T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/784 Esas
KARAR NO : 2025/415
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 29/11/2023
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, sürücü ...' nın sevk ve idaresindeki ... plakalı TIR'la ... idaresindeki ... plakalı aracın, ... sokaktan ... Caddesine çıkacakları sırada, ... kullandığı TIR' da kör nokta kontrolünde bulunmadığı ve dorsenin geleceği yeri hesaplamadığı caddeye çıkış yaptığı anda sağında kalan ... plakalı araca çarptığı, çarpmanın sonucunda ...' in kullandığı ... plakalı aracın sol ön tampon ve kapı kısmı TIR dorsesinin çarpmasıyla kırıldığı ve göçtüğü, kalan kısımların ise çizildiği, kazanım meydana gelmesinde müvekkil ...' in kusuru bulunmadığı, ... plakalı araç davalı ... adına kayıtlı ve davalı ...” ye ZMSS ile sigortalı olduğu, taraflar arasında arabuluculuk süreci tarafların anlaşamaması ile sonuçlandığı, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL değer kaybı, ... TL mahrumiyet bedelinin sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren ve diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı Kabul Anlamına Gelmemek Üzere Davanın Kısmi Dava Olarak Açılması Gerekirken Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılması Usuli Bir Eksiklik Olup Dava Şartı Olan Hukuki Yararın Yokluğu Nedeniyle Davanın Usulden Reddi Gerektiğini, değer kaybı tutarı tam ve kesin olarak belirlenemeyecek durumda olmadığını, değer kaybı tutarının belirlenebilmesi için gerekli olan belgelerin tümü davacıda bulunduğunu, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmayan davacının açmış olduğu davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin ... Adliyesi olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkil şirkete başvuru sırasında davacı tarafından gerekli evraklar ibraz edilmediğini, başvuru sigortacılık kanunu 30. maddesine aykırı olarak yapıldığından davanın reddi gerektiğini, Dava konusu poliçenin tanzim tarihi itibariyle 19.06.2021 tarihli Resmi Gazete ile yürürlüğe giren 7327 sayılı İcra ve İflâs Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 18. ve 19. Maddeleri ile Karayolları Trafik Kanunun’nda yapılan değişiklikler gereğince güncel Trafik Sigortası Genel Şartları göz önünde bulundurularak tespiti gerektiğini, müvekkil şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, Talepleri tümden kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluk limitimiz kaza tarihi itibariyle araç başı teminat limiti kadardır. Aynı hasara ilişkin ayrıca davacının kasko sigortacısı ...'ne ... tarihinde ...-TL hasar ödemesi yapılmış olup limit hesabında dikkate alınmasını talep ettiklerini, davayı kabul manasında olmamak üzere, sorumluluklarına gidilecekse bile faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, davacının talepleri haksız ve mesnetsiz olmakla birlikte, müvekkil şirket tarafından yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince tüm işlemler gerektiği şekilde sonuçlandırılmış olup, işbu sebeple davacının yasa, usul ve Yargıtay kararlarına aykırı taleplerinin REDDİNE karar verilmesini, müvekkili şirket lehine vekalet ücreti tayin edilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; davalıya ait ... plakalı aracın trafik sigortası diğer davalı ... Tarafından ... poliçe numarası ile KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası yapıldığı ve kazaya karışan araç ... tarafından ...-... poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesi ile de sigortalandığı, bu poliçe ile artan mali mesuliyet ... TL ile güvence altına alındığı, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla olası bir durumda davalının zarara uğramaması için davanın ilgili ... şirketine ihbar edilerek sigorta şirketinin davaya dahil edilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... beyan dilekçesinde; Kazaya Karışan ... Plaka Sayılı araç sigorta Şirket Nezdinde ...-... tarihleri arasında ...-... nolu İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta şirketinin ... plakalı aracın kasko İMM sigortacısı olup İMM teminatı, trafik sigorta limitinin aşıldığı durumda devreye gireceği, trafik poliçe limitinin tükenip tükenmediği hususu ispatlanması gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bir adli trafik uzmanı bilirkişi, bir sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilmiş;
Bilirkişi heyeti ... tarihli raporda özetle; "davalı sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK'nın asli kusurlarından 46/2-b, 53/1-a, 84/j maddeleri ile Yönetmeliğin 94, 101 ve 103 maddelerini ihlal ettiği, davacının ise kural ihlalinin bulunmadığı, aracın değer kaybının ... TL olduğunun tespit edildiği, aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, hesaplama yapılamadığı" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu kez sigorta eksperi bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "makul tamir süresinin 14 gün olduğu belirtilmiş ancak tazminat konusunda hesaplama yapılamadığı" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan raporlar arasında makul tamir süresinin tespiti yönünde çelişki çıktığı gözetilerek çelişkinin giderilmesi ve hesabın yapılması için 3. Bilirkişi raporu alınmıştır.
Bu kez adli trafik makine mühendisi bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "makul tamir süresinin 7 gün olduğu, emsal araç kira bedelinin ise makul süre ile çarpımı ile amortisman kesintilerinden sonra ... TL olacağı hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı raporunun da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli yönündense alınan ilk iki rapor arasında çelişki bulunması nedeniyle yeniden rapor alındığı, alınan raporun ilk rapor ile ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli yönündense ... tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
Davacı taraf, dava değerini, değer kaybı yönünden davalılardan tahsil edilmek üzere ... TL olarak, araç mahrumiyet bedelini davalılar ... ve ... yönünden ... TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 7 gün olduğu belirtilmiş ve günlük kira parasının ... TL olduğu ifade edilmiş olup, davacı araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak amortisman bedeli uygulanması halinde ... TL araç mahrumiyet bedeli tespit edilmiştir. Buna göre, davacının bu yöne ilişkin talebi davalılar ... ve ... şirketi bakımından kabul edilmiştir. Yine kaza nedeniyle davacının aracının ... TL değer kaybına uğradığı anlaşılmış ve sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığı gözetilerek davalılar yönünden talebin kabulüne karar verilmiştir.
Bu itibarla, trafik kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; sigortalı davalı araç sürücüsü ... ile davacının sevk ve idaresindeki araçların karıştığı hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, alınan bilirkişi raporuna göre davacının kusurunun bulunmadığı, davalının ise yukarıda belirtilen maddeleri ihlal ettiği ve kusurunun bulunduğu, davacıya ait aracın değer kaybının ... TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen miktar bulunmadığı, dava konusu aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, bu süreçte aracı kullanamamaktan kaynaklı davacı zararının ... TL olduğu tespit edilmiş ve mahkememizce kabul edilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden talep gibi davalılar ... ve ... şirketi aleyhine hüküm kurulmuştur.
Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan başvuru sonrası bir ödeme yapılmadığı bildirilmekle hesaplanan tutardan mahsup yapılmamıştır.
Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrası, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi ..., davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, dvalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalılar ... ve ... Şirketi'nden kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya dair talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin mahsubu ile, bakiye ... TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; kabul ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... Şirketi'ne VERİLMESİNE,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin; kabul ret oranı gözetilerek hesaplanan ... TL'sinin davalılardan, ... TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır