T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/335
KARAR NO : 2025/104
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 14/09/2021
KARAR TARİHİ : 10/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu “Arsa Payı karşılığı İnşaat Yapımı Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi” imzalandığını, anılan sözleşme gereğince davalının maliki bulunduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Mevkii ... ada ... persel sayılı taşınmaz üzerine villan yapılmasının kararlaştırıldığını, yine sözleşmeye göre iskanın sözleşmeye konu inşaatın müteahhiti tarafından alınacağını, tüm villalar için iskanın alınması ile bu işin sona ereceğinin kararlaştırıldığını, müteahhit tarafından sözleşmenin imzalanmasından önce davalıya, ortağı bulunduğu ... hesabına yatırılmak suretiyle ... Euro nakit teminat ödendiğini, bununla birlikte sözleşmenin imzalanmasından sonra da sözleşmenin 15.3 maddesinde düzenlemesi bulunduğu üzere inşaat ruhsatının alınması, inşaatın fiilen tamamlanması, yapı kullanma izin belgesinin alınması aşamalarına göre bu aşamalar tamamlandığında iade edilmek ve geçersiz sayılmak, ibraz gününe en erken 3 gün kala bankaya ibraz kısıtlaması, koşulları oluşmuş ise hangi teminatın kullanılacağına dair müteahhidin seçimlik hak ve yetkisi bulunmak üzere ...'er Euroluk ..., ..., ... keşide tarihli ..., ... Şubesinin muhatap olduğu 3 adet teminat çeki verildiğini, verilen teminat çeklerinin ön yüzünde “teminat çekidir” arka yüzünde ise “İşbu çek Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... Yevmiye nolu sözleşme gereği teminat çekidir Temlik ve ciro edilemez” şerhi yazılı bulunduğunu, bu çeklerden, ilk aşamada ... keşide tarihli çekin keşide tarihi davacıdan kaynaklanmayan nedenlerle inşaat ruhsat alım sürecinin uzaması üzerine ... tarihine uzatıldığını, İnşaat ruhsatının alınmasına müteakip bu çek teminat fonksiyonunun ortadan kalktığını, ... tarihinde davalı tarafından davacıya iade edildiğini, ... keşide tarihli çek ise sözleşmede kararlaştırılan sürelere eklenmesi gereken ve eklenen süreler nazara alınarak ... keşide tarihli teminat çeki ile değiştirildiğini, sözleşme gereğince inşaat imalatının belirli bir aşamaya ulaşması durumunda, verilmiş olan nakdi teminatın teminat mektubu ile değiştirileceği düzenlemesi kapsamında ... tarihinde ... Euro nakit teminat karşılığı dava konusu ... Şubesinin ... tarih ... nolu Kesin Teminat Mektubunun davalıya verildiğini, ... tarihinde ise sözleşme gereğince davalı elinde bulunan ... ve ... keşide tarihli çekler, davalının hazırladığı tutanakta yer aldığı üzere çeklerin verilen ek süreye uygunluğun sağlanması adına ... ve ... keşide tarihli teminat çekleri ile değiştirildiğini, çek verilme ve iadeleri ile nakit teminatın teminat mektubu ile değiştirilmesi sonucunda hali hazırda davalı yedinde haksız ve kötü niyetli olarak bulunan iade edilmesi gereken ve iadesinde davalının temerrüde düşmüş olduğu ... Şubesi nezdindeki ... hesaba bağlı ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... seri numaralı ve ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... seri numaralı, lehtarı davalı keşidecisi davacı şirket olan iki adet teminat çeki ve ... tarihinde teslim edilmiş bulunan ... tarih ... nolu ... tarafından düzenlenmiş ... TL bedelli davalı lehine düzenlenmiş teminat mektubu olmak üzere toplam 3 adet teminat bulunduğunu, davacı tarafından sözleşme gereği üstlendiği tüm edimler fazlasıyla, ayıpsız ve eksiksiz olarak, belirlenen ve eklenen/eklenmesi gereken sürelerden de önce tamamlandığını, öncelikle davalının beğeni ve onayını alan projeler tamamlanmış, inşaat, ruhsatı alınmış, imalatlar tamamlanarak işin yegane tamamlanma koşulu olan yapı kullanma izin belgeleri de ... tarihinde alınmış, anahtarların teslim edildiğini, böylelikle sözleşme gereği davacının davalıya hiçbir edim ve sair borcu bulunmadığını, hatta 2021 yılı ... ayının başında davalı asil yerinde yaptığı gözlemlerden sonra inşaat imalatları ile ilgili olarak herhangi bir eksik ve ayıp bulunmadığını, davacı tarafından kendisinden kaynaklanmayan ve kendiliğinden sözleşmedeki sürelere ilave edilmesi gereken sürelerin eklendiğini davalıya bildirmiş olup davalı tarafından 2 aylık ek süre verildiğinin bildirildiğini,inşaat ruhsatının alınması, tadil edilmesi davalının bilgisi ve onayları ile ilgili resmi makamlardaki imzaları ile gerçekleştirilmiş olup, inşaat ruhsat aşamasının hemen ardından da kat irtifakı kurulmuş hatta proje tadilatı sonrasında kat irtifakı davalı tarafından bozularak tekrar kurulduğunu, kat irtifakı tapuları yani bağımsız bölüm tapuları ... tarihinde alınarak davalıya verildiğini, sözleşmenin 14. Maddesi kapsamında bağımsız bölüm tapuları davalıdan talep edildiğini ve bu tapular gecikmeli de olsa verildiğini ve toplamda ... adet bağımsız bölüm tapusunun tamamı davalı tarafından davacıya devredildiğini, tapuların geç devredilmesinden kaynaklı olarak davacının gecikme tazminatı talepleri ayrı bir dava ile talep edilecek olup gecikme tazminatı alacağının davalı tarafından ödenmediğini, davalı tarafından yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra devretmesi gereken son 4 tapu ile ilgili olarak devir talebi, anahtar teslimine davet, teminatların iadesi ile ilgili temerrüt ihtarları keşide edilmiş olup davalı tarafın temerrüde düştüğünü, davalı ise haksız ve kötü niyetli olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D.iş sayılı dosyasından tapuların devri ve sair hususlarda delil tespiti talebinde bulunduğu halde; söz konusu dosyadan keşif yapılmasının hemen ardından, henüz bilirkişi raporu tanzim edilmemişken son 4 adet tapuyu devrettiğini, bu durumda davacının inşaata ilişkin herhangi bir eksik ve ayıplı imalatının bulunmadığı, son 4 tapu devrine ilişkin koşulların oluştuğu esasen davalının da kabulünde olduğunu, bu tapuların devri sözleşmenin 14.1.4. maddesinde düzenlenmiş olup teminatların ne zaman iade edileceği de aynı maddeye yapılan atıf ile 15.4. maddesinde belirlenmiş durumda olduğunu, bu nedenle son 4 tapuyu devreden davalının dava konusu teminatları da davacıya iade etmesinin zorunlu bulunduğunu, dava konusu teminat çek ve mektubunun teminat fonksiyonları sona erdiğini ve geçersiz hale geldiğini, Sözleşmenin 14.1.4 maddesindeki koşulların gerçekleşmesi durumunda teminatların iade edilmesi gerektiği sözleşmenin 15.4. maddesinde düzenlenmiş olup 14.1.4. maddesi yapı kullanma izin belgesinin alınması, bağımsız bölüm tapularının alınması ve bu arsaya ... ... binasının kullanılabilir vaziyette inşaatının tamamlanmasını düzenlediğini, davacı tarafından yapı kullanma izin belgesi alındığını, bağımsız bölüm tapuları 2 yıl önce kat irtifakı kurulması ile alınmış yan tarafta bulunan otel binası da ...'a ... ... ismiyle tamamlandığını, sözleşme gereği tapuda devri yapılan ... adet villada müşterilere hizmet vermeye başladığını, dolayısı ile davalının son 4 tapuyu da davacıya devretmiş olduğu da nazara alındığında teminatların iade edilmesi ile ilgili tüm koşulların gerçekleştiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin tüm talep, dava ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla; ... Şubesi ... hesaba bağlı ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... Seri numaralı ve ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... Seri numaralı lehtarı davalı olan iki adet teminat çekinin bankaya ibrazı ve ödenmesini engeller sonrasında da icra takibine konu edilmesini yasaklar mahiyette ve ... tarihinde teslim edilmiş bulunan ... tarih ... nolu ..., tarafından düzenlenmiş ... TL bedelli davalı lehine düzenlenmiş teminat mektubunun bankaya ibrazı ve nakde çevrilmesi, ödenmesini engeller mahiyette Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.İş sayılı dosyasından verilmiş ihtiyati tedbir kararının devamına, mevcut teminatın taşınmaz kaydına tedbir konulması suretiyle iadesine, ... Şubesi ... hesaba bağlı ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... Seri numaralı ve ... keşide tarihli ... Euro bedelli ... Seri numaralı lehtarı davalı olan iki adet teminat çekinin sözleşme gereği geçersiz olduğu ve karşılıksız kaldığının keşidecinin bu çeklerden dolayı borçlu bulunmadığının tespitine çeklerin iptaline, çek asıllarının davacı keşideciye iadesine, ... tarihinde davalıya teslim edilmiş bulunan ... tarih ... nolu ... tarafından düzenlenmiş ... TL bedelli davalı lehine düzenlenmiş teminat mektubunun sözleşme gereği geçersiz olduğu ve karşılıksız kaldığının, davacının borçlu bulunmadığının tespitine teminat mektubunun iptaline, teminat mektup aslının davacıya iadesine, davacı malik şirkete devri yapılan son 4 tapudan herhangi birinin kaydına davalı lehine sözleşmeye uygun şekilde ... Euro bedelli ... tarihinden itibaren 2 yıl süreli ipotek tesis edilebilmesi için yetki verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili ... tarihli dilekçesi ile; taraflar arasında akdedilen sulh ve ibra protokolü uyarınca, davaya konu tüm talepler yönünden koşulsuz olarak tamamen feragat ettiklerini, davalı taraftan herhangi bir yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığını, feragat doğrultusunda karara çıkarılmasını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D. İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararını tamamlayan merasim olarak ikame edilen dava dosyasında, ihtiyati tedbir kararının teminatı olarak anılan dosyaya sunulan ...'nin ... tarih, ... no ve ... TL tutarındaki teminat mektubu ve aynı tarihli teminat mektubu teyidi aslının, davalı tarafça da teminat mektubunun iadesine muvafakat edilmiş olmakla kendilerine iadesine karar verilmesini beyan etmiş, davacılar vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisi bulunduğu görülmüştür.
Davalı vekili ... tarihli dilekçesi ile; Davacılar vekili tarafından açılan davadan feragat edilmesi halinde davalı olarak masraf ve avukatlık ücreti talepleri bulunmadığını, davanın davacıların feragati nedeniyle reddine karar verilmesi halinde davalı lehine masraf ve avukatlık ücretine hükmedilmemesini, dosyada kullanılmayan gider avanslarının olması halinde kararın kesinleşmesinden sonra kendilerine iade edilmesini beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı olarak verilen teminat mektubu ve çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Feragat ile dava sona erdiğinden, feragatten sonra yapılan duruşmaya taraflar gelmeseler bile, mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar veremez; davanın feragat nedeniyle reddine karar vermelidir. (Hukuk Muhakemeleri Usulü-Prof Baki Kuru, Cilt:4, 2001 Basım, sf:3618)
Feragat davayı sona erdiren taraf işlemi olup, geçerliliği için Mahkemenin veya karşı tarafın kabulüne gerek bulunmadığından feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanununun 22. maddesine göre; Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır düzenlemesi gereği alınması gereken harç buna göre belirlenmiştir.
Taraflar dilekçelerinde yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığını beyan ettiklerinden davalı taraf lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
Davacı tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının teminatı olarak dosyaya sunulan teminat mektubunun ve aynı tarihli teminat mektubu aslının iadesi talep edilmiş ise de; ihtiyati tedbir kararının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasından verildiği ve teminatın da bu dosyada bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafın bu hususta ilgili mahkemeye talepte bulunmakta muhtariyetine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca feragat beyanı ön inceleme duruşmasından sonra yapıldığından alınması gereken harcın 2/3'ü olan ...-TL harcın, ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacılara İADESİNE,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Tarafların beyanları dikkate alınarak davacılar ve davalı lehine vekalet ücreti TAKDİRİNE YER OLMADIĞINA,
5-Davacı ve davalı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştikten sonra yatırana İADESİNE,
6- Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyasından verilen tedbir kararının teminatı olarak dosyaya ibraz edilen teminat mektubunun iadesi hususunun ilgili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/03/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır