T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/777
KARAR NO: 2024/469
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/06/2023
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Birleşen Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyada;
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/06/2023
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Tüketici Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ...dan kredi kartı kullandığını, kredi kartı borcunun bir kısmını ödediğini, kalan borcunu ödeyemediğinden hakkında takibe geçildiğini, davalının takip tarihinde işlemiş faizleride ana paraya ekleyerek müvekkilinin adına Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile ... TL Asıl Alacak için takip başlatıldığını ve yıllık % 33 Faiz uygulandığını, dava tarihi itibari ile müvekkilinin ... TL borçlu bulunduğunu, öncelikle T.C.Merkez Bankasının kredi kartlarına ilişkin 5464 Sayılı kanun gereği üç ayda bir değişen oranlarda akdi ve temerrüt faizine ilişkin faiz oranı belirlediğinden davalının sabit faiz ile değil değişen oranlarda faiz istemesi gerekirken sabit faiz talep ettiğini, dava tarihi itibari ile icra dosyasından dosya kapak hesabı alınarak müvekkilinin dava tarihi itibari ile borçlu olmadığı miktarın tespiti için bilirkişiden rapor alınmasını ileri sürerek, müvekkiline haksız işletilen Akdi ve Temerrüt Faizlerinin yasal hesaplanarak dava tarihi itibari ile şimdilik (Fazlaya dair haklarımız saklı kalması kaydıyla) ... TL borçlu olmadığının bilirkişi incelemesi ile tespitiyle yasal sınıra çekilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının kredinin kart borcunun geri ödenmesi hususunda üzerine düşen sorumluluklarını yerine getirmediğini, müvekkili bankaya herhangi bir ödemede bulunmayan davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, davaya konu ettiği krediye ilişkin icra takibinin borçlu itiraz etmeksizin kesinleştiğini, davacının yasal süresinde usulüne uygun herhangi bir itirazının bulunmadığı, davacının bankadan kullandığı kredi borcunu sözleşme şartlarına uygun olarak ödemesinin zorunlu olduğunu, hal böyle olunca mahkemece uyuşmazlığın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde davanın reddini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyası ilişiklendirilmiş, tetkikinden; Alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, ...-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş %27 akdi faiz, ...-TL işlenmiş yıllık faiz, ...-TL temerrüt faizinin %5 gider vergisi ve ...-TL masraf olmak üzere toplam ...-TL alacak için başlatılan ilamsız icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Davalı bankaya müzekkere yazılarak davacı ile aralarında imzalanan kredi kartı sözleşmesinin, hesap hareketlerinin, kredi kartı ekstrelerinin, borç ve ödeme bilgilerinin, ihtarname ve tebliğ şerhlerinin, ödeme planı ile davaya delil teşkil edebilecek bütün bilgi ve belgelerin birer suretlerinin çıkartılarak mahkememize gönderilesi istenmiş, müzekkere cevabı dosyaya konulmuştur.
Dosyanın bankacı bir bilirkişiye tevdi edilerek uygulanması gereken faiz, borçlu olunmayan bedel ve icra takibin devam etmesi gereken alacak kalemlerinin ayrı ayrı tespiti ile uyuşmazlık konusu ile ilgili rapor alınmasına karar verilmiş, bankacı bilirkişi ...'ten 03/08/2023 tarihli rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi raporunda; ... tarihli yazı ekinde sunulan belgeler incelendiğinde Antalya Genel İcra Dairesinin ... (Antalya Kapatılan ... İcra Dairesinin ...) esas sayılı icra dosyası kapsamındaki borcun ... nolu ... Kredi Kartından ve ... nolu ticari kredili mevduat hesabından kaynaklandığı, ... dava tarihi itibariyle TCMB Tebliğleri Gereği Kredi Kartlarına Uygulanacak Değişen Azami Gecikme Faiz Oranlarından takipte kesinleşen miktarın ...-TL, tahsil harcı miktarının ...-TL, başvurma harcı miktarının ...-TL, vekalet ücreti miktarının ...-TL, toplam faiz miktarının ...-TL, masraf miktarının ...-TL, BSMV miktarının ...-TL, yekün alacağın ...-TL, borçlu olunmayan tutarın ...-TL olduğu görüşüne yer vermiştir.
Antalya ... esas ... tarih ... sayılı karar dosyası ile mahkememiz dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmakla birleştirilmesine karar verilmiş, yargılamasına eldeki dosya üzerinden devam edilmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı bankadan kredi kartı kullandığını, kredi kartı borcunun bir kısmını ödediğini kalan borcunu ödeyemediğinden takibe düştüğünü, davalı bankanın takip tarihinde işlemiş faizleri de ana paraya ekleyerek müvekkili adına Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ...-TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığını ve yıllık %33 faiz uygulandığını, dava tarihi itibariyle müvekkilinin ...-TL borçlu bulunduğunu, TCMB'nin kredi kartlarına ilişkin 5464 sayılı kanun gereği üç ayda bir değişen oranlarda akdi ve temerrüt faizine ilişkin faiz oranı belirlendiğinden davalının sabit faiz ile değil değişen oranlarda faiz istemesi gerekirken sabit faiz talep edildiğini beyanla müvekkilinden haksız işletilen akdi ve temerrüt faizlerinin yasal hesaplanarak dava tarihi itibariyle şimdilik faizliyi dair haklarının saklı kalması kaydıyla ...-TL borçlu olmadığının bilirkişi incelemesi ile tespitiyle yasal sınıra çekilmesini talep ve dava etmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile mahkememizin birleşen ... esas sayılı dosyası ilişiklendirilmiş, dosya arasına alınmıştır. Dosyanın tetkikinde; Alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, ...-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş akdi faiz, ...-TL işlenmiş yıllık faiz, ...-TL temerrüt faizinin %5 gider vergisi ve ...-TL masraf olmak üzere toplam ...-TL alacak için başlatılan ilamsız icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların anlaşamadıkları hususların; Asıl dosya yönünden; Davacının, davalı bankadan kullandığı kredi kartı borcunun ödenmemesinden kaynaklı aleyhine başlatılan Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibi kapsamında uygulanması gereken faiz miktarı ile borçlu olmadığı bedel varsa tespiti noktasında toplandığı yapılan ön inceleme duruşmasında belirlenmiştir.
Birleşen dosya yönünden; Davacının, davalı bankadan kullandığı kredi kartı borcunun ödenmemesinden kaynaklı aleyhine başlatılan Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibi kapsamında uygulanması gereken faiz miktarı ile borçlu olmadığı bedel varsa tespiti noktasında toplandığı yapılan ön inceleme duruşmasında belirlenmiştir.
Her ne kadar mahkememizin ... esas ... tarih ... karar sayılı dosyası ile eldeki dosya hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeniyle birleştirilmiş ise de mahkememizin ... tarihli duruşmanın ... nolu ara kararında alınan raporda yapılan tespitler karşısında Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası yönünden açılan birleşen davanın iş bu dosyadan tefriki ile başka bir esasta kaydına karar verilmiştir.
Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce yapılan yapılan yargılamada:
Dosyanın daha önceki bilirkişiye tevdi rapor tanzimine karar verilmiş, bankacı bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 05/02/2024 tarihli raporda özetle; "...Yukarıdaki tablolarla görüldüğü üzere, davacı ...'nin ... dava tarihi itibariyle toplam borcunun ...-TL. olarak hesaplandığı, dava tarihi itibariyle kapak hesabı dosyada yer almadığı için karşılaştırma yapılamadı." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
30/05/2024 tarihli ek raporda özetle; "...Yukarıdaki tablolarla görüldüğü üzere, davacı ...'nin Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi, ... Esas sayılı takip dosyasında, ... dava tarihi itibariyle toplam borcunun ...-TL. olarak hesaplandığı, kapak hesabında yer alan tahsil harcı, masraf ve vekâlet ücretine uzmanlık alanımız dışında yer alması sebebiyle tabloda yer verilmediği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava ve birleşen Antalya ... Tüketici Mahkemesi ... E. sayılı dosya menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçelerindeki anlatım içeriği dikkate alındığında, talebin takipteki talep edilen faiz oranından kaynaklanan menfi tespit talebi olduğu anlaşılmaktadır.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve 2010/19-123 E. 2010/154 K; 07.12.2011 gün ve 2011/13-576 E. 2011/747 K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2011/19-622 esas, 2012/9karar, Tar. 18/01/2012)
İlkesel olarak yargı kararlarına bakıldığında; Kısmi menfi tespit davası açılamaz. Böye bir durumda, mahkemece harcın tamamlattırılması gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2016/20400 E., 2018/5505 K., 2012/8341 E, 2013/3997 K, 2015/14071 E, 2016/2564 K, 2015/7720 E, 2016/4845 K, 2016/7775 E, 2017/4600 K, 2016/14070 E, 2017/7936 K, 2016/19417 E, 2018/4868 K, 2017/2989 E, 2019/798 K sayılı emsal ilamları ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD., 2019/151 E, 2019/1938 K sayılı emsal ilamı)
Ancak, somut olayda, talep faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K)
İcra dosyaları uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Dosya Mahkememiz nezdinde bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi kök ve ek raporunda:
Asıl dava yönünden, dosyada yer alan banka kayıtlarının ve Uyap üzerinden dava dosyasına eklenmiş olan Antalya Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı ilamsız takip dosyasının ve ... tarihli dosya kapak hesabının incelenmesi neticesinde;
Davacı ile banka arasında Genel Kredi Sözleşmesi temelli kredili mevduat hesabı sözleşmesi ve ticari kredi kartı sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelere istinaden davacının, Banka nezdinde ticari mevduat hesabı, taksitli ticari kredi ürünlerini kullandığı, bu minvalde bankanın kayıtlarında ticari nitelikli olarak işlem gördüğü, Yargıtay emsal kararları gereği, ticari işlerde, icra ödeme emrinde kat edildiği tarihe kadar işleyen akdi faiz ve ferilerin ilavı le oluşacak asıl alacak tutarının talep edilmesinin mümkün olduğu, 5464 Sayılı Kanun gereğince, yukarıdaki tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, tarafımızca T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen, dönemine uygun, değişen oranlarda akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde; Davacının Antalya Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı ilamsız takip dosyası altında, dava tarihi itibariyle toplam borcunun ... TL olarak hesaplandığı;
Birleşen dava yönünden, dosyada yer alan banka kayıtlarının ve Uyap üzerinden dava dosyasına eklenmiş olan Antalya Genel İcra Dairesinin, ... Esas sayılı ilamsız takip dosyasının ve ... tarihli dosya kapak hesabının incelenmesi neticesinde;
Davacı ile dava dışı temlik eden banka arasında Temel Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi temelli kredili mevduat hesabı sözleşmesi, cari hesap kredileri, kredi kartı sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelere istinaden davacının, temlik eden Banka nezdinde ticari mevduat hesabı, taksitli ticari kredi ürünlerini kullandığı, bu minvalde bankanın kayıtlarında ticari nitelikli olarak işlem gördüğü, Yargıtay emsal kararları gereği, ticari işlerde, icra ödeme emrinde kat edildiği tarihe kadar işleyen akdi faiz ve ferilerin ilavı le oluşacak asıl alacak tutarının talep edilmesinin mümkün olduğu, 5464 Sayılı Kanun gereğince, yukarıdaki tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, tarafımızca T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen, dönemine uygun, değişen oranlarda akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde; Davacının Antalya Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı ilamsız takip dosyası altında, dava tarihi itibariyle toplam borcunun ... TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Talep faize ilişkindir ve dosya arasında kapak hesabı mevcuttur.
Davacı davasını ... tarihli dilekçesi ile ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. HMK sisteminde bir davanın yalnızca bir kez ıslahı mümkün olduğundan davacının ... tarihli 2. ıslah dilekçesi hükme esas alınmamıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu içeriğine göre, davacının bilirkişi raporundaki toplam miktarlar arasındaki farka ilişkin talepte bulunduğu, talebin ise sadece faize ilişkin olduğu, talep miktarı, bilirkişi raporundaki faize ilişkin fark miktarı göz önüne alınarak; asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile; davacının, Antalya Genel İcra Dairesi ... esas sayılı takip dosyasında icra dairesine dosya içerisinde mevcut ... tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen ... TL toplam faizin ... TL’sinden borçlu olmadığının tespitine, birleşen dava yönünden ise davanın kısmen kabulü ile; davacının, Antalya Genel İcra Dairesi ... esas sayılı takip dosyasında icra dairesine dosya içerisinde mevcut ... tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen ... TL toplam faizin ... TL’sinden borçlu olmadığının tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki;
Yargıtay 19. HD., 2020/237 Esas, 2020/805 Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K) Her ne kadar 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereği Ticari davalardan, konusu bir miktar para olan itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuğun zorunlu dava şartı olduğu hüküm altına alınmış ise de bu kanun maddesi dava tarihi itibariyle de yürürlükte değildir.(Yürürlük Tarihi 01/09/2023) Ancak, dosyada, davacı tarafça zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır. Arabuluculuk sürecinin başlangıç tarihi ..., bittiği tarih ise ...'dir. İş bu davaların tarihi ise ... ve ... tarihleri olup, dava tarihi itibariyle, dava konusu talep, zorunlu arabuluculuğa başvuru koşuluna tabi değildir. Buna rağmen ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde kabule göre bu ücret davalıya yükletilemez. Kabule göre, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bu gider davacı üzerinde bırakılmalıdır. (Emsal olarak; Diyarbakır BAM 6. HD., 2020/641 E, 2021/327 K; Samsun BAM 5. HD., 2021/220 E, 2021/287 K; 2021/353 E, 2021/411 K)
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere,
A)Asıl dava yönünden:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının, Antalya Genel İcra Dairesinin, ... E. sayılı takip dosyasında dosya içerisinde mevcut ... tarihli kapak hesabında bildirilen ... TL toplam faizin ... TL sinden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davalı harçtan muaf olan kurumlar arasında yer aldığından harç tahsiline yer olmadığına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam harç olarak (... + ... + ...) ... TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın kısmen kabul kısmen red oranına(... / ...) göre hesaplanan ... TL’sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
6-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
B)Birleşen Antalya ... Tüketici Mahkemesi .../... E. Sayılı Dosyası yönünden:
1-Davanın KABULÜ İLE; davacının ıslah dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak Antalya Genel İcra Dairesinin, ... E. sayılı takip dosyasında dosya içerisinde mevcut ... tarihli kapak hesabında bildirilen ... TL toplam faizin ... TL sinden borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı harçtan muaf olan kurumlar arasında yer aldığından harç tahsiline yer olmadığına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan harçlar, gider ve delil avansları ile ilgili asıl davada karar verildiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır