T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/355
KARAR NO: 2023/355
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 31/05/2023
KARAR TARİHİ: 05/06/2023
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak (Çek) davasında dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı ...'in ... A.Ş. ve yine ... Ltd.Şti ile olan araç ticareti kapsamında 2 yıldır alış veriş yaptığını, bu şirketlere araç satıp bu şirketlerden araç aldığını, bu kapsamda ticaretin hızlı olması gereken zamanlar için ... A.Ş.yetkilisinin davacıya oto alım satımı ile ilgili vekalet verdiğini, yukarıda adı geçen her üç şirketin de yetkili müdürü ve tek sahibinin ... ... olduğunu, davacı ...'in Antalya' dan ticari faaliyetleri kapsamında ... ya gitmek üzere yola çıktığında ... Caddesindeki bir büfeden alış veriş yapıp yoluna devam ettiğini, hava alanı kavşağını geçince yanına gitmek için yola çıktığı müşterilerden birisi arayarak alışverişe konu olan çeklerin bankadan sorgulamak için fotoğrafını istediğini, bunun üzerine davacının çeklerin olduğu çantaya baktığında çeklerin olmadığını gördüğünü, davacının ticareti için önceden hazırlanan Başkan ... Ltd.Şti ile olan araç ticareti kapsamında bu şirketler tarafından keşide edilmiş çeklerin çalındığını anladığını beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne ; ... Bank Şubesine ait Başkan ... A.Ş. Tarafından keşide edilmiş ... seri nolu ... bedelliseri nolu ... TL bedelli bedelli çekler için TTK 669/1 maddesi uyarınca ödeme yasağı verilmesine, çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK. nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Zayi nedeni ile iptali talep edilen çekler TTK'nın 688. maddesinde düzenlenmiştir. TTK'nın 690. maddesi gereğince iptale yönelik olarak TTK'nın 669. ve 677 maddeleri kıyasen uygulanır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesin ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir.
6102 sayılı yasanın 778. maddesinin 1 bendi atfı ile olaya uygulanması gereken 757/1. maddesine göre, zayi davası ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden talep edilebilir.
TTK'nın 777/3-4 maddesi uyarınca ise açıklık yoksa çekin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. Düzenleme yeri yoksa, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.
Öte yandan kıymetli evrakın iptali davaları, 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 382/e-6. maddesinde düzenlenmiş olan ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işlerinden olup; kıymetli evrak müessesi Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olduğundan, TTK'nın 4 ve 5. maddeleri gereğince bu davalara bakma görevinin asliye ticaret mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılmıştır.
6100 sayılı HMK’nın 384. maddesi gereğince çekişmesiz yargı işlerinde, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkili mahkemedir.
Somut olayda; çeklerin iptalinin talep edildiği, çek örneklerinin dava dilekçesine eklenmediği, dava dilekçesinde belirtilen çek bilgilerine göre; ödeme yerinin belirlenmediği, keşidecisinin ... şirketleri olduğu, keşideci şirket adreslerinin ..., davacı hamilin yerleşim yerinin .../Antalya, olduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz, ödeme ve hamilin yerleşim yerindeki mahkeme olmaması sebebiyle yetkisiz olup, davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan, davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE; mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 345 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar oybirliğiyle verildi. 05/06/2023
Başkan ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Katip ...
¸E- İmzalı