T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/755
KARAR NO: 2024/21
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2023
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Görevsizlik Kararı verilerek Mahkememize gönderilen ve Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde;Maddi durumu kötü olan müvekkilinin yargılama sonunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar adli yardımdan faydalandırılmasını, ileride telafisi imkansız zararların ortaya çıkması ihtimaline binaen dava konusu icra takibi ilgili olarak müvekkili hakkında başlatılan takibin teminatsız dava sonuna kadar durdurulmasını, davanın kabulünü, Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibine konu senette bulunan imzanın müvekkiline ait olmaması ve alacaklıya da müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmaması sebebiyle icra takibinin durdurulmasını ve İİK 172 Maddesi gereğince müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini davalının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde; Davacı yanın dava dilekçesinin baştan sona hukuki dayanaktan yoksun ve soyut iddialar/beyanlar ihtiva etmekte olduğunu, Türk Ticaret Kanununun genel ilkeleri ve ticaret hayatının gerçekleri göz önüne alındığı takdirde ticari hayata duyulan güven ve ticari hayatın sürekliliği, sürati gereği davacı tarafın yasal veya somut hiçbir dayanağı olmayan iddialar ve beyanlar üzerine kurguladığı davanın reddi gerektiğini davacı, dava dilekçesinde bono üzerindeki tüm yazı ve rakamların bilirkişi incelemesine gönderilmesini talep ettiğini, karşı yanın bu talebinin tamamen zaman kazanmaya yönelik olup yargılama sürecini uzatma amacı taşıdığını, yine davacı tarafın dava dilekçesinde imza ettikleri bononun kayıtsız şartsız borç ödeme iradesini taşımadığını iddia ettiğini, bu iddianın dikkate dahi alınamayacak bir iddia olduğunu, aksi halde ticari hayatta kambiyo senetlerine olan güven ilkesinin bir anlamının kalmayacağını, kambiyo senetlerinde her imza sahibi bu iddiayı ileri sürebileceğini, bu iddianın tek başına karşı yanın davayı açmaktaki niyetini açıkça ortaya koyduğunu, davanın reddini, davacının %20’den aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkûm edilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK'nun 72. Maddesi gereği menfi tespit istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; araç kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği iddia edilen bonoya dayalı başlatılan icra takibine dayalıdır. Dava ve takip konusu senet kambiyo senedi niteliğinde olup, bononun belli bir borç ikrarını içermesi gerektiğinden bononun belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini veya bonoda yazılı borcun ödendiğini yasal delillerle ispat etme külfeti keşideci olan davacı taraftadır. Davacı bu bonoyu davalıya araç kiralama sözleşmesi gereğince verdiklerini ileri sürmektedir. Davalı tarafın ise, cevap dilekçesinde bu hususta itirazı bulunmamaktadır. Dolayısı ile taraflar arasında kira ilişkisinin varlığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Öncelikle, bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ...Karar sayılı ilamında, "...Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir." denilmiştir. Aynı yönde Yargıtay 3. HD Esas no: 2017/7495 Karar no: 2019/3614, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. HD Esas no: 2022/1864 Karar no: 2022/1429 ilamları da bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı araç kiralama sözleşmesi nedeniyle teminat amacıyla verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti isteminde bulunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Davanın açılış gerekçelerine bakıldığında TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) yahut nisbi ticari davalardan değildir. HMK'nın 114. maddesinde görev dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Yasanın 115. Maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla davada görev dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddi ile dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza