T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/32
KARAR NO : 2025/466
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/09/2022
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı vermesi üzerine Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı firmanın vasisi olduğu kardeşi ... ile internet üzerinden verilen link ile irtibat kurarak kardeşini ... ... de bulunan bürolarına davet ettiğini ve dava dışı ...'nın da bu adrese gittiğini, davalı firmanın ... ilinde faaliyet gösterdiğini, buradaki büronun paravan olduğunu, oyunculuk, reklam vaatlerinde bulunarak kişilerle sözleşme yapıp kendilerinden senet karşılığı ödeme talep edildiğini, dava dışı kardeşi ...'ya ... TL'lik senet imzalattırıldığını ancak bu bedel karşılığında hiçbir hizmet yada ürün verilmediğini, İzmir ... İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, ancak dava dışı ...'nın uzun zamandır psikolojik sorunları ve rahatsızlığı sebebiyle özel hastane ve kliniklerde tedavi gördüğünü ve Antalya ... SHM'nin .../... Esas .../... kararı ile kısıtlılığının bulunduğunu, davalı firmanın yaptığı işlemlerin sebepsiz zenginleşme kaynaklı olduğu, alacağa ait herhangi bir hizmet yada ürünün taraflarına verilmediğini, herhangi bir fatura kesilmediğini, senet keşide yeri de gerçeğe aykırı olarak ... yazıldığı halde paravan büro olarak ...'da imzalattırıldığını belirterek, vesayet altında olan ... tarafından imzalanan senedin bedelsizliği ve geçersizliğinin tespiti ile iptalini, taraflarınca İzmir ... İcra Dairesine ödenen senet bedeli ... TL'nin faiziyle birlikte taraflarına istirdadını, yaşanılan mağduriyet, vasisi olduğu dava dışı hasta kardeşinin ve ailerinin derin üzüntü ve sorunlar yaşaması sebebiyle ... TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; istirdat istemine ilişkindir.
İstirdat davasında ispat yükü davacıya aittir. Davacı, yalnız paranın verilmemesi gerektiğini ispata mecburdur. Davacı, borçlu bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını ya da ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini veya borcun hükümsüz olduğunu ispatlayacaktır.
Davacı vasi, dava dışı ...'ya bedelsiz senet imzalattırıldığını, senet karşılığında herhangi bir hizmet ya da ürün teslim edilmediğini, senedin bedelsiz ve geçersiz olduğunu, herhangi bir fatura kesilmediğini ileri sürerek senedin iptali ile kesinleşen icra takibi sırasında ödenen bedelin iadesini talep etmiştir.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamının incelenmesinde, dava dışı ...'nın kısıtlanmasına karar verilerek ...'nın bir yıl süre ile vasi olarak atanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 11/03/2014 tarih 2013/9394E. 2014/4022K. sayılı emsal içtihatında; "... Hukuki ehliyetsizlik kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Hemen belirtmek gerekir ki, Türk Medeni Kanunun 15. maddesinde ifade edildiği üzere, ayırtım gücü bulunmayan kimsenin geçerli bir iradesinin bulunmaması nedeniyle, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, yapacağı işlemlere sonuç bağlanamayacağından karşı tarafın iyi niyetli olması o işlemi geçerli kılmaz (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı 11.06.1941 tarih 4/21)..." denilmiştir.
Mahkememizce öncelikle dava dışı ...'nın senedin düzenlendiği tarihte hukuki işlem ehliyeti olup olmadığı araştırılmış, davacının tedavi gördüğü hastanelerden tıbbi belgeler getirtilerek davacının gösterdiği tüm deliller toplanmak suretiyle mahkememiz dosyası İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilerek takibe konu ... tanzim ... vade tarihli ... TL bedelli bononun düzenlendiği tarihle dava dışı ...'nın işlem ve borçlanma ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu ... tarih ... sayılı raporunda özetle; ... oğlu ... doğumlu ...'nın Kurullarınca ... tarihinde yapılan muayenesi sonucunda elde edilen bilgi ve bulguların yorumlanmasından, fiil ehliyetini müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede herhangi bir arıza içinde olduğuna delalet edecek tıbbi bir belge ve bulguya rastlanmadığı, kişinin işlem tarihinde menfaatlerini müdrik ve telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eyle ve işlemlere girişebileceği tıbbi kanaatine varıldığı, bu duruma göre ...'nın halihazır durumu ile ... tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğu hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.
Davacının bedelsizlik iddiası doğrultusunda davalı şirkete taraflar arasında herhangi bir sözleşme olup olmadığı var ise gönderilmesi yönünde müzekkere yazılmış, herhangi bir sözleşme sunulmamıştır. Buna istinaden davalı taraf ... tarihli dilekçesinde davacı borçlu ile aralarında hukuki bir ilişki olduğunu ikrar etmiş, bu durumda bu hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıya geçmiş, alacaklı ise hukuki ilişkinin varlığını ispat edemediğinden davacının davaya konu bono sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmiştir.
Bir kimsenin kişilik haklarına, hukuka aykırılık sonucu uğranılan manevi zararı tazminle bir kişinin sorumlu olabilmesi için, o kişinin tecavüz fiilini işlemekle sorumlu olması veya sorumluluğunu gerektiren bir kusursuz sorumluluk halinin mevcut olması gerekmektedir.Davacının kişilik haklarına bir tecavüzün varlığı, bundan doğan bir manevi zararın bulunması ve ikisi arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Tüm bu husular birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminatın koşulları oluşmadığından manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İİK 72/5. Maddesinde "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz." şeklinde belirtilmiş
Davacı yönünden yasal koşulların oluşmadığı görülmekle davacının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasının ... tarihli duruşmasında mahkememizce sehven istinaf yolu açık olarak karar verilmiş ise de, mahkememiz dosyasının miktar itibariyle kesin olup istinaf kanun yolunun kapalı olduğu anlaşılmakla kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiğinden hüküm kısmında herhangi bir değişiklik yapılmamış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE davacının İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası yönünden borçlu olmadığının tespiti ile takibin davacı yönünden iptaline,
2-Davacı tarafından icra dosyasına ödenen ... TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına,
3-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE,
5-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile, bakiye ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi giderinden ibaret toplam ...-TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddedilen kısmına göre hesap edilen ... TL yargılama gideri, ... TL başvuru harcı ile ... TL peşin harcın toplamı olan ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Dosyada yeterli delil avansı bulunmadığından ödenemeyen ...-TL ATK fatura bedelinin davanın kabul ve reddedilen kısmına göre hesap edilen ... TL'sinin davalı, ... TL'sinin ise davacıdan tahsilinin kurum tarafından takibine, kararın bir örneğinin ATK'na gönderilmesine,
10-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya davacıya iadesine,
Dair, e-duruşma talep eden davalı vekili ...'in yüzüne karşı davacının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza