T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/601
KARAR NO: 2023/555
DAVA: Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2023
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Antalya ... Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı taraf arasında ... tarihinde imzalanan kira sözleşmesi uyarınca, bir aylık kira bedelinin peşin verilmesi sebebi ile 11 aylık kira bedelinin teminatı olarak, ... tanzim tarihli ... TL bedelli bir adet senedin davalı tarafa elden teslim edildiğini, söz konusu teminat senedinin tanzim tarihi ile kira sözleşmesi ile kararlaştırılan kira başlangıç tarihinin aynı olduğunu, bu durumun da senedin 11 aylık kira bedelinin teminatı olarak verildiğinin kanıtı olduğunu, taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi uyarınca, kira başlangıç tarihi olan ... tarihinden, 11 aylık sürenin sonu olan ... tarihine kadar müvekkilinin kira bedellerini ödediğin, 11 aylık kira bedeli karşılığı verilen teminat senedinin bedelsiz kaldığını, davalıya verilen teminat senedinin bedelsiz kaldığı halde müvekkile iade edilmediğini, davalı tarafından Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkile tahliye emri gönderilerek, müvekkilinin kira sözleşmesine konu taşınmazdan tahliyesi talep edildiğini, müvekkilinin icra takip dosyasına yapmış olduğu itiraz ile takibin durduğunu, davalı tarafından Antalya ... Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile tahliye davası açıldığını ancak henüz müvekkiline tebligat ulaşmadığını, davalı tarafından müvekkilinin taşınmazdan tahliyesi için icra takibi başlatılarak tahliye davası açıldıktan sonra, kira sözleşmesine konu taşınmazın satıldığını, taşınmazın yeni maliki tarafından Adana .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamesi ile kiralanan taşınmazın, ... tarih ... yevmiye nolu satış ile ...'e satılmış olduğunu, yeni kira bedellerinin yeni malike ödenmesi gerektiğinin müvekkile ihtar edildiğini, uygun görülecek teminat karşılığında, ... tanzim tarihli, lehdarı ..., keşidecisi ... olan ... tl bedelli senet hakkında icra takibine konu edilmemesi, devir ve ciro yasağı konulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve senedin bedelsiz kaldığının tespiti ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Antalya ... Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile, dava dayanağı senette ve kira sözleşmesi şartları içeriğinde kira ilişkisine veya teminat senedi olarak verildiğine dair herhangi bir şerh veya belirtme bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığı, bu bağlamda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, gerekçesi ile görevsizlik kararı vererek dosyayı mahkememize göndermiştir.
Dava; mesken kira sözleşmesinin teminatı olarak verilen senede dayalı icra takibi nedeni ile İİK'nun 72. Maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava ve takip konusu senet kambiyo senedi niteliğinde olup, bononun belli bir borç ikrarını içermesi gerektiğinden bononun belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini veya bonoda yazılı borcun ödendiğini yasal delillerle ispat etme külfeti keşideci olan davacı taraftadır. Davacı bu bonoyu davalıya mesken kiralama sözleşmesi gereğince verdiklerini ileri sürmektedir.
Öncelikle, bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.
Somut olayda, davacı mesken kiralama sözleşmesi nedeniyle teminat amacıyla verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti isteminde bulunmuştur. Bu kapsamda davacı tarafça sunulan dava dilekçesinin açıklama kısmında talebin kira sözleşmesine dayalı olduğu belirtilmiş, dava dilekçesinin ekine ... kira sözleşmesi ve tahliye taahhütnamesi eklenmiştir. Öte yandan Antalya ... Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında, işbu dosyamız davalısı tarafından itirazın iptali davası açılmış olup, "..." adresinde kain taşınmaz yönünden ... tarihli kira sözleşmesi ve ... imza ve ... tahliye tarihli tahliye taahhütnamesi imzalandığını belirtmiş, dosyanın davalısının işbu dosya davacısı olan ... olduğu görülmüştür. Yine Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasında tarafların alınan ifadelerinde aralarında kira ilişkisinin bulunduğu anlaşılmıştır. Netice itibariyle taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. (Aynı yönde Yargıtay 3. H.D 2017/8954 E, 2019/5334 K. : Yargıtay 3. H D 2017/7495 E, 2019/3614 K, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. H.D 2022/1864 E, 2022/1429 K.)
Davanın açılış gerekçelerine bakıldığında davanın TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) yahut nisbi ticari davalardan olmadığı görülmektedir. HMK'nın 114. maddesinde görev dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Yasanın 115. Maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla davada görev dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddi ile dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin karşı GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate ALINMASINA,
4-Görevsizlik kararımız istinaf edilmeden kesinleştiğinde Antalya ... Hukuk Mahkemesi ile olumsuz görev uyuşmazlığı meydana geleceğinden dosyanın re'sen Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/10/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza