T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/574 Esas
KARAR NO : 2026/607
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/07/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...ne ait ... plakalı, ... marka araç, şirket çalışanı ... .... sevk ve idaresinde bulunan araç ile ... tarihi .... sıralarında ... ... yolunda ... plakalı aracın kırmızı ışık yanmasına rağmen kontrolsüz bir şekilde müvekkile ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracın %100 kusurlu olup müvekkilin kazada kusursuz olduğunu, müvekkil şirkete ait ... plakalı araç kaza tarihinden yaklaşık 2 hafta önce ... tarihinde ... Türk Lirasına satın alındığını, söz konusu kazanın gerçeklemesinin akabinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ağır hasar alarak perte ayrıldığını, ... tarihine kadar kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... poliçe numarası ile ... Sigorta A.Ş tarafından trafik sigortası bulunduğunu, sigorta kapsamında rizokonun gerçekleşmesi sebebi ile ilgili bedellerin ödenmesi için sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, yapılan başvuru neticesinde ... tarihli Mutabakatlı Ağır Hasar İbra ve Faragatnamesi şirket yetkilisi tarafından, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, imzalanmış olup sigorta şirketinin anlaşmalı bulunduğu ... tarafından ... Tarihinde ... Türk Lirası sovtaj bedelinin taraflarına ödendiğini, ZMM kapsamında trafik limitlerince ödenmesi gereken ... Türk Lirası ise ... Sigorta tarafından taraflarına ... Tarihinde ödendiğini, ödenen bu bedellerin araç bedelinin çok altında olup hak kaybına neden olacağını, araç pert bedelinin tam anlamıyla tazmin edilemediğini, kazanın gerçekleştiği esnada söz konusu kazaya sebebiyet veren araç sürücüsü şahıs yabancı uyruklu olup, ... plakalı araç, araç kiralama şirketinden kiralandığını, işbu hususta aracın sahibi olduğu ... Ltd. Şti. (Mersis No: ... ) İle ... tarihinde zorunlu arabuluculuk neticesinde arabuluculuk görüşmeleri gerçekleştirildiği sırada, ... Ltd. Şti., ... Hizmetleri A.Ş. (VKN: ... ) ile aralarında uzun dönem kiralama yapıldığını beyan ettiğini, işbu nedenle ... Hizmetleri ile de ... tarihinde arabuluculuk görüşmeleri sağlanmış olup ilgili şirket de davalı bulunan ... Anonim Şirketine uzun dönem kiralama yapıldığı beyanından bahisle arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek tüm bu nedenlerle müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde pert bedeli kapsamında haksız fiilden kaynaklı tazminat bedelinin, kaza tarihi itibariyle aracın hesaplanacak değerinin, sovtaj bedeli ve ZMM ödemesinin mahsubuyla ve haksız fiilin meydana geldiği ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile şimdilik ve bilirkişi raporundan sonra artırılmak üzere ... TL haksız fiilden kaynaklı tazminat bedelinin ve yine bilirkişi incelemesinden sonra artırılmak üzere ve şimdilik ... TL günlük ikame araç bedelinin davalıdan işleyecek faiziyle tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ise davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını beyanla; davacı, müvekkilin müşterisinin (kazaya karışan sürücü) %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini ileri sürmüş ise de, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, her ne kadar aracın sıfır olduğu belirtilmişse de aracın artık ikinci el piyasasına göre değerlendirilmesi gerektiğini, zira sigorta ibra feragatnamesinde aracın piyasa değeri ... TL olarak belirlendiğini, davacı tarafından sigorta şirketi ile ... tarihli Mutabakatlı Ağır Hasar İbra ve Faragatnamesi imzalanmışsa da bu feregatnamede fazlaya ilişkin hakkımızı saklı tuttuk deseler de, bu yazı feragatnameye sonradan eklenmiş olup bağlayıcılığı bulunmadığını, sigorta şirketinin anlaşmalı bulunduğu ... tarafından ... Tarihinde ... Türk Lirası sovtaj bedeli davacıya ödendiğini, ZMM kapsamında trafik limitlerince ödenmesi gereken ... Türk Lirası ise ... Sigorta tarafından davacıya ödendiğini, esasen davacı tüm haklarını sigorta şirketinden almış, kalanından feragat etmiş ve şimdi mükerrer tahsilat yapmaya çalıştığını belirterek açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
... Sigorta A.Ş.ye yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Davalı şirkete, ... Ltd. Şti.ye yazılan müzekkerelere cevap verilmiştir.
Manavgat ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden ve ATK'den raporlar aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle meydana gelen zararın tazmini, ikame araç bedeli istemleri ile karşı taraf araç işletenine açılan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık hasar gören aracın hasar bedeli, ikame araç bedeline ilişkindir.
SBGM'den kazaya dair kayıtlar dosya içine alınmıştır.
Dava dışı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. ... tarihli cevabi müzekkere ile sigorta şirketi tarafından hasar dosyası ve ödeme belgelerinin gönderildiği görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Eldeki dava uzun süreli kiralayan olduğu belirtilen davalı şirkete karşı açılmış ve davalı taraf cevap dilekçesi ile kazaya karışan aracı kiraya verdiğini beyan etmiş, sorumluluğun müşterisine ait olduğunu beyan etmiştir. Bu suretle uzun süreli kiralama ilişkisinin davalı tarafça kabul edildiği hususu gözetilerek, davalı uzun süreli kiralayan işleten ile dava dışı sürücü ve ZMMS şirketi arasında arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunduğu kabul edilmiştir.
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği araçtaki hasar bedelinin tespiti, ikame araç bedeli talep edilip edilemeyeceği ve miktarının belirlemesi için dosyamız bir adli trafik-makine mühendisi-oto alım satım uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kural ihlalinin bulunmadığı, dava dışı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, araca eş değer yeni bir araç alma süresinin 20 günlük makul sürede olabileceği ve bu süreçteki araç mahrumiyet bedelinin amortismanların düşümü ile ... TL olacağı..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden hasar-pert talebi ile ilgili ek rapor tanzimi istenmiş ancak sigorta eksperinin uzmanlık alanına girdiği belirtilmiştir.
Bu kez sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; " aracın emsali özelliklerdeki bir aracın güncel ... - ... TL fiyat aralığında olduğu, kaza tarihindeki değerinin ... TL olacağı, araç sovtaj bedelinin ... TL olacağı, dava konusu aracın kaza sonrası onarımının ekonomik olarak uygun olmadığı, pert total değerlendirilmesinin uygun olacağı, aracın piyasa değerinin ... TL olduğu, .... bedelinin ... TL olduğu ve gerçek zarar bedelinini ... TL olduğu, davalının ZMMS şirketi ... Sigorta'dan tahsil edilen ... TL'nin düşülmesi ile bakiye hasar bedelinin ... TL olduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve hasar bedeli, ikame araç bedeli ve çekici ücreti hesaplama raporunun da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve ceza dosyasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu ile aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf değer artırım dilekçesi ile dava değerini artırmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde dava konusu araçta meydana gelen hasarın ZMMS kapsamında kaldığı, ZMMS tarafından kısmi ödeme yapıldığı ve bilirkişi raporunda bu tutarın düşüldüğü, yukarıda açıklanan gerekçe ile uzun süreli araç kiralayanın da işleten olarak sorumlu olduğu, taraflar arasında davalının kazaya karışan aracı, dava dışı sürücüye kiraya verdiği hususunda ihtilaf bulunmadığı, davalının hasar yani pert alacağı farkından ve araç mahrumiyeti bedelinden sorumlu olduğu mahkememizce sabit görülmüş olup, bilirkişi raporu ile tespit edilen değer üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilmiştir. Faiz başlangıcı yönünden; davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek ve kazaya karışan karşı taraf aracının hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faizi ile tahsiline dair hüküm kurulmuştur. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... TL pert farkı tazminatının, davalıdan ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalıdan ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken .. TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile kalan ... TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Arabuluculuk nedeniyle henüz sarf kararı düzenlenmeyen ancak tarifeye göre hesaplanan ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair verilen karar, davacı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2026
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza