T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/74 Esas
KARAR NO : 2025/473
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/01/2024
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sürücüsü ve davalı ...'ın sahibi olduğu ... plakalı aracın ... günü, ... ilçesi, ... mahallesi, ... Bulvarı üzerinde seyir halinde iken duraklama halinde olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... aracın arka kısımlmarına çarpması, çarpmanın etkisiyle duraklama halinde olan müvekkili sürücü ... sevk idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle trafik akımı içerisinde duraklama halinde bulunan sürücü ...'un sevk idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu dört araçlı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığını, davalı ...'a ait olan ... plakalı aracın davalı ... nezdinde sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline hasar dosya ödemesi açıklamasıyla ...-TL, müvekkilince yapılan araç değer kaybı başrusu neticesinde sigorta şirketi tarafından ...-TL yatırıldığını; ancak bakiye değer kaybı için herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkiline ait aracın hasar alması nedeniyle büyük oranda zarara uğradığını, uzman bilirkişi marifetiyle zararlarının tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın kabulü ile arttırılmak ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...-TL değer kaybının ve ...-TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının bu davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetkisizlik ve belirsiz alacak itirazları bulunduğunu beyanla; davaya konu kaza nedeniyle davacıya ...-TL değer kaybı ödemesi yaptıklarını, müvekkilinin davaya konu kazada tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini, kabul manasında olmamak üzere şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davacının araç mahrumiyeti adı altında talep etmekte olduğu tazminatın hiçbir süretle ZMSS poliçesi teminatında olmadığından müvekkili şirketin söz konusu tazminata ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanı esastan ve usulden reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada müvekkilinin veya davalı ...'in herhangi bir kusururun bulunmadığını beyanla; değer kaybı talep edilen aracın ... model olduğunu, değer kaybı bulunmadığını, daha önce de kaza yapmış olma ihtimalinden işbu davaya konu kaza nedeniyle değerinde bir azalma meydana gelmediğini, bir an için değer kaybı meydana gelmiş kabul edilse bile sigorta şirketi tarafından davacıya ödemenin yapıldığını, aynı zarar için tekrar tazminat istemenin haksız olduğunu, taraf olarak herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'e dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş; bu davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, ... Şirketine, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce konusunda uzman Adli Trafik, Sigorta Eksperi ve Oto Alım Satım bilirkişilerinden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında; dava konusu aracın kaza sebebi ile aracın tamirde kaldığı süre içerisinde kullanılamaması sebebi ile kullanılamadığı sürenin 9 gün olarak tespit edildiği, kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin ...-TL + KDV olmak kaydıyla mahrumiyet bedelinin ...-TL + KDV olduğu, gerekli amortismanlarının düşülmesi ile kalan bedelin ...-TL + KDV olabileceği; araçta dava konusu kaza sebebiyle meydana gelen hasara ilişkin işlem gören parçalara ilave SBM sisteminde kayıt altına alınan hasar tutarı nedeniyle reel piyasa koşullarına göre ...-TL tutarında değer kaybının meydana gelebilceği tespit edilmiştir.
Davacı talebi yönünden ... tarihli dilekçesi ile bedel arttırım dilekçesi sunduğu; ...-TL olarak talep edilen değer kaybı alacağı talebini ...-TL'ye; ...-TL talep edilen muadil araç bedeli alacağı talebini ...-TL'ye çıkartarak davayı ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Eldeki davada davalılar sürücü ... ve araç sahibi ... arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunduğu kabul edilmiştir.
Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bir adli trafik uzmanı bilirkişi, bir sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilmiş;
Bilirkişi heyeti ... tarihli raporda özetle; "davalı sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK'nın asli kusurlarından 52/2-b, 56/1-c, 84/4 maddeleri ile Yönetmeliğin 95, 101 ve 107 maddelerini ihlal ettiği, davacının ve kazaya karışan diğer sürücülerin ise kural ihlalinin bulunmadığı, aracın değer kaybının ... TL olduğunun tespit edildiği" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu kez sigorta eksperi bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "aracın değer kaybının ... TL olduğunun tespit edildiği, makul tamir süresinin 9 gün olduğu belirtilmiş ancak tazminat konusunda hesaplama yapılamadığı" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan raporlar arasında makul tamir süresinin tespiti yönünde çelişki çıktığı gözetilerek çelişkinin giderilmesi ve hesabın yapılması için 3. Bilirkişi raporu alınmıştır.
Bu kez oto alım satım kiralama bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "makul tamir süresinin 9 gün olduğu, emsal araç kira bedelinin ise makul süre ile çarpımı ile amortisman kesintilerinden sonra ... TL olacağı hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı raporunun da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli yönünden de, alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf, dava değerini, değer kaybı yönünden tüm davalılardan tahsil edilmek üzere ... TL olarak, araç mahrumiyet bedelini davalılar ... ve ... yönünden ... TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 9 gün olduğu belirtilmiş ve günlük kira parasının ... TL olduğu ifade edilmiş olup, davacı araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak amortisman bedeli uygulanması halinde ... TL araç mahrumiyet bedeli tespit edilmiştir. Buna göre, davacının bu yöne ilişkin talebi davalılar ... ve ... bakımından kabul edilmiştir. Yine kaza nedeniyle davacının aracının ... TL değer kaybına uğradığı anlaşılmış ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonucunda bakiye ... TL üzerinden davalılar yönünden talebin kabulüne karar verilmiştir.
Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrası, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi ..., davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin mahsubu ile, bakiye ... TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere, ... TL ile sınırlı tutulmasına) davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır