T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEME
ESAS NO : 2024/764 Esas
KARAR NO : 2026/399
BİRLEŞEN ANTALYA ... . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... /... ESAS-... /... KARAR
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 29/09/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü ... ... ilçesinde davalı ... ... Şirketi sahipliğinde, davalı ... .... ... sürücülüğündeki .. plakalı aracın kural ihlali yaparak müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde müvekkiline ait aracın hasarlandığını, davalı ...'nın kullandığı aracın kazada tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracının bu kaza sonucunda hasarlanması nedeniyle araç onarım bedeline katlanmak zorunda kalmasıyla onarım bedeli kadar zarara uğradığı gibi bu kaza nedeniyle değer kaybına uğradığını ve aracının onarımı boyunca uzun süre aracını kullanamamış olması nedeniyle mahrumiyet zararı oluştuğunu belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik .... TL onarım bedeli, ... TL değer kaybı bedeli ve ... TL araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden; diğer davalılar yönünden haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada sürücü müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, bu durumun alınacak raporla da açıkça ortaya konacağını, kaza sonucunda çok küçük bir hasarın meydana geldiğini, araçta herhangi bir değer kaybının oluşmadığını, bununla birlikte davacının dava açmadan veya sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasının zorunlu olduğunu belirterek tüm bu nedenlerle doğru sigorta şirketine başvuru yapılmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan; müvekkili sürücünün hiçbir kusuru olmaması ve kazanın araçta bir değer kaybına sebep olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas - ... /... Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü Saat:... sıralarında ... ... ’da ... ... ...LTD. ŞTi.'nin sahipliğinde olduğunu, ... ... ... 'nin sürücülüğündeki ... plakalı ... şase numaralı aracın kural ihlali yaparak müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu hasarlanmasına sebep olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin araç değer kaybı onarım bedelinin tahsili istemli olarak Antalya ... . ATM'nin ... /... Esas Sayılı dosyasıyla haksız fiilden kaynaklı tazminat davası açıldığını, davanın işleten sıfatıyla ... Ltd. Şti. Sürücü sıfatıyla ... ve sigortacı sıfatıyla ... Sigorta Şirketi aleyhine açıldığını, davanın ... Sigorta şirketine yöneltilme sebebi kaza tespit tutanağında sigortacı olarak .... şirketine yöneltilme sebebinin kaza tespit tutanağında sigortacı olarak ... Sigorta Şirketi yazması olduğunu, ancak yargılama sırasında Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezinden gelen yazı cevabında ... plakalı aracın kaza tarihindeki ZMMS sigortacısının ... Sigorta A.Ş. Olduğunun öğrenildiğini, arabuluculuğa başvurulduğunlu ancak anlaşamamayla sonuçlandığını, müvekkilinin aracında büyük hasarlar bulunduğunu, kendi imkanlarıyla aracının onarımını gerçekleştirdiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesini, onarım bedeline ilişkin zarar miktarının arttırmak üzere şimdilik ... TL tazminatın davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tahsiliyle müvekkiline verilmesini, araç değer kaybına ilişkin zarar miktarı bilirkişi marifetiyle tespit edildikten sonra talebi arttırmak üzere şimdilik ... tazminatın davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ve p oliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tahsiliyle müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas - .../... Karar sayılı dosyasında davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili ... Sigorta A.Ş. Tarafından ... - ... tarihleri kapsayan ... poliçe numaralı ZMMS'si ile sigortalandığını, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, kaza tarihinin ... olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete başvuru ve aynı zamanda arabuluculuk yoluna başvuru tarihinin ise ... olduğunu, arabuluculuk sürecinin ... tarihinden sona erdiğini, davanın açıldığı tarihin ... olduğunu, araç sürücüsünün kusurlu olmadığından davacının taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenlerle haksız davanın usul, esas ve zamanaşımı açısından reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
İlgili emniyet müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
... Sigorta A.Ş.ye yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden raporlar aldırılmış, raporlar serbestçe değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.
Asıl davada taraf olan ... Sigorta Şirketine karşı açılan davanın tefriki ile mahkememizin ... /... esas sırasına kaydı yapılmış ve kaza tarihindeki karşı araç ZMMS şirketi olmaması nedeniyle davanın reddine dair karar verilmiştir.
Eldeki dava ile birleşen Antalya ... ATM ... /... esas sayılı dosyası ise davacı tarafça aynı kazaya ilişkin kaza tarihindeki karşı araç ZMMS şirketine karşı açılan değer kaybı, hasar bedeline dair maddi tazminat istemine ilişkindir. Birleşen davada zamanaşımı defiinde bulunulmuştur. Davalı tarafın zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmüş; KTK'nın 109. Maddesi gereği zamanaşımı süresinin zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren başlayacağı hususu gözetilerek, eldeki davanın da tefrik kararı sonrası tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi ile açıldığı gözetilerek, zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş, esas yönünden davanın incelemesine geçilmiştir.
Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)
Davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir. Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve 24664/3863 sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir. Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur. Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir.
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kusuru olmadığı, davalının kural ihlalinde bulunduğu, aracın hasar bedelinin ... TL olduğu, aracın ... TL değer kaybına uğradığı, 9 günlük makul tamir süresinin olduğu ve bu süreçte ikame araç bedelinin ... TL olduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ek raporunda özetle; itirazlar hususunda değerlendirme yapılmış ve sonuç olarak kök raporda değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin raporların da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporlarına itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf, dava değerini arttırarak harcını yatırmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuyla kaza sonucunda aracın bir kısım parçalarının hasar gördüğü, meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin KDV dahil ... TL tutarında olduğu, araç mahrumiyet süresinin 9 gün ve ... TL ve değer kaybının ... TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının taleplerinin bilirkişi raporu ile tespit edilen bu bedeller üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava dilekçesi ile açıkça araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi dışındaki davalı araç sürücüsünden talep edildiği gözetilerek mahkememizce bu yönde hüküm kurulmuştur.
Ayrıca asıl dava ve birleşen dava kapsamında davaların ayrı ayrı kabul edildiği hususu gözetilerek hükümde verilen kararlar arasında tahsilde tekerrür olmamak kaydı eklenmiştir.
Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Gerçek kişi davalı yönünden haksız fiil olan kaza tarihinden itibaren temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrasından, davalı gerçek kişiler yönünden haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
Davadan önce asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair;
Antalya BAM 13. HD'nin /383 esas, 2026/65 karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin 2025/546 esas, 2025/876 karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, asıl ve birleşen davada ayrı ayrı arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVADA; DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalılar ... ve ... ... Şti.'nden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile (birleşen davada davalı ... Sigorta Şirketi yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davacıya ÖDENMESİNE,
2-... TL hasar bedelinin; davalılar ... ve ... ... Şti.'nden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile (birleşen davada davalı ... Sigorta Şirketi yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davacıya ÖDENMESİNE,
3-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalılar ... ve ... ... Şti.'nden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
BİRLEŞEN DAVADA; DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalı ... Sigorta Şirketi'nden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile (asıl davada davalılar ... ve ... ... Şti. yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davacıya ÖDENMESİNE,
2-... TL hasar bedelinin; davalı ... Sigorta Şirketi'nden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile (asıl davada davalılar ... ve ... ... Şti. yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davacıya ÖDENMESİNE,
4-Asıl ve birleşen davada alınması gereken ... TL harçtan asıl davada peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL ve birleşen davada yatırılan .... olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın asıl ve birleşen dava davalılarından (birleşen dava davalısı ... Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Asıl davada davacı tarafça yapılan ... TL yargılama giderinin asıl davada davalılar ... ve ... ... Şti.'nden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Birleşen davada davacı tarafça yapılan ... TL yargılama giderinin birleşen dava davalısı ... Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
7-Asıl ve birleşen davada davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin asıl ve birleşen dava davalılarından müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Asıl davada arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL arabuluculuk ücretinin asıl davada davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Birleşen davada arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL arabuluculuk ücretinin birleşen davada davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Kullanılmayan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili, davalı ... Sigorta şirketi ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2026
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı