T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/353
KARAR NO: 2024/291
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2024
KARAR TARİHİ: 22/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında Kambiyo Senetlerine Özgü ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak olarak gösterilen ... tanzim tarihli ... vade tarihli ve ... TL bedelli senedin müvekkiline boş olarak imzalatıldığını ve daha sonrasında senedin üzerinin başka kişi veya kişilerce hukuka aykırı doldurulduğunu, Müvekkilinin, ... tarihinde tatil yapmak amacıyla Antalya'ya geldiğini ve turistik yerleri gezmek için de bir araç kiralamak istediğini, İnternet sitesinden kiralık araçları incelerken daha öncesinde tanımadığı ... ve eşine ait işletmeden ... marka bir araç kiraladığını, bu aracın günlük kira bedelinin 800,00 TL olarak belirlendiğini, Araç kiralanan işletmeye hasarsız bir şekilde teslim edilirse kiralayan işletme tarafından kiralayan şahsa depozito bedeli yatırılacağı konusunda da tarafların anlaştıklarını, Aracı kiralayan tarafın, aracın değerinin yüksek olması sebebiyle müvekkilinden icra takibine konu senede imza atmasını ve bu senedin teminat olarak kullanılacağını belirttiklerini, karşı tarafın genel prosedürün bu olduğu belirtilerek aracı hasarsız olarak kiralayana teslim ettiği halde senedin yok edileceğini ve işleme koyulmayacağını bildirdiğini, ... tarihinde aracı kiralayan işletmenin sahibi ... tarafından kiralayan müvekkiline " kiralık araç kaparo iadesi" şeklinde 700,00 TL gönderildiğini, müvekkilinin parasının iade edildiğini görünce karşı tarafa güven duyduğunu ve imzaladığı boş senedin de yok edildiğini düşündüğünü, fakat ... 'ın senedi araç kira bedelinin kat ve kat üzerinde olacak şekilde ... TL olarak hukuka aykırı şekilde doldurulduğunu, konuya ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını belirterek icra takibine konu senet yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; araç kira sözleşmesinin teminatı olarak verilen senede dayalı icra takibi nedeni ile İİK'nun 72. Maddesi gereği borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dava ve takip konusu senet kambiyo senedi niteliğinde olup, bononun belli bir borç ikrarını içermesi gerektiğinden bononun belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini veya bonoda yazılı borcun ödendiğini yasal delillerle ispat etme külfeti keşideci olan davacı taraftadır. Davacı bu bonoyu davalıya araç kiralama sözleşmesi gereğince verdiklerini ileri sürmektedir.
Öncelikle, bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 12.06.2019 tarih ve 2017/8954 Esas - 2019/5334 Karar sayılı ilamında, "...Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir." denilmiştir. Aynı yönde Yargıtay 3. HD Esas no: 2017/7495 Karar no: 2019/3614, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. HD Esas no: 2022/1864 Karar no: 2022/1429ilamları da bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı araç kiralama sözleşmesi nedeniyle teminat amacıyla verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti isteminde bulunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Davanın açılış gerekçelerine bakıldığında TTK.nun 4/1-a-f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan (tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın) yahut nisbi ticari davalardan değildir. HMK'nın 114. maddesinde görev dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Yasanın 115. Maddesinde ise dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla davada görev dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddi ile dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza