T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/242
KARAR NO: 2024/454
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/03/2024
KARAR TARİHİ: 02/07/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'da meydana gelen ve bu nedenle afet bölgsei olarak ilan edilen sel felaketi nedeniyle müvekkilinin muhasebe evraklarının muhafaza edildiği mali müşaviri ...'nun ... Mah. ... Apt. No: ... .../... adresindeki arşiv odası bitişiğindeki marangozhane ve inşaat depolarının bulunduğu alanın su ile dolması yüzünden duvarların yıkılması nedeniyle sular altında kaldığını belirterek, 2023 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2022 yılı Yevmiye Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2022 yılı Defter-i Kebir (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2022 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2021 yılı Yevmiye Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2021 yılı Defter-i Kebir (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2021 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2020 yılı Yevmiye Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2020 yılı Defter-i Kebir (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu), 2020 yılı Envanter Defteri (Antalya ... Noterliği, ... tarih ve ... yevmiye nolu) 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait Gelir Gider Evrakları ve Fatura Dosyaları, -2020-2021-2022-2023 yıllarına ait SGK ve Özel Evrak Dosyası için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı şirketin ticaret sicil dosyası celbedilmiş, Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'ndan ... tarihinde davacı şirketin mali müşavirine ait arşiv odasının bulunduğu ... Mah. ... Apt. No:.. .../... meydana gelen su baskınına dair itfaiye raporunun bir sureti celbedilmiş, Antalya Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü'ne ve AFAD'a müzekkere yazılarak ... tarihinde davacı şirketin mali müşavieine ait arşiv odasının bulunduğu bulunduğu ... İlçesinde meydana gelen sel ve su baskınına ilişkin hava raporları getirtilmiş, Vergi Dairesi, SGK'ya, müzekkereler yazılarak davacı şirketin borcu olup olmadığına dair cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.
Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Antalya Kurumlar Vergi Dairesin cevabi yazılarında, davacı ile ilgili ... tarihinden itibaren e- defter mükellefi olduğu ve .../... dönemlerine ait yevmiye ve kebir defterlerinin ikincil kopyalarının ve beratlarının sistemlerine yüklendiği ve herhangi bir inceleme bulunmadığı, davacının geçmiş yıllara ait ticari defter ve belgelerini sakladığı ... Mh. ... Ap. No: ... ... adresinde ... tarihinde meydana gelen sel ve su baskınında ticari defter ve belgelerinin zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep ettiği, Antalya Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü'nün cevabi yazısında ... tarihinde ...'da ... ve çevresinde başlayan kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların zamanla şiddetini artırarak çok kuvvetli yer yer şiddetli olduğunun, yazılı ve görsel medyadan alınan bilgiler doğrultusunda sel, su baskını, ulaşımda aksamalar meydana geldiğinin, dosya kapsamına alınan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... kayıt numaralı su baskını raporunda meydana gelen şiddetli yağış sonrası SMMM ... ile SMMM ...'nın ortak kullanımında olan arşiv odasındaki içeriği tespit edilemeyen evrakların ıslanmaktan zarar gördüğünün belirtildiği, bahse konu durumun davacı tarafça dosyaya sunulan belgeler ile de sabit olduğu, bu itibarla davacıya ait aşağıda ayrıntıları belirtilen ticari defter ve kayıtların kurtarılamadığı, geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olmakla davanın kabulü ile davacı şirkete ait aşağıda ayrıntılı dökümü yer alan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile bu kararın zayi belgesi yerine geçmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
2023 yılı envanter defteri,
2020-2021-2022 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterleri,
2020-2021-2022-2023 yıllarına ait gelir gider evrakları ile fatura dosyaları,
2020-2021-2022-2023 yıllarına ait SGK dosyalarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE BU KARARIN ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kararın kesinleşmesine müteakip davacının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza