T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/72 Esas
KARAR NO : 2025/188
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 30/01/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı asıl borçlu ...’ne ... tarihli ...-TL. Tutarlı kredi çerçeve sözleşmesi, ... tarihli ...-TL bedelli kredi çerçeve sözleşmelerine istinaden davacı bankaca kredi kullandırıldığını, davalı borçlunun kredi sözleşmelerini müşterek borçlu müşterek müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, kredi sözleşmesinde yer alan imzası ile bu sözleşmeden kaynaklı borçtan müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu bulunduğunu, kredi şartlarına uyulmaması ve borcun zamanında ödenmemesi sebebiyle, borçlulara Ankara ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiyeli ihtarnamesi eki hesap özetleri keşide edilerek kredi hesaplarının kat edildiğini ve borcun ödenmesinin bildirildiğini, ancak ihtarnameye rağmen alacaklarının ödenmemesi sebebiyle borçluların temerrüde düştüğünü ve alacaklarının muaccel hale gelmiş olduğundan, davalı borçlu aleyhine Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E. Sayılı dosyasından haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, borçlunun alacağa, faize ve fer’ilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının yasal hükümler, bankacılık mevzuatı ve davacı banka ile imzalanmış kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davalı borçluya ait menkul ve gayrimenkul ve 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini beyanla bakiye alacağı talep etme, fazlaya, faize ve hesap hatalardan kaynaklı düzeltmelere ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ; banka alacağının tahsilini teminen davalının menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının teminatsız olarak ihtiyaten haczine, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı dosyasına yönelik olarak davalının alacağa, faize, faiz oranına, tüm ferilerine ve imzaya itirazlarının iptali ile takibin takip talebinde yazılı şartlarla devamına, haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle davalının, inkar olunan alacağın %20 ın dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde basi geçen ihtarnamenin müvekkiline tebliğ edilmediği ve temerrüdün gerçekleşmediği, davacıya talep edilen tutarda borcun olmadığı, yapılan ödemelerin banka kayıtlarında görülebileceği, bankalarca uygulanabilir en yüksek faiz oranı yasal faiz oranının %50'sini geçemeyeceği, bu oranın yıllık %13,5 olduğu, bu sebeple hesaplanmış faizin gerçeği yansıtmadığı ve adil olmadığı, ayrıca iddia edilen kefalet sözleşmesinin usulüne uygun düzenlenmediği, kefil olunan miktarın açıkça yazılmadığı, müvekkilini evli olup eşinin rızasının alınmadığı, tüm bu sebeplerden davayı kabul etmedikleri belirtilerek davanın reddine ve tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.
Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
... tarafından dava konusu kredi çerçeve sözleşmesi asıllarının, hesap özeti, tebliğ şerhli hesap kat ihtarnamesinin gönderilerek, dosyamız arasına alınmıştır.
Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin ... tarihli ara kararı gereğince davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, verilen kararın istinaf edilerek İstinaf Mahkemesine gönderildiği, Antalya BAM ...Hukuk Dairesinin ... tarihi .../... Esas-.../... Karar sayılı ilamı ile "Mahkememizin ... tarihli ara kararının kaldırılmasına" karar verildiği, karar gereğince davacı tarafça ... tarihinde dosyamıza teminat mektubu sunularak Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yazı yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılamada; dava dosyasının resen seçilen bir bankacı bilirkişiye tevdi ile takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak miktarına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiş, bankacı bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda özetle; "...tablo özetlendiğinde tazmin olunan çeklerden takip tarihi itibariyle davalının kefalet sorumluluğu: ... Asıl alacak, ... İşlemiş faizleri, ... Gider vergisi olmak üzere toplam ... TL. bulunmaktadır.
... takip tarihi itibariyle nakdi krediler özet tablo:
.....
Bu durumda, dava dışı şirketin kullandığı nakdi kredilerden doğan banka alacağından davalı ...'in takip tarihi ... itibariyle kefalet sorumluluğu: ... Asıl alacak, ... İşlemiş temerrüt faizi, ... Gider vergisi (BSMV), ... Masraf olmak üzere toplam ... TL'dir.
Davacı bankanın nakdi kredileri tek kalemde %42 temerrüt faizi işletilmesi talebiyle tek kalem halinde talep ettiği ancak her kredi bazında yapılan inceleme sonucunda yukarıda gerekçeleriyle açıklandığı üzere ... TL. toplam asıl alacak tutarı içerisindeki her bir krediye ilişkin asıl alacak tutarı takip tarihini takiben yukarıda tabloda karşılarında gösterilen temerrüt faizi oranına ve faiz üzerinden%5 gider vergisine tabi bulunmaktadır.
2- Gayri nakdi çek kredisinden depo talebi:
Dava dışı şirkete banka nezdindeki ... numaralı vadesiz ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen çek yapraklarından bankanın yasal olarak ödemek zorunda bulunduğu tutardan kaynaklı risk karşılığında ... kat tarihi itibariyle kat ihtarnamesinde ... TL. ve davaya konu icra takibinde ise gayri nakdi çek kredisinden ... TL'nin banka kaynağından ödenmesi muhtemel tutar olarak kayıtsız şartsız bloke edilmesi talebinde bulunulmuştur.
tevdi edilen çek yaprağı takip kayıtlarının incelenmesinde;
1- Dava dışı şirkete 2023 yılında teslim edilen çek yapraklarından ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaraları havi 24 adet çek yaprağının dava dışı şirket yedinde bulunmakla yasal garanti tutarı karşılığının dava dışı şirket için olası risk oluşturduğu,
2- Karşılıksız kaydıyla işlem gören ve takas iadesiyle hamillerinin elinde bulunan çek yapraklarının ise, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaraları havi 20 adet çek yaprağı olup, toplamda 44 adet çek yaprağı karşılığında ... takip tarihi itibariyle talebiyle bağlı olarak 2023 yılı garanti tutarı ... TL üzerinden ... TL'nin kefalet sözleşmesinin 10.maddesi uyarınca depo edilmesinden davalı ...'in sorumluluğu bulunmaktadır.
5941 sayılı Çek yasasının 3/9 maddesine çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, muhatap bankanın yasal garanti bedeli ödeme yükümlülüğünün sona ereceği dikkate alınarak, çek yapraklarının baskı tarihinden itibaren beş yıllık süre kaydı şartıyla depo talebinde bulunulması gerekmektedir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Açılan dava süresindedir.
Eldeki dava yönünden Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
İİK. 67/1. Maddesinde: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur.
Davacı banka .../... Şubesi ile dava dışı asıl kredi lehtarı ... arasında ... tarihli ... TL, ... tarihli ... TL. limitli ve Çerçeve kredi sözleşmelerinin bağıtlandığı, sözleşmenin devamı kefalet sözleşmelerinde davalı ...'in sözleşmelerin tarih ve tutarı üzerinden müteselsil kefil olduğu, ...'in sözleşmeleri dava dışı şirketi temsilen şirket kaşesi üzerinde ve ayrıca kendi adına müteselsil kefil sıfatıyla asaleten imzaladığı, dava dışı ekinde sunulan sözleşme suretleri yanı sıra Mahkeme kasasına tevdi edilen sözleşmelerin asıllarının incelenmesinden anlaşılmıştır.
6098 Sayılı TBK 583.Maddesinde ; "Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.
Kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya bir üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulması da aynı şekil koşullarına bağlıdır. Taraflar, yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırmayı kararlaştırabilirler.
Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz." düzenlemesi mevcuttur.
Dosya kapsamı, Mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davalı yönünden kefalete ilişkin yasal koşulların oluştuğu anlaşılmış, müşterek borçlu müteselsil kefil davalıdan talep edilebilecek alacak miktarı hesaplanmış, mahkememizce itirazın iptali isteminin kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.
Ankara BAM 21. Hukuk Dairesinin 04/07/2022 tarih, 2022/1048 Esas, 2022/970 Karar sayılı emsal kararında; "...Bilindiği üzere 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrasında; "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." hükmüne yer verilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda asıl ve birleşen davanın davalısı olan şirketlerin oluşturduğu asıl borçlu iş ortaklığına verilen çeklerin 2011 ve 2012 yıllarında basıldığı tespit edilmiş olduğuna göre yukarıda yer verilen Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği davacı bankanın çek garanti bedelini ödeme yükümlülüğü karar tarihi itibarıyla artık ortadan kalkmıştır. Şu halde bilirkişi raporuyla belirlenen ve hükme esas alınan 5 adet çek yönünden dava konusuz kalmıştır. Birleşen davada davalı vekilinin istinafının kabulü ile bu çekler yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir. Dava konusu takip dosyasında takip tarihi ... tarihi ve dava tarihi itibarıyla anılan maddede belirtilen 5 yıllık ibraz süresinin dolmadığı, dolayısıyla bankanın söz konusu çek yaprakları sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, depo talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davacı banka lehine yargılama giderlerine hükmetmek gerekmiştir..." şeklinde belirtilmiştir.
Davacı tarafın çek depo bedeli yönünden yapılan değerlendirmede: Kredi kefalet sözleşmesinin 10. Maddesi gereği davalı kefilin gayri nakdi çek kredisi depo bedelinden sorumlu olduğu, toplamda 44 adet çek yaprağı karşılığında ... tarihi itibariyle talebi ile bağlı olarak 2023 yılı garanti tutarı ... TL üzerinden ... TL yönünden sorumluluğunun bulunduğu, 5941 sayılı Çek Yasasının 3/9. Maddesine göre çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren 5 yıl içinde ibraz edilmemesi halinde muhatap bankanın garanti bedelini ödeme yükümlülüğünün sona ereceği dikkate alınarak bu kapsamda bilirkişi raporunda belirtilen 44 adet çek yönünden depo talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yargıtay 19. H.D.nin 27/02/2013 gün ve 2013/10 E. 2013/1630 K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklinde belirtilmiş olup davacı lehine hükmolunan alacak üzerinden hesaplanan miktarda icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 04/04/2018 gün, 2017/4575 Esas, 2018/1823 Karar sayılı emsal içtihadında; "...gayrinakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği halde nakdi alacakla birlikte nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." şeklinde belirtilmiş olmakla gayri nakdi çek depo bedeli yönünden maktu harç ve vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Antalya Banka Alacakları icra müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davalının itirazının ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş temerrüt faizi, ... TL gider vergisi, ... TL masraf olmak üzere toplam ...- TL üzerinden İPTALİNE,
2-Asıl alacağın;
a-Taksitli krediden doğan ...-TL lik kısmına takip tarihinden itibaren % 22,1238 oranında,
b-... “... krediden doğan ...-TL ‘lik kısmına %22,125 oranında
c-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 19,3245 oranında,
d-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 19,5155 oranında,
e-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 19,5156 oranında,
f-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 19,51334 oranında,
g-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 19,5221 oranında,
h-... numaralı krediden doğan ... TL ‘lik kısmına % 21,0988 oranında,
i-Nakdi çekten doğan ... TL’ lik kısmına % 42 oranında faiz yürütülmesine,
Hükmolunan alacağın % 20’si oranında hesaplanan ...-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafın gayri nakdi çek depo bedelinin KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile ...-TL yönünden KABULÜNE,
4-Davacı tarafın fazlaya ilişkin nakit ve gayri nakit alacak yönünden itirazın iptali isteminin REDDİNE,
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ... -TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,
6-Harçlar Kanunu uyarınca gayri nakdi alacak için alınması gereken ...-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince red miktarı üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
9-Davacı tarafından yapılan davetiye, posta ve bilirkişi giderinden ibaret toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınarak ...-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden gayri nakdi çek depo bedeli yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
11-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen gayri nakdi çek depo bedeli yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranı dikkate alınarak ...-TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL arabuluculuk ücretinin davanın reddedilen oranı dikkate alınarak ...-TL'sinin davalıdan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,
14-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ...-TL ilk dava masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
15-Davacı tarafça yatırılan artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır