T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/826
KARAR NO: 2024/257
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 18/07/2023
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... A.Ş'den kredi, KMH Hesabı ve kredi kartı kullandığını, müvekkilinin kredi, KMH hesabı ve kredi kartı borcunun bir kısmını ödediğini, kalan borcunu ödeyemediğinden takibe düştüğünü, ... A.Ş'nin takip tarihinde işlemiş faizleri de ana paraya ekleyerek müvekkili adına Antalya ...İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyası ile takip başlatılmış ve yıllık % 44,16 sabit faiz uygulandığını, dava Tarihi itibari ile müvekkilinin 43.601,08 TL borçlu bulunduğunu, ... A.Ş'nin alacağını ... ... ... A.Ş'ye temlik ettiğini, ... A.Ş'nin TCMB Tebliğleri, 5464 Sayılı Yasa ve TBK 88- 120 Maddeleri gereği değişen oranlarda faiz talep etmesi gerektiğini beyanla müvekkilime haksız işletilen akdi ve temerrüt faizlerinin yasal hesaplanarak dava tarihi itibari ile şimdilik (Fazlaya dair haklarımız saklı kalması kaydıyla) ... TL borçlu olmadığının bilirkişi incelemesi ile tespitiyle yasal sınıra çekilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevli mahkemenin icra hukuk mahkemesi olduğunu, görev itirazlarının bulunduğunu, ayrıca yetkili yerin de ... Adliyeleri olduğunu, kısmi menfi tespit davası açılamayacağını, davacının kendisine yüklenen somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, özel kanun niteliğindeki 5411 sayılı bankacılık kanununun bankalara, kredilerde faiz oranını serbestçe belirleme yetkisi verdiğini, davacının %44,16 sabit faizin 5464 sayılı kanuna ve TCMB tebliğlerine aykırı olduğu iddiasının asılsız ve hukuka aykırı olduğunu, banka ile davacı arasında bir ticari iş var olduğundan ticari hükümlerin uygulanması gerektiğini, icra takibinde kesinleşen faizin uygulanması gerektiğini, borçluya uygulanan faizin kanunun ve sözleşmenin bir gereği olduğunu, davanın kötü niyetli olarak açıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... (Kapatılan ... İcra Dairesinin .../...) esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyası ilişiklendirilmiş, dosya arasına alınmıştır. Dosyanın tetkikinde; Alacaklısının ... A.Ş, borçlusunun ... ... olduğu, 10.334,36-TL asıl alacak, 543,78-TL işlemiş faiz, 27,9-TL temerrüt faizinin %5 gider vergisi ve 78,83-TL masraf olmak üzere toplam 10.984,16-TL alacak için başlatılan ilamsız icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Antalya Kapatılan ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasının dava tarihi itibariyle kapak hesabının yapılarak mahkememize gönderilmesi istenmiş, müzekkere cevabı dosyaya konulmuştur.
Aşamalarda, ... A.Ş'ye müzekkere yazılarak davacı ile aralarında imzalanan kredi, kredi kartı ve KMH sözleşmesinin, hesap hareketlerinin, kredi kartı ekstrelerinin, borç ve ödeme bilgilerinin, ihtarname ve tebliğ şerhlerinin, ödeme planı ile davaya delil teşkil edebilecek bütün bilgi ve belgelerin birer suretlerinin mahkemeye gönderilmesi istenmiş, müzekkere cevabı dosyaya konulmuştur.
Dava, ilk önce, Antalya ... Tüketici mahkemesinin .../... esasında açılmış ve mahkemece, Dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi ile uygulanması gereken faiz, borçlu olunmayan bedel ve icra takibinin devam etmesi gereken alacak kalemlerinin ayrı ayrı tespiti ile uyuşmazlık konusu ile ilgili rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... ...'ten 27/10/2023 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda; Antalya ... İcra Dairesinin .../... (Yeni Esas: Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas) sayılı icra takibi kapsamındaki borcun, alacağını davalı firmaya temlik eden ... Tarafından ... ...'e tahsil edilmiş ... numaralı business kredi kartı ve ... numaralı ticari artı para (KMH) hesabından kaynaklandığının tespit edildiği, icra takibinin devam etmesi gereken bakiyelerin 18/07/2023 dava tarihi itibariyle borçlu olunmayan tutarın 12.112,21-TL takip sonrası faiz olduğu görüşüne yer vremiştir.
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin ...-TL'ye yükseltilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
Tüketici mahkemesince, davacının dava konusu ettiği alacak yönünden mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, ... nolu Business Kredi Kartı ve ticari artı para (KMH) hesabı tahsis edildiği, bu kartın ticari kart niteliğine olması nedeni ile bu kart açısından yapılacak yargılamada mahkememizin görevli olmadığı business Kredi Kartı ve ticari artı para hesabı yönünden davacının tüketici sıfatı bulunmadığından, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.
Görevsizlik kararı ... tarihinde kesinleşmiş olup, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi tarihi ... olmakla, usulen bir sorun yoktur.
Mahkememizce iş bu esas alınmıştır.
Süresi içinde görevli mahkemeye başvuru halinde, yeni mahkemede görülmeye başlayan dava, görevsiz mahkemede açılan davanın devamıdır. Tarafların görevsiz mahkemede yaptıkları usul işlemleri görevli mahkemede de geçerlidir ancak kural olarak görevsiz mahkemenin yaptığı usul işlemleri geçersizdir. Fakat, görevli mahkeme, görevsiz mahkemenin yapmış olduğu işlemleri, bunların tekrarlanması için bir sebep yoksa kararına esas alabilir.(KURU, Baki/ARSLAN, Ramazan/ YILMAZ, Ejder., Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Genişletilmiş 16. Baskı, Ders Kitabı, s. 156)
Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
Bu hususlar doğrultusunda, tüketici mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunun, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Görevsiz mahkemenin aldırdığı bilirkişi raporunun tekrarlanması, yeni bir rapor alınması için bir sebep kabule göre yoktur.
Dava, menfi tespit davasıdır.
Dava dilekçesindeki anlatım içeriği dikkate alındığında, talebin faize yönelik menfi tespit talebi olduğu anlaşılmaktadır.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K)
Talep faize ilişkindir ve dosya arasında kapak hesabı mevcuttur.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu içeriğine göre, davacının bilirkişi raporundaki toplam miktarlar arasındaki farka ilişkin talepte bulunduğu, talebin ise sadece faize ilişkin olduğu, talep miktarı, bilirkişi raporundaki faize ilişkin fark miktarı göz önüne alınarak; Davanın kısmen kabulü ile; davacının, Antalya Genel İcra dairesinin .../... esas sayılı (Kapatılan Antalya ... İcra Dairesinin .../... esas sayılı ) takip dosyasında icra dairesine dosya içerisinde mevcut ... tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen 29.069,85.-TL toplam faizin 12.112,21.-TL sinden borçlu olmadığInın tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki; davacının aşamalarda arabuluculuk kurumuna başvurduğu anlaşılmaktadır. Arabuluculuk sürecinin başlangıç tarihi ..., bittiği tarih ise ...'dir. İş bu davanın tarihi ise 18/07/2023 tarihi olup, dava tarihi itibariyle, dava konusu talep, zorunlu arabuluculuğa başvuru koşuluna tabi değildir. Buna rağmen ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde kabule göre bu ücret davalıya yükletilemez. Kabule göre, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bu gider davacı üzerinde bırakılmalıdır. (Emsal olarak; Diyarbakır BAM 6. HD., 2020/641 E, 2021/327 K; Samsun BAM 5. HD., 2021/220 E, 2021/287 K; 2021/353 E, 2021/411 K)
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının, Antalya Genel İcra dairesinin .../... esas sayılı (Kapatılan Antalya ... İcra Dairesinin .../... esas sayılı ) takip dosyasında icra dairesine dosya içerisinde mevcut ... tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen 29.069,85.-TL toplam faizin 12.112,21.-TL sinden borçlu olmadığInın tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ve aşamalarda yatan ... TL ıslah harcı toplamı ... TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye 535,87 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve yukarıda mahsup edilen toplamda 553,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 1.321,25 TL'nin, haklılık durumu gereği; 1.255,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 12.112,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 605,61 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına,
10-Zorunlu arabuluculuk ücretinin (sarf kararı henüz yoktur) gerekçedeki açıklamalar gereği, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kesin olmak üzere, verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır