T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1030
KARAR NO: 2025/153
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/12/2024
KARAR TARİHİ: 08/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA: Davacı...dava dilekçesinde özetle; Kendi ve ... ortakları adına ... vergi kimlik numarası ile ...'ni kurduklarını, ilgili şirketi 2019 yılında Maliye'den kapattıklarını ancak Ticaret ve Sanayi odasından da kapatılması gerektiğini bildiklerini, kanuni defter ve belgelerinin tamamen zayi olduğunu ve şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin tarafına verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, "zayi belgesi verilmesi" davasıdır.
6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."
6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."
Yargıtay 11.HD’nin, 13/1/2016 tarihli ve E.2015/15244 sayılı kararında "Davacı...kooperatif yetkilisi; kooperatife ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin bilinmeyen sebeplerle kaybolduğunu ileri sürerek taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı...tarafından kooperatif yönetim kurulu karar defterinin kaybedildiği, defterin yangın, su baskını, yer sarsıntısı veya başka bir afetle veya hırsızlıkla kaybolmadığı, sadece defteri nereye koyduklarını hatırlayamadıkları, defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.
Yargıtay 11.HD’nin, 06.02.2014 tarih, E: 2013/17799,K: 2014/2045 sayılı kararında" Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.10.1984 tarih, 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararından anlaşıldığı üzere, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtları özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, yerine göre çalınma halinde bile zayi belgesi verilemez iken, taşınma sırasında kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın onanmasına" karar vermiştir.
Tüm dosya kapsamı yukarıdaki kanun maddesi ve emsal içtihatlar ışığında değerlendirildiğinde; ticari defter ve belgelerin zayii olduğunun belirlenmesi için; defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olmalı ayrıca, tacirin defter ve belgelerin korunması hususunda gereken özeni gösterdiğini ve kaybın iradesi dışında gerçekleştiğini, ispat etmesi gerekmektedir. Davacının ticari defter ve belgelerini basiretli bir tacir sıfatıyla saklama yükümlülüklerinin olduğu, defterin yangın, su baskını, yer sarsıntısı veya başka bir afetle veya hırsızlıkla kaybolmadığı, herhangi bir gerekçe açıklanmadan şirketin kapatılması için zayi belgesi talep edildiği dikkate alınarak defterin zayi olduğuna dair soyut iddia dışında hiçbir somut delil sunulmadığı bu haliyle zayi belgesinin verilmesine ilişkin koşulların somut olayda bulunmadığı, anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken ...-TL karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3- Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı...üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kararın kesinleşmesine müteakip arta kalan gider avansının davacıya İADESİNE,
Dair, davacı...asil ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/04/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza