T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/86
KARAR NO: 2024/231
DAVA: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 06/02/2023
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilin davalı bankadan taksitli ticari kredi ve kredili mevduat hesabı kullandığını, borçlara ilişkin Antalya Genel İcra İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile ...-TL. üzerinden takip başlatıldığını, yıllık %30,24 sabit faiz talep edildiğini, Ek Yargıtay Kararları ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da belirtildiği üzere kredi sözleşmesinde temerrüt faizi konusunda anlaşma yapılmamış ise uygulanan akdi faizin %50 fazlası temerrüt faiz talep edilebileceğinin açık olduğunu ve bankanın 5464 Sayılı Yasa gereği TCMB tebliğlerine aykırı faiz işlettiğini belirterek, müvekkilin dava tarihi itibariyle şimdilik 1.000,00-TL. borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun bankalara kredilerde faiz oranını serbestçe belirleme yetkisi verdiğini, banka ile davacı arasında ticari iş var olduğundan ticari hükümlerin uygulanması gerektiğini, borçluya uygulanan faizin kanunun ve sözleşmenin bir gereği olduğunu, huzurdaki davanın kötü niyetli açıldığını, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, menfi tespit davasıdır ve dava dilekçesindeki anlatıma/içeriğe göre faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur.
Yargıtay 19. HD., 2020/237 Esas, 2020/805 Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K) Her ne kadar 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereği Ticari davalardan, konusu bir miktar para olan itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuğun zorunlu dava şartı olduğu hüküm altına alınmış ise de bu kanun maddesi henüz yürürlüğe girmemiştir/dava tarihi itibariyle de yürürlükte değildir. İş bu davada bu bakımdan bir usuli eksiklik yoktur.
Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K)
Mahkememizce, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi 15/05/2023 tarihli ön raporunda özetle; bazı eksik bilgi ve belgelerin olduğunu beyan etmiştir ve mahkememizce aşamalarda eksiklikler giderilmiştir.
Aşamalarda, alacak temlik edildiğinden, varlık yönetim şirketi taraf olmuştur. Dosyaya belgeler alınmıştır.
14/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ...’a, dava dışı temlik eden bankaca, ... tarihli ihtarname keşide edilmek suretiyle, gecikmiş ticari ihtiyaç kredisi borcu ve ödenmemiş kredili mevduat hesabı borcunun olduğu, ödenmediği takdirde diğer kredi hesaplarının da kat edilerek, muaccel hale geleceği,
Kredili mevduat hesabından kaynaklı ... TL Anapara, 954,32-TL faiz, 47,72-TL Bsmv, toplam ...-TL ./ ticari ihtiyaç kredisinden kaynaklı ...-TL Anapara, ...-TL faiz, 34,23-TL Bsmv, toplam ...-TL olmak üzere toplam ...-TL. kredi borçlarının fiili ödeme tarihine kadar hesap edilecek faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde kanuni yollara başvurulacağının bildirildiği; Dava dışı temlik eden bankaca, davacı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi, ... tarih, ... (Eski Esas: Antalya ... İcra Dairesi, ...) Esas sayılı dosyası ile ...-TL. asıl alacak, 1.762,76-TL. İşlemiş faiz ve 88,14-TL. BSMV olmak üzere toplam ...-TL..'nin ve takip tarihinden itibaren işleyecek %30,24 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV’si ile birlikte tahsili talebiyle takibe geçildiği dosyada yer alan icra ödeme emrinden anlaşıldığı;
Temlik eden ... ile davacı ... arasında ... tarihinde ...-TL. limitli Genel Kredi Sözleşmesi ve Cari Hesap Kredi Sözleşmesi imzalandığı dosyada yer alan Cari Hesap Kredi Sözleşmesi ve Genel Kredi Sözleşmesi 12.sayfası suretinden anlaşıldığı; Sözleşmelere istinaden açılan ve kullandırılan dava ve takip konusu kredilerin aşağıda yer aldığı;
... – ... Numaralı Taksitli Ticari Kredi yönünden;
... tarihinde, ... - ... referans numaralı, aylık %1,06, yıllık %19,80 akdi faiz oranı üzerinden 36 ay vadeli, ...-TL. tutarlı, 1.127,02-TL. aylık taksit ödemeli, taksitli ticari kredi açıldığı ve kullandırıldığı dosyada yer alan kredi ödeme planından anlaşıldığı; Krediye ait en son ... vadeli 6.taksitin ödendiği, vadesi geldiği halde ... vadeli taksitin ödenmediği, en son ... vadeli taksitin ödenmesi akabinde kalan anaparanın ...-TL. olduğu, temlik eden bankanın hesabı ... tarihinde ...-TL Anapara, ...-TL faiz, 34,23-TL Bsmv, toplam ...-TL üzerinden kat ettiği dosyada yer alan kredi hesap hareketlerinden anlaşıldığı; İcra ödeme emrinde, Yargıtay emsal kararları gereği kat tarihine kadar işleyen faiz ve ferilerin ilavesiyle asıl alacak tutarı talep edilebilecekken, dava dışı temlik eden bankaca buna itibar edilmediğinin görüldüğü;
...-... Numaralı Kredili Mevduat Hesabı yönüyle;
Temlik eden banka tarafından, davacıya ticari hesap üzerinden hesabın belli bir limit dâhilinde borç bakiye vermesine olanak sağlayacak şekilde tüzel kredili mevduat hesabı kredisi kullandırıldığı, temlik eden bankaca ... tarihinde ... TL Anapara, 954,32-TL faiz, 47,72-TL Bsmv, toplam ...-TL. üzerinden hesabın kat edildiği görülmektedir. İcra ödeme emrinde, Yargıtay emsal kararları gereği kat tarihine kadar işleyen faiz ve ferilerin ilavesiyle asıl alacak tutarı talep edilebilecekken, dava dışı temlik eden bankaca buna itibar edilmediğinin görüldüğü;
Dava dışı temlik eden bankanın, icra ödeme emrinde toplam ...-TL. asıl alacak talebinde bulunduğu görüldüğü, Taksitli ticari kredi ve kredili mevduat hesabından kaynaklanan asıl alacaklar ayrı ayrı belirtilmediği, Dosyada yer alan ihtarname ve hesap özetlerine göre, toplam asıl alacağın ...-TL.’sinin kredili mevduat hesabından, ...-TL.’sinin ise taksitli ticari krediden kaynaklandığının tespit edildiği, Davacı tarafın asıl alacak yönüyle bir itirazı da bulunmadığı;
Davacının muacceliyet itirazının bulunmadığı;
Temlik eden banka tarafından Taksitli Ticari Krediye fiilen uygulanan, tarafların kredi geri ödeme planında mutabık oldukları akdi faizin, sözleşme uyarınca %50 fazlası temerrüt faizin talep edilmesi gerektiği; ancak dava dışı temlik eden bankanın icra ödeme emrinde taksitli ticari kredi için %30,24 temerrüt faiz talep ettiğinin görüldüğü; bu durumda ... – ... Numaralı Taksitli Ticari Kredi için tarafların ödeme planında mutabık kaldıkları yıllık %19,80 akdi faizin %50 fazlası olan %29,70 temerrüt faiz esas alınması gerekeceği;
Kredili mevduat hesabında, temlik bankanın kmh için takip tarihine kadar ve takip tarihi itibariyle mevzuata uygun %30,24 gecikme faizi talep ettiği görüldüğü; Bu nedenle kredili mevduat hesabı için dava tarihi itibariyle 5464 Sayılı Kanun gereğince, rapordaki tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen, dönemine
uygun, değişen oranlarda akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde hesaplama yapılacağı;
Sonuç itibariyle, rapordaki tablolarda görüldüğü üzere, davacı ...’un Antalya Genel İcra Dairesi, ... Esas Sayılı Takip Dosyasında, davacı tarafın sadece dava tarihi itibariyle talep edilen temerrüt faizi yönüyle itirazı olduğu dikkate alınarak, ... dava tarihi itibariyle toplam borcunun ...-TL. olarak hesaplandığı, dava tarihini takiben asıl alacağın ...–... No.lu Taksitli Ticari Kredi kaynaklı ...-TL.’sinin %29,70 temerrüt faizine, kredili mevduat hesabından kaynaklı 19.997,51-TL.’sinin ise ... tarihine kadar %19,92 temerrüt faizine, 01.07.2023 tarihinden itibaren ise yukarıda tabloda yer aldığı üzere dönemine uygun değişen oranlarda temerrüt faizine ve faiz üzerinden işleyecek %5 gider vergisi tabi olacağı hususları belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Davalı vekili, rapora itirazlarını sunmuştur. Davacı vekili, rapora karşı beyan dilekçesinde itirazlarının olmadığını beyan etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş, davalı ıslaha karşı beyan dilekçesi sunmuştur.
Talep, kabule ve dava dilekçesindeki anlatıma göre faize ilişkin olmasına rağmen davacı tarafça rapordaki sonuç rakam toplamı farkı üzerinden ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, 14/12/2023 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar ve tespitler yerinde görülerek, faiz yönünden, Davanın kısmen kabulü ile; davacının, Antalya Genel İcra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında, anılan icra dairesinin dosya içerisinde mevcut 13/02/2023 tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen ....-TL toplam faizin 4.116,69.-TL sinden borçlu olmadığInın tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine (...- ...) karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının, Antalya Genel İcra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında, anılan icra dairesinin dosya içerisinde mevcut 13/02/2023 tarihli yazısı ekinde yer alan kapak hesabında bildirilen ....-TL toplam faizin 4.116,69.-TL sinden borçlu olmadığInın tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harcın ve aşamalarda yatırılan 57,00 TL ıslah harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 190,70 TL'nin davalı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda 416,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı 2.207,75 TL'nin haklılık durumu gereği; 2.100,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 4.116,69 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; 205,83 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Sn. Av. ... ve davalı vekili Sn. Av. ... yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır