T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/54
KARAR NO: 2023/120
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 29/08/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bankadan kredi ve kredi kartı kullandığını, kredi ve kredi kartı borcunun bir kısmını ödediğini, kalan borcunu ödeyemediğinden takibe düştüğünü, takip tarihinde işlemiş faizleri de ana paraya ekleyerek müvekkili adına Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlattığını ve yıllık sabit faiz uyguladığını, bankanın ... A.Ş.'ye temlik olduğunu, dava tarihi itibari ile toplam 20.713,63-TL borcun bulunduğunu beyanla müvekkiline haksız işletilen akdi ve temerrüt faizlerinin yasal hesaplanarak dava tarihi itibari ile şimdilik 250,00-TL borçlu olmadığının bilirkişi incelemesi ile tespitiyle yasal sınıra çekilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmaya da gelmemiştir.
Dava, menfi tespit davasıdır ve faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K)
"Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K)
Dava, ilk önce, Antalya . Tüketici mahkemesinin ... Esas sayısında görülmüş olup, mahkemece, ... tarihli hüküm ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuş, bu hüküm, ... tarihinde kesinleşmiş, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi yönündeki talep ... tarihinde verilmekle, usulen bir sorun görülmemiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas (Antalya Kapatılan ... İcra Dairesinin ... esas) sayılı dosyası mahkememiz dosyasıyla ilişkilendirilmiş ve UYAP sisteminden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır. Tetkikinden: alacaklısının ... Bankası A.Ş., borçlusunun ... olduğu, 5.653,77-TL asıl alacak, 210,85-TL işlemiş yıllık faiz, 10,54-TL temerrüt faizin 5 gider vergisi, 114,32-TL masraf olmak üzere toplam 5.989,48-TL alacak için yapılan ilamsız icra takibi dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı ... Bankası'na görevsiz mahkemece müzekkere yazılarak, davacı ile aralarında imzalanan Kredi ve Kredi Kartı Sözleşmesinin, hesap hareketlerinin, kredi kartı ekstrelerinin, borç ve ödeme bilgilerinin, ihtarname ve tebliğ şerhlerinin, ödeme planı ile davaya delil teşkil edebilecek bütün bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenmiş, gelen cevabi yazı dosyaya konulmuştur.
Görevsiz mahkemece dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş, bankacı bilirkişi ... tarafından ... tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
Süresi içinde görevli mahkemeye başvuru halinde, yeni mahkemede görülmeye başlayan dava, görevsiz mahkemede açılan davanın devamıdır. Tarafların görevsiz mahkemede yaptıkları usul işlemleri görevli mahkemede de geçerlidir ancak kural olarak görevsiz mahkemenin yaptığı usul işlemleri geçersizdir. Fakat, görevli mahkeme, görevsiz mahkemenin yapmış olduğu işlemleri, bunların tekrarlanması için bir sebep yoksa kararına esas alabilir.(KURU, Baki/ARSLAN, Ramazan/ YILMAZ, Ejder., Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Genişletilmiş 16. Baskı, Ders Kitabı, s. 156)
Davacı vekili ... tarihli beyanı ile, dava değerini 11.707,00-TL olarak ıslah ettiğini beyan etmiştir.
Görevsiz mahkemede aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; takdiri mahkemeye ait olmak üzere, dava ve icra takibine konu KHM borcu için bankanın, TCMB'nin kredi kartları/KHM için belirlediği azami akdi ve gecikme faizi oranlarıyla sınırlı olduğu ve bu sebeple takip tarihi itibariyle geçerli azami gecikme faizi oranı olan %30,24'ün uygulanabileceği, takip talebindeki % 54'lük faiz oranının dayanağının olmadığı, dava tarihi itibariyle, bu miktar üzerinden yapılan hesaplama gereği hesaplanan faizin 12.558,10 TL olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu, mahkememizce esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında, icra dairesinin ... tarihli yazısı ekinde kapak hesabı gönderilmiş olup, dava tarihi itibariyle kapak hesabında faizin 22.425,18 TL olduğu belirtilmiştir. İki miktar arasındaki fark miktarı ise, 9.867,08 TL'dir. Davacının, borçlu olmadığı miktar 9.867,08 TL'dir. Dava, faiz miktarına ilişkindir.
Tüm açıklamalar, bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki; davacının aşamalarda arabuluculuk kurumuna başvurduğu anlaşılmaktadır. Dava tarihi itibariyle, dava konusu talep, zorunlu arabuluculuğa başvuru koşuluna tabi değildir. Buna rağmen zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde kabule göre bu ücret davalıya yükletilemez. Kabule göre, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bu gider davacı üzerinde bırakılmalıdır. (Emsal olarak; Diyarbakır BAM 6. HD., 2020/641 E, 2021/327 K; Samsun BAM 5. HD., 2021/220 E, 2021/287 K; 2021/353 E, 2021/411 K)
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında icra dairesinin ... tarihli yazısı ekinde kapak hesabında bildirilen dava tarihi itibariyle hesaplanan 22.425,18 faizin 9.867,08 TL'sinden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan başvurma harcı ve peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 293,12 ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 560,80 ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 658,50 ₺ (TL)'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Zorunlu arabuluculuk ücreti olarak sarfta yazan miktarın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 9.200,00 ₺ (TL) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 1.839,92 ₺ (TL) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Görevsiz mahkemede verilen karar için bir vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ... ve davalı vekili Sn. Av. ...'ın yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır