T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/607 Esas
KARAR NO: 2024/374
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2023
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu olan maddi hasarlı trafik kazasının sigortası yapılan (Sigorta Acente No: ..., Sigorta Poliçe No:..., Sigorta Bitiş Tarihi: ...) ... plaka sayılı aracın davalı sürücü ve ruhsat sahibi ...'in sevk ve idaresi altında iken ... tarihinde davacı ...'a ait olan sürücü ... sevk ve idaresi altında bulunan ... plaka no’lu araca çarpması neticesinde meydana geldiğini, ... tarihinde sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ... üzerinden ... istikametine seyir halindeyken ... isimli işyeri karşısına geldiği sırada yavaşlamak amacıyla frene bastığı esnada aracının hemen arkasında sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla seyir halindeyken aracının ön kısımlarıyla çarpıştığını ve akabinde aynı istikamette seyir halindeyken davacıya ait olan sürücü ... sevk ve idaresi altında olan ... plaka sayılı aracın fren yaparak durduğunu ve önündeki kazaya karışmadığını, ancak davacıya ait ... plaka sayılı aracın hemen arkasında aynı istikamette bulunan sürücü ...'in sevk ve idaresi altında bulunan ... plaka sayılı araç ile davacıya ait ... plaka sayılı aracın arkasından çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere kazada davacının hiçbir kusurunun bulunmadığını, anılan olay neticesinde ... tarihli trafik kazası tespit tutanağı tutulduğunu, işbu tutanak ile ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-c maddesinde yer alan; '' c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar. '' kuralını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, dolayısıyla ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmakta olup davacıya ait olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun .../... E. .../... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.” şeklinde belirtildiğini, Yargıtay kararından da görüleceği üzere kazalı bir araçta değer kaybı oluşacağının açık olduğunu, davacıya ait olan ... plakalı aracın kaza tarihinde ... km'de bulunmakta olup araç km göstergesi fotoğrafını ekte sunduğunu, öte yandan ... tarihinde yaşanılan işbu trafik kazası neticesinde davacıya ait ... plakalı araçta fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla- şimdilik ... TL değer kaybı taleplerinin olduğunu, ancak davacının aracında meydana gelen değer kaybı tutarının tam tespiti için uzman bilirkişi tarafından tazminat hesabı yaptırılması taleplerinin olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 97. Maddesinde; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruya yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmü yer aldığını beyanla davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesi uyarınca belirlenecek maddi zararın (bilirkişi raporundan sonra arttırılmak üzere) şimdilik ... TL olmak üzere davalı sigorta şirketinden temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı sigorta şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; şirketleri nezdinde gerekli araştırmaların yapıldığını, ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alınmış bulunan aracın, kazaya karıştığı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı tazminatı talep edildiğini, davacının taleplerinin işbu davadan önce ödeme yapılarak karşılanmış olup haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin zarardan poliçe teminat limitleri kadar sorumlu olduğunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 6 gereğince, davaya bakmakla yetkili mahkemenin davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olacağından, yetki itirazlarının olduğu ile davanın yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, davacı tarafa söz konusu kaza nedeniyle ... TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, davacının bakiye taleplerinin haksız olmakla reddinin gerektiğini, davacının belirsiz alacak dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, kabul manasında olmamak üzere davacının zararının karşılanmış olmakla bakiye talep bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere trafik sigortası genel şartlarının A.6.B maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğunu, bu sebeple kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp trafik ihtisas kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, davalı şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, .../... nolu hasar dosyasından ... plakalı aracın hasarına ilişkin rücuen sınırlı sorumlu ...'ne ... TL ödeme yapılmış olup tazminat hesaplaması yapılırken işbu ödemenin dikkate alınması gerektiğini beyanla davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... A.Ş'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Tramer'e yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Türkiye Noterler Birliği'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yaz dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin ... tarihli değer artırım dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası olarak ikame edilen dava dilekçesinde harca esas değerin ... TL olarak gösterildiğini, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda talep miktarı belirli hale gelmiş olup bilirkişi raporunda belirlenen miktar uyarınca taleplerini artırdıklarını, bilirkişi raporunda kaza tarihi itibarıyla davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının ... TL olarak, davalı şirket tarafından yapılan ödeme ... TL olarak belirlendiğini, bu belirlemeler ışığında bilirkişi raporunda alacak bakiye tutarının ... TL olacağının tespit edildiğini, bu nedenle dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak olarak ... TL değer kaybı tazminatı olarak belirtilen taleplerini ... TL daha arttırarak ... TL’ye arttırdıklarını, ... TL değer kaybı tazminatının davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte taraflarını ödenmesini, değer kaybı tazminat talepleri ... TL'nin, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarih olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
25/12/2023 tarihli bilirkişi raporundan; "A-ADLİ TRAFİK BİLİRKİŞİ:A-1) ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında;
•... Plakalı Otomobil sürücüsü...' in, GÜVENLİ VE YETERLİ MESAFE (Arkadan Çarpma), kuralını İhlal Ettiği,
•... Plakalı Otomobil sürücüsü ...' nın,HERHANGİ BİR KURAL İHLALİ TESPİT EDİLEMEMİŞTİR.
A-2) ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında;
•... Plakalı Otomobil sürücüsü ...'in,
GÜVENLİ VE YETERLİ MESAFE (Arkadan Çarpma), kuralını İhlal Ettiği,
•... Plakalı Otomobil sürücüsü ...' nun, HERHANGİ BİR KURAL İHLALİ TESPİT EDİLEMEMİŞTİR.
B-SİGORTA EKSPERİ BİLİRKİŞİ: Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yapılan dosya incelemesinde sigorta kuruluşunun hak sahibinin vekiline değer kaybı ile ilgili başvuru tarihinden önce ... TL tazminat ödemesi yaptığı görülmüş olup alacak bakiye tutarının ... TL olacağı tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen sürücü ve ZMMS'ye aleyhine açılan değer kaybına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı taraf davanın reddini savunmakla, kazada davalı sürücünün kusurunun bulunmadığını, davacıya değer kaybına ilişkin daha önce ödeme yapıldığını ileri sürmektedir.
Davacının, dava ikame edilmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu kazada kusur yönünden yapılan araştırmada,
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiş, 01/01/2024 tarihli raporunda “davalının sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsünün ... üzerinde ... istikametinden ... ... istikametine seyir halinde bulunduğu esnada önünde bulunan ve aynı istikamette seyir halinde olan ... plakalı aracı YETERLİ VE GÜVENLİ MESAFEDEN TAKİP ETMEDİĞİNDEN” gerekçeleriyle davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu bildirmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay ... H.D. .../... E. .../... K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilerek, kusur yönünden raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu, raporun ve kaza tespit tutanağının kusur değerlendirmesi yönünden mutabık nitelikte olduğu, davalının sigortaladığı ... plakalı otomobil sürücüsünün ... üzerinde ... istikametinden ... istikametine seyir halinde bulunduğu esnada önünde bulunan ve aynı istikamette seyir halinde olan davacıya ait ... plakalı aracı YETERLİ VE GÜVENLİ MESAFEDEN TAKİP ETMEDİĞİNDEN kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu anlaşılmakla; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalının sigortaladığı araç sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı takdiren kabul edilmiştir.
Dava konusu kazada, davacının aracındaki değer kaybı yönünden yapılan araştırmada,
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır.
Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek değer kaybının tespiti için dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 01/01/2024 tarihli raporunda araçtaki değer kaybının ... TL olabileceğini, davalı sigorta şirketinin davacıya yaptığı değer kaybına yönelik ödemenin mahsubuna müteakiben bakiye değer kaybı bedelinin ise ... TL olabileceğini bildirilmiştir. Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna itirazları da değerlendirilerek, değer kaybı yönünden raporun mahkeme ve yargı yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu, otomobilin kaza ile hasar gören parçaların önemin derecesine göre değer kaybı bedelinin rayice uygun olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ... tarihinde ... ve ... plakalı araçların arasında meydana gelen kaza nedeniyle ... TL değer kaybı bedelinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacağa ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harcın mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’ nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2024
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı