T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/498 Esas
KARAR NO : 2025/121
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/07/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, Müvekkilin sevk ve idaresindeki... plakalı araç ... ... ... Mahallesi ... Caddesi ...'nin önünden caddeye çıkmak için "Dur Tabelası" yanında beklerken, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı, ruhsatı ...'na ait araç tarafından müvekkilin aracına arkadan çarpmak suretiyle kaza meydana geldiğini, müvekkile ait araçta maddi hasar söz konusu olmakla birlikte araçta değer kaybı ortaya çıktığını, ... poliçe numarası ile kaza tarihinde davalı sigorta şirketinde sigortalı olan aracın kusurlu olarak sebep olduğu kaza bakımından sigorta şirketine değer kaybı tazminatı için başvurulduğunu, sigorta şirketi bakımından yalnızca ... TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin müvekkilin aracındaki değer kaybını karşılamadığını, zira kaza sonrası aracın piyasa değerine bakıldığında kaza sonucu oluşan hasarın aracın değerini düşürdüğünü, akabinde ticari dava şartı olan arabuluculuk kurumuna başvurulsa da anlaşma sağlanamadığını, tahkikat sürecinde bilirkişi marifetiyle, oluşan değer kaybının tespit edilerek, yapılan kısmi ödemenin mahsup edilmesini ve dava konusu kaza sonucu hasar gören aracın gerçek zarar ilkesi gözetilerek uğradığı değer kaybının belirlenmesini, kaza nedeniyle müvekkile hiçbir şekilde kusur atfedilemeyeceği gibi aracında da ciddi boyutta hasar meydana geldiğini, araç ... marka ve ... ... model olması dolayısıyla da piyasa rayiç bedelinde önemli derecede düşüş meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilin aracının mübadele değerindeki düşüşün müvekkilin malvarlığı değerinde de mevcut kayıplara sebebiyet verdiğini, ...' nun haksız fiili sonucu meydana gelen kazada müvekkile ait aracın piyasa rayiç bedelinde düşüş meydana geldiğini, ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ...'nin de aracın değer kaybından dolayı, kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olmak suretiyle sorumluluğu mevcut olduğunu, ...'nun haksız eyleminden dolayı hem kendisinin hem sigorta şirketinin hem de aracın sahibi olan ...'nun sorumluluğu doğduğunu ve bu sebeple müvekkile ait ... plakalı araç aracının uğradığı değer kaybının kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Vekil eden adına kayıtlı ... plakalı araç ... tarihinde oğlu ... sevk ve idaresinde iken davacının sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile arkadan çarpmak suretiyle istem dışı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen talihsiz kaza sonucu vekil eden davacı yana her türlü maddi, manevi zararlarını derhal karşılamaya hazır olduğunu söylemiş ancak tarafların ZMMS ve İMM poliçelerinin olması nedeniyle zararların ve onarım işlemlerinin sigorta şirketlerince karşılanması konusunda mutabık kaldıklarını, fakat aradan geçen 2 yıllık zamandan sonra davacı yan sözlü uzlaşıya rağmen art niyetli olarak mahkemeniz huzurunda derdest davayı vekil edene yönelttiğini, aleyhe dava zaman aşımına uğramış olup davacı tarafça süresinde vekil edene yöneltilmediğini, aleyhe dava zaman aşımına uğramış olup davacı tarafça süresinde vekil edene yöneltilmediğini, kaza tarihinde vekil edenin ZMMS poliçesi ..., İMM poliçesi ise ... tarafından davacıya ait kaza tarihinde ki ZMMS poliçe ..., İMM poliçesi ise ... tarafından düzenlendiğini, davacı yan; tarafları ve konusu aynı olan iş bu davaya konu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E sayılı dosyası ile vekil edene karşı bir de araç mahrumiyet bedeli istemli ikinci bir dava açtığını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP :Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından ... hesabına ... tarihinde ... TL, ... hesabına ... tarihinde ... TL ödendiğini, teminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, ... sonrası poliçelere ait hesaplama-kaza tarihi, kasko değeri ve değer kaybına konu parça/işçiliklerin toplamı baz alınarak sonuçlandırıldığını, müvekkil şirket eksper raporuna göre davacıya değer kaybı ödemesini yapıp sorumluluğunu yerine getirdiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Sayın Mahkemece yapılan inceleme sonucunda bakiye alacak çıkması halinde ise yapılan ödemenin mükerrer ödeme olmaması sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına ödemenin faiziyle birlikte tenzil edilmesini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP :İhbar Olunan .... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın .../... numaralı Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi mevcut olduğundan bahisle müvekkil şirkete ihbar edildiğini, dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde; .../... sayılı ve .../... vadeli Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup; kaza tarihi itibariyle sigortalıya ait .../... sayılı kasko poliçesindeki imm klozu ile ... TL ile sınırlı olup ancak trafik poliçesindeki teminatın tükenmesi durumunda devreye girebileceğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olacağından ve taraflar arasındaki asıl ihtilaf kusur durumuna ilişkin olduğundan öncelikle kusur tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine sevki ile tarafların kusur durumuna ilişkin rapor alınmasını, kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Kasko Sigortası İhtiyari Mali Mesuliyet Teminat Limiti Maddi-Bedeni fark etmeksizin ...-TL olduğunu, müvekkil şirkete husumet yöneltilmesinin mesnedi olan Kasko Sigorta Poliçesindeki İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı ancak davacının maddi zararının kaza tarihi itibariyle ZMMS sigorta poliçe teminat limiti olan ...-TL'yi aşması halinde ve bu zararın üzerinde kalan miktar için ...-TL teminat limiti ile sınırlı olarak devreye gireceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti gerektiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü tek başına kusurlu olmadığını, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının bilirkişi incelemesi ile tespiti gerektiğini, müvekkil şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği gibi temerrüdü de söz konusu olmadığını, bu nedenle faiz taleplerinin de haksız olduğunu, müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulmamasını, müvekkil şirket tarafından yapılmış olan ödemenin ve poliçe teminat limitinin dikkate alınmasını talep etmiştir.
Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı aracın ... tarihinde malikinin kim olduğunu celp edilerek gerekli bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar arasında ... tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin oluşturulan hasar dosyasının ZMMS poliçeleriyle birlikte mahkememize gönderilmesi, müzekkerede ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle davacının 2918 sayılı Kanun’ un 97. maddesi gereği dava tarihinden önce sigorta kuruluna yazılı başvuruda bulunup bulunmadığı bulunmuş ise başvuru tarihi ve sigorta şirketi tarafından başvuruya cevap verilip verilmediğinin ve davacıya bir ödeme yapılıp yapılmadığı celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Tramer' e müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... tarihinden önce trafik kazasına karışıp karışmadığı, hasar görüp görmediği, varsa hasar dosyasına ilişkin tüm bilgi ve belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak .../... esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Dosya re'sen seçilen kusur ve sigorta eksperi bilirkişisine tevdi ile talep edilebilecek maddi tazminat miktarı hususunda rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "Değerlendirmeler sonucunda dosyaya konu kaza sebebiyle; ... plakalı araçta dosyaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin işlem gören parçalara ilave SBM sisteminde kayıt altına alınan hasar tutarı nedeniyle reel piyasa koşullarına göre ...-TL tutarında Değer Kaybı meydana geleceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ile, davacıya ait araçta ... tarihli trafik kazası sebebiyle oluşan değer kaybının tazmini talep edilmiş, talep miktarı bedel artırım dilekçesi ile artırılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir. Somut olayda; davaya konu kazanın, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç önünde durmakta olan aracı fark etmeyerek aracının ön kısımlarıyla çarpması şeklinde gerçekleştiği ve kazada sürücü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 84/d maddesini ihlal etmesi nedeniyle tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketine aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, uyuşmazlık, 2918 sayılı KTK ve 6098 sayılı TBK hükümleri ile ZMMS Genel Şartları'nın Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40E. 2020/40K. sayılı kararı ile 29.12.2022 tarih ve 2021/82E. 2022/167K. sayılı kararı uyarınca TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulmalıdır.
Davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tutarın öncelikle belirlenmesi gerekli olup; sigorta şirketi, husule gelen zarardan, 2918 s. KTK'nın 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Somut olayda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS poliçe limiti "maddi araç başına" ...-TL olup, sigorta şirketi oluşan zarardan ancak bu miktara kadar sorumludur. Toplanan delillerden; davacıya, davalı sigorta şirketi tarafından işbu davadan evvel ...-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır. O halde, davalı sigorta şirketi oluşan zarardan ancak ...-TL ile sorumlu olacaktır. Yani, davacının davalı sigorta şirketine yönelik fazlaya ilişkin istemi her hâlde reddedilmelidir.
Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, Yargıtay 4. HD.nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.
Buradan hareketle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş, davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani ...-TL'nin, davacının gerçek zararı olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Hal böyle olunca; davacıya, davadan önce ödenen tutarın (... TL'nin) mahsubuna göre ...-TL daha tazminat ödenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı sigorta şirketinin davadan önceki müracaattan 8 iş günü sonrasına tekabül eden ... tarihinde temerrüte düştüğü değerlendirilmiş, sigortalı aracın hususi olduğu gözetilerek belirtilen tarihlerden itibaren yasal faize karar verilerek aşağıdaki şeklinde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın artırılan haliyle KABULÜ İLE, değer kaybı bedeli olarak ...-TL maddi tazminatın davalı ... ve ... yönünden kaza tarihi ... tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harcın mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL ve ... başvuru harcı olmak üzere ... TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri uyarınca, arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ...-TL (dava değerini geçmemek üzere) nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 Sayılı HMK 341/2. Maddesi gereğince dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır