T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/472
KARAR NO: 2024/358
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2023
KARAR TARİHİ: 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalının müvekkiline olan borcu nedeniyle takibe dayanak satım sözleşmesi doğrultusunda Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının kötü niyetli olarak borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalının ticari defterleri ile takibe dayanak satım sözleşmesi incelendiğinde müvekkili ile ticari ilişki içinde olduğunun anlaşılacağını, takip konusu bedelin kısmi ödemeleri yapıldığını, ancak bakiye kalan kısım için davalı borçlu tarafından ödeme yapılmadığını ve takip başlatıldığını, davalının itirazlarının iptali ile takibin devamını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını ve davalının %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının cari alacak hesabını döviz olarak hesap ettiğini, 12 Eylül 2018 tarihli Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararda Değişiklik yapılmasına Dair kararda belirtildiği üzere sözleşme bedelinde ve bu sözleşmeden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağını, müvekkilinin davacıya borcunun ... TL olduğunu, bu bedelin takip sonrasında kabul edildiğini ve takibe kısmi itirazda bulunulduğunu, müvekkilinin davacıya takibe konu edilen meblağ borcu olmadığını, müvekkilinin ticari defterleri incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını belirterek, davanın reddi ile%20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası yönünden İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ... aleyhine ... USD asıl alacak, ... USD faiz olmak üzere toplam ... TL USD'nin tahsili için girişilmiş ilamsız icra takibi olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ve davacının ticari defterlerinin incelenebilmesi için Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi 14/02/2024 tarihli raporunda özetle;
-"Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK ilgili maddelerine uygun şekilde ve zamanında yapıldığı, kayıt nizamının ve belgelerinin birbirini doğrular şekilde VUK ilgili maddelerine uygun şekilde tutulduğu bu sebeple davacının defter ve belgelerinin kendisi lehine delil olma niteliğine haiz olduğu,
-Davacı ticari defter ve belgelerine göre taraflar arasında ticari bir ilişkinin var olduğu, taraflar arasında yapılmış ... tarihli satım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmeye göre satış faturalarında ve tahsilatlarda güncel USD kuru üzerinden işlem yapılacağının belirtilmiş olduğu,
-Davalıya kesilmiş olan faturalarda USD tutarların yer aldığı ve fatura üzerinde tahsilatın vade tarihinde güncel USD kuru üzerinden yapılacağının belirtildiği, davalının buna göre kesilmiş olan fatura ve içeriğine itiraz etmediğini,
-Davacı Ticari Defterlerinde; icra takip tarihi itibari ile davalının ... TL alacaklı göründüğünü, bunun sebebi dönem sonlarında kur değerlemesi yapılmamış olmasından kaynaklandığını, kur değerlemesi yapılması durumunda 18/11/2022 icra takip tarihinde TCMB döviz alış kuru üzerinden (... USD x ...) davacının ... TL alacaklı olduğu, davacının fatura ve tahsilatlarının USD cinsinden tutulan cari hesabına göre icra takip tarihinde davacının davalıdan ... USD alacaklı olduğu, icra takip tarihinden sonra yapılan ... TL ödemenin TCMB döviz alış kuru üzerinden ... USD yaptığı ve böylece davacının kalan alacak bakiyesinin ... USD olduğu," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalının ticari defterlerinin incelenebilmesi için ... Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi 05.03.2024 havale tarihli raporunda özetle; "Davacı ... Ltd. Şti'nin (rapor ekinde sunulan muavin dökümlerinde gözüktüğü üzere) davalı ...'ün yasal defter kayıtlarında gözüken ... TL tutarında alacağı olduğu " sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlık; ... düzenleme tarihli ... TL bedelli teminat senedine dayalı Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davacının alacaklı olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine dayanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı ödeme emrini Antalya ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizin, takip talebinde belirtilmesi gerektiğinin düzenlendiğini, aynı yasanın 60. Maddesinin 1. Fıkrasının 1. Bendinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. Maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği, ödeme emrindeki bu eksiklik kamu düzeniyle ilgili olup, takibin her safhasında dava açanın ve istinaf yoluna başvuranın sıfatına bakılmaksızın ve dolayısıyla aleyhe bozma yasağı kuralı uygulanmaksızın re'sen göz önünde tutulmalıdır. (YHGK 1999/12-271 esas,99/301 karar) Mahkemece bu husus resen dikkate alınarak ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 12.H.D 2010/3716 esas, 2010/4675 karar) iptaline karar vermiştir.
İİK 'nın 67. maddesi gereğince, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için usulüne uygun bir takip yapılması ve ödeme emrine süresinde itiraz edilmiş olması gerekli olup, usulüne uygun takibin bulunması ve ödeme emrine süresinde itiraz edilmesi, itirazın iptali davası yönünden özel dava şartıdır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.
Yargıtay 11 HD'nin 2022/2128 Esas, 2023/5710 Karar sayılı ilamında; ... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından "... itirazın iptali davası devam ederken, davaya konu takibin dayanağı ödeme emrinin ... ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E., ... K. sayılı ilamı ile iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, ödeme emrinin icra hukuk mahkemesince iptal edilmesi durumunda, dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, mahkemece davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir." gerekçesi ile verilen kararın "Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA," şeklinde karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelemesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ... aleyhine ... USD asıl alacak, ... USD faiz olmak üzere toplam ... TL USD'nin tahsili için girişilmiş ilamsız icra takibi olduğu, davalının borca itiraz etmiş olduğu, İtirazın iptali davası devam ederken, dava ile ilgili itiraza uğramış ödeme emrinin Antalya ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği anlaşılmakla dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, (Yargıtay 11 HD nin E:2020/2771 K: 2020/5682 sayılı ilamı) dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiği ve dava şartlarının yargılamanın her aşamasında re'sen değerlendirilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harcın, peşin alınan 4.088,61 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 3.661,01TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya İADESİNE,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, davalı vekili Av. ...'ün yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.22/05/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza