T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/553
KARAR NO : 2025/92
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/07/2024
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ... Ltd. Şti'ndeki %25 hissesini taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davalıya devrettiğini, davalının sözleşme gereği ödemesi gereken .... Euro asıl alacağı müvekkiline ödemediğini, bunun üzerine Antalya Genel İcra Dairesinin .... sayılı dosyası ile .... Euro ana para ve ferileri için icra takibi yapıldığını ve davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, dava dışı ... hakkında davaya konu hisse devir sözleşmesi nedeniyle resmi belgede sahtecilikten şikayetçi olunduğunu ve görülen dava sonucu dava dışı ...'ın beraat ettiğini ve beraat kararının kesinleştiğini, ... Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasının ... tarihli duruşmasında davalının sözleşmedeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmesinde de anlaşmanın sağlanamadığını belirterek, takibin iptali ile devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve dava masraflarının davalı taraf üzeride bırakılmasını talep ve dava etmiştir
CEVAP:Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı vekili duruşmada alınan beyanı ile açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin ...Ceza mahkemesinin dosyasında da dayanak gösterilen sözleşmedeki parafların kendisine ait olmadığını beyan ettiğini, sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiğini ancak bedel değişikliklerindeki parafları müvekkilinin kabul etmediğini, Hisse devri karşılığında da davacı tarafa ödeme yapıldığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf yabancı ülke vatandaşı olduğundan karşılıklılık ve teminat hususunun öncelikle değerlendirilmesi gerekmiştir. Yabancılık sebebine bağlı olarak teminat yatırma yükümlülüğü 12.12.2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da düzenlenmiştir. Kanun'un 48'inci maddesinin 1'inci fıkrasına göre; "Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır."
Söz konusu maddenin teminattan muafiyet halini düzenleyen 2'nci fıkrasında ise; mahkemenin dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutacağı bildirilmiştir.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü resmi internet sitesi sorgulamasında; 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi'nin 17'nci maddesi hükmününe yer verilmiş, davacının ülke vatandaşı olduğu Rusya Federasyonun sözleşmeye dahil ülkeler arasında bulunuğu görülmekle, karşılıklılık esasının bulunduğu ve davacının teminattan muaf olduğunun kabulü ile davanın esas yönünden incelemesine geçilmiştir.
İcra dosyaları uyap sisteminden dosyamız arasına alınmış ve deliller toplanmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine .... Euro ve .... Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam .... Euro alacak için başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, davalı borçlu tarafından ... tarihinde takibe itiraz edildiği, takibin durulmasına karar verildiği ve yasal 1 yıllık sürede eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Antlaya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, ... ...Şti'nin tescil ve devir bilgileri getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Şirketin tek ortaklı limited şirket olduğu, tek ortağının ... olduğu, Antalya ....'nin .... tarih, .... yevmiye nolu limited şirket pay devri sözleşmesi ile devir edenler ..., ..., ... tarafından toplam 15 adet payın şirketin aktif ve pasifleriyle ...'ye .... -TL bedelle devir edildiği, devir bedelinin kendisinden nakden ve tamamen alındığının karalaştırıldığı devrin ... tarihinde .... sayı ile sicilde tasdik edildiği görülmüştür.
Antalya ...Ceza Mahkemesi'nin .... esas .... Karar sayılı dosyası uyap sistem aracılığı ile celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; katılan sıfatının ...'ye sanık sıfatının ...'a ait olduğu, resmi belgede sahtecilik suçundan yapılan yargılama sonucunda sanığın beraatine karar verildiği verilen kararın .... tarihinde kesinleştiği, dosyamız davacısı ...'ın tanık olarak beyanının alındığı görülmüştür.
Uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen dava dışı .... ... Şti'ndeki hisse devrine ilişkin harici tarihsiz sözleşme nedeniyle devir bedeline ilişkin başlatılan Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasında davacının alacaklı olup olmadığının tespitine ilişkindir.
TTK 595. maddesinde; " (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.
(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.
(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.
(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.
(5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.
(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.
(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır. " düzenlemesi mevcuttur.
YARGITAY 11. Hukuk Dairesi'nin Esas No: 2018/101 Karar No: 2019/4932 sayılı ilamında “Dairemizin yerleşik uygulamaları (Dairemizin 05.04.2012 tarih 2010/10178 E 2012/5401 K, sayılı, 06.10.2005 tarih 2004/10684 E 2005/9316 K. sayılı ve 10.12.2013 tarih, 2013/8627 E 2013/22475 K sayılı ilamı) nazara alındığında ... tarihli adi yazılı hisse devir sözleşmesi ve aynı tarihte noterde düzenlenen hisse devir sözleşmesi ile davacının hisselerini davalıya devrettiği, devrin şirket ortaklar kurulunda kabul edildiği, sözleşmeye konu araçların zilyetliğinin davalıya tutanakla devredildiği, davalının da adi yazılı sözleşme hükmüne istinaden toplam ... TL hisse devir bedelinden .... TL’sini ödediği, edimler silsilesi gözetildiğinde davalının ödemezlik definin kabul edilemeyeceği, 6102 sayılı TTK’nun 595. maddesine uygun olarak imzaları noterce onaylanmış devir sözleşmesine ek olarak taraflar arasında düzenlenen .... tarihli adi yazılı sözleşme, TBK’nun 13. maddesi anlamında asıl sözleşmeyi değiştirici, nakzedici hükümler içermemesi, bir takım tamamlayıcı ve yan şartlar getirmesi nedeniyle geçerli olup, ayrıca ....tarihli adi yazılı sözleşme taraflarca benimsenip usulüne uygun şekilde noterde de hisse devri yapıldıktan sonra adi yazılı sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın geçersiz olduğunun ileri sürülmesi de TMK’nun 2. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.” şeklinde karar verildiği görülmüştür.
YARGITAY 11. Hukuk Dairesi'nin Esas No: 2013/3050 Karar No:2013/19136 sayılı ilamındaDava, limited şirket hisse devir bedelinin tahsiline ilişkin olup, taraflar arasında .... tarihinde noterde hisse devir sözleşmesi düzenlenmiş ve devir bedeli ... TL olarak gösterilmişse de aynı tarihte taraflar devir bedelinin ... TL olduğuna ve oluşturulacak ödeme planıyla ödeneceğine dair de adi yazılı belge düzenlemişlerdir. ... tarihli belgeden tarafların bedelde muvazaa yaptıkları ve bu bedelin noterde ödenmediği anlaşıldığına göre mahkemece taraflar arasında düzenlenen belgeye itibar edilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.
Somut olayda; taraflar arasında ... ... .Şti hisselerinin devrine ilişkin Antalya ... Noterliği'nin ... tarih, ....yevmiye nolu limited şirket pay devri sözleşmesinin düzenlendiği bunun yanında yine aynı taraflar arasında "... %50 hissesinin satış sözleşmesi başlıklı harici bir sözleşmenin daha düzenlendiği, sözleşme içeriğinde satış bedelinin ve ödeme tarihinin belirlendiği, satıcılardan... hakkında yürütülen ceza yargılamasında sanığın beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır. Kesinleşen ilgili ceza dosyasının incelenmesinde; sanık ... Katılan ... ve tanık ... alınan beyanlarda harici sözleşmenin noterde hazırlandığını ve imzalandığını beyan etmişler ... sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olduğunu ancak tarih değişiklikleri ve parafların kendisi tarafından yapılmadığını beyan etmiştir. Genel kural olarak kabul gördüğü üzere; Bir kimseye itimat edilerek (güvenilerek) o kimse tarafından anlaştıkları gibi doldurulmak üzere verilmiş imzalı boş kağıt o kimse tarafından anlaşmaya aykırı şekilde doldurulmuşsa, beyaz (açık) imzayı veren kişi bu senedin aralarındaki anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu tanıkla ispat edemez. Bu halde hile söz konusu değildir. Çünkü, imzalı boş kağıt hile ile alınmış değildir. Netice itibariyle taraflar arasında Antalya ... Noterliği'nin .... tarih, ... yevmiye nolu limited şirket pay devri sözleşmesinin düzenlendiği gibi, harici satış sözleşmesinin düzenlendiği ve bu sözleşmenin devir eden ve devir alan taraflarınca imzalandığı, resmi şekilde imzalanan sözleşme yanında harici sözleşmenin de yukarıda yer verilen emsal içtihatlar ve iyiniyet kuralı gereği geçerli kabul edilmesi gerektiğinden, davalı devir alan borçlu ...'nin sözleşmede yazan ve icra takibinde talep edilen .... EUR asıl alacak bedeli kadar sorumlu olduğunun, davalının sözleşmeden kaynaklı borçlu olduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf her ne kadar icra takibinde işlemiş faiz yönünden de talepte bulunmuş ise de; yukarıda mahkememizce geçerliliği kabul edilen sözleşme içeriğinde ödeme tarihinin kesin vade olarak belirlenmediği, davalının takipten önce ayrıca temerrüde düşürülmediğinin kabulü ile; davacı alacaklının işlemiş faiz yönünden talebinin reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı seçimlik hakkını yabancı para alacağı yönünde talep ettiğinden isteyebileceği faizin 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş faiz olabileceğinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Buna göre sözleşme ile sabit olan alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih 2016/2941 E. 2016/10949 K. Sayılı ilamında " Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi" gerektiği belirtilmiş, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20/01/2014 tarih, 2013/17128 Esas 2014/1545 Karar sayılı ilamında; "Yabancı para alacağı ile ilgili icra takibine yönelik itirazın iptali davalarında İİK'nun 67/2. maddesi uyarınca hüküm altına alınan yabancı para alacağının takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden icra inkar tazminatına karar verilir.(Yargıtay 19. HD. 20.10.2011 T. 2011/8805 E., 2011/12939 K., Yargıtay 13. HD. 25.02.2008 T. 2007/12703 E. 2008/2438 K. sayılı kararları, ) İcra inkar tazminatı yönünden Takip tarihi itibariyle ... EUR= ....-TL olup, asıl alacağın %20'si oranında ... EUR takip tarihindeki TL karşılığı .... TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Döviz alacağına ilişkin davada, hüküm altına alınan döviz için alınması gereken nispi karar harcının matrahının hesaplanmasında hükmolunan döviz cinsinin dava tarihindeki efektif satış kuru esas alınır (Yargıtay 19. HD., 2019/1862 E., 2020/159 K..) Ayrıca, mahkemece hükmedilen yabancı para alacağının, vekâlet ücretinin talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki döviz kuru karşılığı bulunarak Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 11. HD., 2014/9968 E., 2015/6929 K.) Mahkememizce karar ve ilam harcı ile vekalet ücretinin hesaplanmasında dava tarihindeki yabancı paranın Türk lirası karşılığı üzerinden Merkez bankası dava tarihindeki EUR efektif satış kuru: ....-TL olup dava değeri ...-TL olarak belirlenmiş, bu bedel üzerinden harç tamamlatılarak, yargılama gideri ve vekalet ücreti belirlenen bu bedel üzerinden hesaplanmıştır.
Yukarıda açıklanan tüm gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ....
Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile ... EUR asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4A maddesine göre Devlet Bankalarınca 1 yıl vadeli EUR hesabına uygulanan en yüksek faiz üzerinden takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE;
2-Hükmolunan alacağın %20 si tutarındaki ... EUR (... EUR= ...-TL)takip tarihindeki TL karşılığı ....- TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken ...- TL harçtan peşin alınan ...-TL'nin(peşin harç+tamamlama harcı) mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA
4-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ... TL'nin kısmen kabul- kısmen red oranında hesaplanan ....-TL yargılama gideri, .... TL ilk dava masrafı ve ... TL peşin harç olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
6-Karar tarihinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili .... yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025
Katip ....
e-imza
Hakim ...
e-imza