T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/28
KARAR NO: 2024/576
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 11/01/2024
KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında uzun süredir ticari ilişki olduğunu, davalı şirketten müvekkilinin gömlek satın aldığını, aldığı gömleklerin ayıplı çıkması nedeniyle bu durumun davalıya bildirildiğini, davalı şirketin iadeyi kabul ettiğini ve iade faturasının kesildiğini, aradan geçen zaman içerisinde davalı şirketin ödemeyi yapmadığı gibi müvekkilini oyaladığını, bunun üzerine müvekkili tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmesinde de tarafların uzlaşamadıklarını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamını, davalı borçlunun %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, davacının teslim aldığı ürünlerdeki ayıbın varlığını ve ayıbı süresinde ihbar ettiğini ispatlamak zorunda olduğunu, davacının süresinde yapmış olduğu bir ayıp ihbarı olmadığını, davalının haksız ve yersiz davanın yetki nedeniyle usulden reddini, aksi takdirde %20'dne aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının tacir olup olmadığına ilişkin gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, taraflar arasında düzenlenen dava konusu faturalara ilişkin BA ve BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davacıya ait olduğu belirtilen ... numaralı telefon ile ... nolu hat arasında gerçekleşen ... mesajları bilirkişi tarafından çözümü yaptırılarak incelenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine toplam alacak ... TL asıl alacak tutarlı fatura borcu olduğu, borçlunun ... tarihli itirazı üzerine takibin durdurulduğu, İİK'nun 67. Maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Somut olayda davacı taraf, davalı taraftan satın alınan gömleklerin ayıplı olduğunu, davalıdan talep edilen gömleklerin kendisine daha önce gösterilen gömleklerden olmadığını iddia etmekle, davalı taraf ayıp bildiriminin süresinde yapılmadığını savunmaktadır.
Mahkememizin yetkisine ilişkin yapılan değerlendirmede:
Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri ile ilgili düzenlemeyi içeren ve kamu düzenine ilişkin olmayan özel yetki kuralı niteliğinde bulunan 6100 sayılı HMK’nın 10. maddesinde; “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir” düzenlemesi bulunmaktadır.
Sözleşmenin ifa edileceği yerin taraflarca açık veya zımni olarak belirlenmediği durumlarda, şayet borç bir para borcu ise, sözleşmenin ifa edileceği yer 6098 Sayılı TBK.89 maddesine göre belirlenecektir.
6098 Sayılı Borçlar Kanunu’nun (TBK) 89.maddesinde; “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;
1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,
2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,
3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.
Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir .'' şeklinde düzenlemeyi içermektedir.
Bu durumda, TBK m.89 ve 6100 sayılı HMK’nın 10. maddesi uyarınca bir para borcunun alacaklısının, kendi yerleşim adresinde dava açmasında (veya İİK’nun 50.maddesi belirlemesiyle icra takibi başlatmasında) bir usulsüzlük bulunmamaktadır.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın talebinin ticari ilişki kapsamında iade edilen mal bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, davanın konusunun para alacağı olduğu anlaşılmaktadır. Dava bir miktar para alacağına ilişkin olduğuna göre davalı borçlu tarafından akdi ilişki inkar edilmeyerek, davacı ile aralarında alım satım akdinden kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu, taraflar arasındaki akdi ilişkinin doğrulandığı, uyuşmazlığın iade edilen malların gerçekten ayıplı olup olmadığı kabul edilerek, bu halde taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığı çekişmesiz olup mahkemece TBK'nin 89/1. ve HMK'nin 10.maddeleri uyarınca davacı alacaklının şirket merkezinin dosya içerisindeki bilgilere göre Antalya olduğu, dolayısıyla Mahkememizin yetkili olduğu kabul edilmiştir.
Faturalara ilişkin değerlendirme:
HMK'nın 222/3. maddesinde şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı belirtilmiştir.
Fatura tek başına bir sözleşme olmayıp akdin ifasını gösteren bir belge niteliğindedir. Faturaya dayalı bir borcun varlığı öncelikle temel borç ilişkisinin varlığına bağlıdır. Faturayı tanzim eden ve tanzim alan arasında böyle bir borç ilişkisinin bulunmadığı hallerde faturanın hukuki sonuç doğurması da söz konusu olmayacaktır.
TMK 6. maddesine göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olup işbu davada ispat yükü alacaklı olduğunu ispat eden davacıya aittir. Akdi ilişki kanıtlanmadığı sürece alacaklının borçlu adına fatura düzenlemesi ve ticari defterlerine göre bu faturalar nedeniyle alacaklı görünmesi alacaklının alacağını ispat edebilmesi için yeterli olmayacaktır.
Somut olayda davacı taraf, davalı taraftan satın alınan gömleklerin ayıplı olduğunu, davalıdan talep edilen gömleklerin kendisine daha önce gösterilen gömleklerden olmadığını iddia etmekle, davalı taraf ayıp bildiriminin süresinde yapılmadığını savunmaktadır.
Ayıp bildirimine ilişkin ... uygulaması yazışmalarının değerlendirilmesi:
Davacı, dava konusu edilen malların ayıplı olduğunun davalı tarafa ... sohbet uygulaması üzerinden davalıya bildirildiği konusunda ... yazışmalarına delil olarak dayanmıştır.
... yazışmalarının delil başlangıcı kabul edilip bu hususta tanık dinlenilebilmesi için, iddiaya konu ... mesajlarının davalı tarafça gönderildiği hususunda tereddüt bulunmamalıdır. Nitekim bu husus Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı ilamında “…davacı tarafından ... yazışma görüntüleri ibraz edilmiş ise de davalının bu yazışmaları kabul etmediği bu hali ile HMK'nın 199 ve 202. maddesi gereği delil başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği,…” belirtilmiştir. Somut olayda davalı taraf, davacı tarafından delil olarak sohbet görüntülerine dair beyanda bulunmamıştır.
Davacı taraf ise sohbetin mevcut olduğu telefonun ve mesajların hala mevcut olduğunu bildirmekle söz konusu telefon üzerine bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 03/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda tespiti yapılan taraflar arasındaki mesajlaşmalardan, davalının davacı tarafa bir kısım gömlekler gönderdiği, gömleklerin ... arası bir tarihte davacıya teslim olduğunun anlaşıldığı, davacının ... tarihinde davalıya gömleklerdeki beden kesimlerine ilişkin ayıp bildiriminde bulunduğu, davalının gömlekleri iade alacağını beyan ettiği, ardından bahsi geçen gömleklerin davalı tarafa iade edildiği, davalı tarafından ürünlerin iade kabul edilerek teslim alındığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından iade alınan ürünlerin yerine yenisinin gönderilmediği, davacı tarafından peşin ödenen ürün bedeli olan ... TL’nin iade edilmediği, cevap dilekçesinde davalı tarafından, davacıdan tahsil edilen bedelin dava konu edilen ürünlerden başkaca ürünlere yönelik olduğunun da savunulmadığı, yine cevap dilekçesinde davacıya satılıp teslim edilen ürünlerin tamamının iade edilmediğinin savunulmadığı da gözetildiğinde davacının satın aldığı ürünlere ilişkin yasal süresi içinde davalıya ayıp bildiriminde bulunduğu, ürünleri davalıya iade ettiği, iadenin davalıya teslim ile gerçekleştiği, davalı tarafından tahsil edilen ürün bedelinin davacıya iade edilmediği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile Antalya Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-Alacağın %20’si oranına tekabül eden ... TL inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harç, icra dosyasına yatırılan ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL’nin mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
7-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair, Davacı vekili ... ile e- duruşma talep eden davalı vekili ...'ın yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/09/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza