T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/406 Esas
KARAR NO : 2025/26
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/05/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tarihinde, ... adına tescilli, sürücü ...sevk ve idaresindeki ... Plaka sayılı aracı ile ... ili, ... ilçesi, ... da seyrederken, aynı istikamette seyir halinde bulunan ... sevk ve idaresindeki müvekkil ... adına tescilli ... plaka sayılı araca arkadan çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza Tespit Tutanağından ve kaza yerine ilişkin fotoğraflardan görüleceği üzere; ... plaka sayılı araç sürücüsü araç takip mesafe kurallarını ihlal etmiş, özensiz ve dikkatsiz davrandığını, bu nedenle müvekkil adına kayıtlı ... plakalı aracın arkasından çarptığını, meydana gelen kazada, asli ve tam kusurlu olan tarafın ... plakalı araç sürücüsü davalı...olup, taraflar arasında tutulan kaza tespit tutanağında da müvekkile ait araca arkadan çarptığını ikrar ettiğini, müvekkile ait aracı kullanan sürücünün ve müvekkilin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını,... tarihinde yaşanılan işbu trafik kazası neticesinde müvekkile ait ... plakalı araçta fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla- şimdilik ... TL değer kaybı taleplerinin olduğunu, davaya konu trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın, kaza tarihi olan ... tarihinde davalı .... nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile kayıtlı olup müvekkilin kaza nedeniyle uğradığı zarardan sürücü ve ruhsat sahibinin yanı sıra davalı sigorta şirketinin de teminat limitleriyle sınırlı olacak şekilde müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması amacıyla ... tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını, ancak taleplerinin davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmadığını, Dava şartı arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, davalarının kabulüne, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesi uyarınca belirlenecek maddi zararın (değer kaybı tazminatı) şimdilik ... TL olmak üzere davalı sigorta şirketinden (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) temerrüde düştüğü ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ... - ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sigorta poliçesi olduğunu, müvekkil Şirket sigortalısı ile davacıya ait araçların karıştığı kaza sonucunda sigortalı ...'ün mevcuttaki Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sigorta poliçesi gereği, davacının aracında oluşan maddi hasarı tamamen karşıladığını, müvekkil Sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kusur oranlarının bilirkişi marifeti ile tespitini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı talepleri maddi teminat limitlerinin en fazla %15'ine kadar olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile; değer kaybı hesaplamaları, trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplanması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı hesaplaması yapılırken davacı tarafa ait aracın km'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşı göz önüne alınması gerektiğini, malıdır. faize ilişkin itirazlarımız: kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, haksız fiile dayalı ZMMS'na karşı açılan maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız sigorta eksperi ve trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda sonuç olarak;" dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda ayrıntıları bulunan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda dosyaya konu kaza sebebiyle;
1) ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu,
2) ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu,
3) ... plakalı araçta dosyaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin işlem gören parçalara ilave ... sisteminde kayıt altına alınan hasar tutarı nedeniyle geçmiş aynı bölge hasarı dikkate alındığında reel piyasa koşullarına göre ...-TL tutarında Değer Kaybı meydana geleceği görüş ve kanaatine varıldığı" sonuç ve kanaatine varmıştır.
Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybının bulunup bulunmadığı ve varsa değer kaybı bedelinin tespitine ilişkindir.
Trafik Sigortasının zamanaşımı süresi Karayolları Trafik Kanunu 109. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.’’
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur ve değer kaybına ilişkin bilirkişi raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi hasarlı trafik kazasının, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç sürüsünün %100, ... plakalı araç sürücüsünün ise meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili harçlandırdığı ... tarihli değer arttırım dilekçesi ile dava değerini ... TL yaptığı, kaza tarihi itibariye ZMMS poliçe limitinin ... TL olduğu ve poliçe limitinin dolmadığı anlaşılmıştır.
Değer kaybı yönünden;
Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı ...-TL olarak belirlenmiş olmakla değer kaybı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı taraf ödeme savunmasında bulunmuş ise de; cevap dilekçesine ekli dekontlarda ödeme açıklamasının yer almadığı, yine cevap dilekçesi ekinde bulunan hesaplama tablosu ile uyumlu olmadığı görülmekle ödeme savunmasına itibar edilmemiştir.
Faiz başlangıcına yönelik
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.
YARGITAY 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14729 Esas, 2019/6898 Karar sayılı ilamında ".... ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ... tarihinde ödeme yapıldığı anlaşılmakla, sigorta şirketine başvuru tarihi belirlenememesine göre, davalının ödeme tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir...." şeklinde karar verilmiştir.
Somut olayda davalı sigorta şirketine başlangıçta ... tarihinde başvuru yapıldığı ve sigorta şirketinin ... tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmiştir.
Davalı taraf aracı hususu otomobil olup ticari nitelikte kamyon, otobüs gibi araçlardan olmadığından hükmolunan tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekmiş, açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; ...-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tahsiline, davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL (tamamlama harcı+peşinharç) harcın mahsubu ile eksik alınan ...-TL nin davalıdan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacının yapmış olduğu ...-TL posta ve müzekkere ücreti ile ...-TL bilirkişi ücreti, ...-TL ilk dava masrafı ve ...-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ...-TL'nin davalıdan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır