T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/565 Esas
KARAR NO : 2025/272
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 12/07/2024
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketten ... tarihinde 24 ay vadeli ... TL ticari araç kredisi kullandığını, kullanmış olduğu krediden davalı şirketin kredi istihbarat ücreti adı altında toplam ... TL kesinti yaptığını, fazladan kesilen ... TL için Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... E. sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, davalının takibe itiraz ederek takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, TCMB 2020/4 Sayılı Tebliğin 2. kısım 1. Bölüm 9. Maddesinde; "(1) Bankalar kredi tahsis ve kredi kullandırım süreçlerini iki ayrı alt kalem olarak sınıflandırır. Kredi tahsis ücretleri dış ticaret kapsamında yer alan tüm gayri nakdi krediler ve ticari kredi kartları da dahil olmak üzere kredi riski oluşturabilecek tüm kredi limitlerine karşılık alınır. Kredi tahsis ücretleri ilk limit tahsisinde tahsis edilen kredi limitinin yüzde 0,25'ini, limit yenilemelerinde yenilenen limitin yüzde 0,125'ini geçemez. Limitin artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabilir. Limit tahsis veya yenileme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe kredi tahsis ücreti alınamaz. Azami kredi tahsis ücreti yıllık olup tahsis edilen limit süresinin ay sayısı dikkate alınarak oransal uygulanır. (2) Kredi kullandırım ücreti sadece nakdi kredilerden alınabilir. Kredi kullandırım ücretleri, rotatif krediler hariç olmak üzere kullandırılan kredinin yüzde 1,10'unu geçemez. Rotatif kredilerde ise ortalama kredi kullandırım bakiyesinin yıllık yüzde 1'ini geçemez. Rotatif kredilerin kullandırım ücreti ilgili dönemin ortalama kredi kullandırım bakiyesi üzerinden dönem sonlarında, diğer nakdi krediler için ise her bir kullandırım anında tahakkuk ettirilir. Bir yıldan kısa vadeli kredi kullandırımlarında azami kredi kullandırım ücreti, vade gün sayısı dikkate alınarak ve oransal düşülerek uygulanır.” dendiğini, Müvekkilinden dosya ücreti adı altında ... TL ... kesinti ... TL yapması gerekirken ... TL kesinti yapıldığını, fazladan yapılan ... TL kesintinin Bilirkişiden alınacak rapor ile tespitini talep ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil şirket arasında ... tarihli ... Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi akdolunduğunu, söz konusu kredinin teminatı olarak ... şasi numaralı ... model araç üzerine rehin şerhi işlendiğini, davacı tarafından sözleşme kapsamındaki geri ödeme planına uyulmadığını ve gerekli ödemelerin yapılmadığını, alacağa kavuşmak için taraflarınca İstanbul ... İcra Dairesi'nin .../... E. sayılı dosyasıyla rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve icra takibinin kesinleştiğini, ardından davacı tarafından Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı dosyası ile taraflarına haksız şekilde takip başlatıldığını ve taraflarınca takibe itiraz edilmesi üzerine davacı tarafından işbu haksız ve dayanaksız davanın açıldığını, Davacının, dava dilekçesinde TCMB 2020/4 Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ hükümlerine dayanarak talepte bulunduğunu, oysaki müvekkilin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu uyarınca faaliyetlerini yürüten bir finansman şirketi olduğunu, İlgili Tebliğ'in Amaç başlıklı 1. Maddesinin "Bu Tebliğin amacı, bankaların ticari müşterileri ile gerçekleştireceği işlemlerde öngörülebilirliğin ve şeffaflığın artırılması, kavram ve terim birliğinin sağlanması ve aşırı ücretlendirmenin önlenmesi için, sunulan ürün veya hizmetler karşılığı alınabilecek ücretlerin tür ve nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını ve bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir." şeklinde olduğunu, İlgili Tebliğ'in Kapsam başlıklı 2. Maddesinde "Bu Tebliğ, mali kuruluşlar hariç olmak üzere ticari müşterilere bankalarca sunulan ürün ve hizmetlerden alınabilecek ücretleri kapsar. (2) Bankalar aracılığıyla kullandırılan Merkez Bankası kaynaklı reeskont ve avans kredilerine ilişkin alınabilecek ücretler bu Tebliğ kapsamı dışındadır. Münhasıran ... bankacılığı yapan bankaların, ...'nin, ...'nin ve ...nun çoğunluk hissesine sahip olduğu bankaların sunduğu ürün ve hizmetler karşılığında alabilecekleri ücretler bu Tebliğ hükümlerine tabi değildir.” şeklinde hükümler yer aldığını, İlgili Tebliğ'in Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde "b) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3. maddesinde tanımlanan bankaları" şeklinde tanım yer aldığını, Tebliğ hükümleri gayet açık olup, anılan tebliğin bir finansman şirketi olan Müvekkil Şirket yönünden uygulama alanının söz konusu olmadığını, ... tarihli ... Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi incelendiğinde görüleceği üzere, işlemin tüketici kredisi işlemi olmayıp, her iki tarafın da tacir olduğu ticari bir sözleşme olduğunu, davacı tarafından ticari iş ve işlemlerinde kullanmak maksadı ile araç aldığını, ilgili kredi sözleşmesi karşı yan ile müzakere edilerek imza altına alındığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 22. Maddesinde de bir kimseye, iştigal konusu ile ilgili hizmet vermiş olan şirketlerin, ücret isteme hakkı olduğunun açıkça düzenlendiğini, ayrıca davacının "Basiretli Tacir Gibi Davranma Yükümlülüğü" olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin ilk sayfasında açıkça kredi işlem ücreti alınacağının ve tutarının belirtildiğini, yine karşılıklı kabul ve müzakere edilerek tüm sözleşmenin imza altına alındığını, taraflarca imza altına alınan bu sözleşmenin "Diğer Ücretler" başlıklı maddesinde Kredi İstihbarat Ücretinin açıkça ... TL olarak belirlendiğini, bu halde açıkça görüldüğü üzere davacının tüm taleplerinin haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., Antalya Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, ... Vergi Dairesi yazı cevapları dosyaya eklenmiştir.
Mahkememiz dosyası bankacı bilirkişiye tevdii edilmiş ve rapor alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava dilekçesi ile davacının kullanmış olduğu krediden dolayı fazla kesinti yapıldığı iddiasıyla takip başlattığını ileri sürmüş ve itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında; Mahkememizce taraflar arasındaki taşıt kredisine ilişkin belgeler dosya arasına celp edilmiş ve bilirkişi incelenmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi ... tarihli raporunda özetle; "Dosya kapsamı üzerinde yaptığımız incelemeler neticesinde; - Davalı ... ile davacı ... arasında ... tarihinde Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşmenin 1. sayfasında ... TL Kredi İstihbarat Ücreti’nin alınacağının; 2. sayfasındaki Faiz, Vergi ve Masraflar ile ilgili maddesinde, kredi kullananın “kredi istihbarat ücreti” dahil muhtelif ücret ve masrafları ödemeyi kayıtsız şartsız kabul ettiğinin; 3. sayfasındaki Ticari Amaç ve Aktife Kayıt Taahhüdünde, kredi kullananın krediye konu ürünü ticari amaçla kullanmak üzere edindiğini ve tüketici sıfatı ile hareket etmediğini, esnaf sayılmayı gerektiren faaliyetlerini sürdürdüğünü, krediye konu ürünü derhal işletme aktifine kaydedeceğini kabul ettiğinin belirtildiği,
- Sözleşmenin imzalandığı ... tarihi itibariyle davacı ...’ın esnaf olarak faaliyet gösterdiği, ... tarihinde vergi kaydını terk ettiği, dolayısıyla sözleşme tarihi itibariyle dava taraflarının tüketici sıfatına haiz olmadığı, - Davacı vekilinin talebini dayandırdığı TCMB’nin Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in (Sayı 2020/4), 5411 sayılı Bankacılık Kanununa tabi olan Bankaların ticari müşterilerinden alabileceği ücret ve masrafların sınırını belirlediği,
- Davalı ...’nin, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’na tabi bir finansman şirketi olduğu,
- Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin kurulmasının, birtakım izin ve denetlemelerinin Bankacılık Düzenleme ve Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun kontrolü altında yapıldığı, Kurumun gözetim ve denetimine tabi diğer kuruluşlardan Kurulca uygun görülenlerin, tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan ...ne üye olmak zorunda oldukları,
- Davalı ...’nin de ...’nin üyesi olduğu belirlenmiş olup, gerek BBDK’nin (...) gerekse ...’nin(...) internet sitesi üzerinde yaptığımız incelemelerde; ... üyelerinin, müşterilerinden tahsil edebilecekleri ücret ve masraflara ilişkin herhangi bir düzenleme ve sınırlamaya rastlanmamıştır.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan ve ...’nden; finansman şirketlerinin, müşterilerinden tahsil edebileceği (kredi tahsis ücreti, istihbarat ücreti vb. gibi) ücretlere ilişkin düzenlemeler/sınırlamalar bulunup bulunmadığı konusunda bilgi talep edilmesi sayın mahkemenizin takdirindedir.
Sonuç olarak; tespitlerimiz doğrultusunda, davacı tarafından ... TL’lik kredi istihbarat ücretinin ... TL’lik kısmının TCMB avans faizi ile iadesi için davalı ... aleyhine başlatılan T.C. Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı ilamsız takibin devamı ya da iptali sayın mahkemenizin hukuki takdirindedir. " hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve rapor içeriği de gözetilerek, davalı ...’nin, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’na tabi bir finansman şirketi olduğu, ...’nin de ...’nin üyesi olduğu, ... üyelerinin, müşterilerinden tahsil edebilecekleri ücret ve masraflara ilişkin herhangi bir düzenleme ve sınırlama bulunmadığına ilişkin bilirkişi raporu mahkememizce hükme esas alınmış ve bilirkişi raporu uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile; eksik alınan ... TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır