 'nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ...-... seri numaralı ... TL tutarındaki ... ' tarıhli çekin keşıdecısı olduğunu, zilyedi olduğu iş bu çekin kaybolduğunu, çekin kaybolduğunun fark edılmesınden sonra taraflarınca muhatap bankaya gereklı talimat verildiğini, Ancak çeki eline geçiren çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi olduğundan, iş bu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
Dava çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 778. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 765. maddesine poliçeye ait hükümler bono hakkında da uygulanacaktır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre, “iptal talebinde ancak senet zayi olduğu anda veya zıyaın ortaya çıkması anında senet üzerinde hak sahibi olan şahıs, bulunabilir.” Anılan düzenleme uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda çek üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Bu nedenle iptal davası açılabilmesi için zilyetlik yalnız başına yeterli değildir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18/03/2015 tarih 2013/11-1884E. 2015/1059K. sayılı kararında; "...Çek iptali davası açma hakkı çeki kaybeden hamile ait olup, çek hamili çek iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebileceğinden, somut olayda davacı ..., çekin muhatabı olduğundan çeki iptal ettirmesi halinde çek bedelini çekin keşideciden talep etme imkanı bulunmamaktadır. Davacı muhatap banka müşterisi tarafından keşide edilen ve karşılıksız çıkan bu çek için ödemiş olduğu yasal yükümlülük tutarını bu ödemeyi yasal delillerle ispatlayarak müşterisinden talep edebilir. Bu talepte bulunabilmesi için çeki iptal ettirmesine gerek bulunmamaktadır ve muhatap banka, keşideci yararına ödeme yapar..." denilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde, çek hesabının kendisine ait olduğunu, keşidecisi olduğunu belirtmiş ayrıca, iptalini talep ettiği çekin zayi olduğunu belirtmiştir.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.
Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın; 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-h maddesi gereği USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; Tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır