T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/810 Esas
KARAR NO: 2025/358
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/10/2024
KARAR TARİHİ: 27/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...' nın, davacının eşi ...’ın ilk eşinden olma çocuğu olup, davacının üvey kızı olduğunu, davacının ... nin sahibi olduğunu, yüksek okulda öğrenci olan davalıyı harçlığını kazanması için ara ara iş yerinde sigortalı olarak çalıştırdığını, şirketin iştigal konusunun şehirler arası sebze ve diğer emtiaların nakliye işi olduğunu, ... ilçe dışına çıktığı zamanlarda şirketin ... ilçesindeki değişik akaryakıt istasyonlarından önceden veresiye alınmış ve yeni alınacak mazot , araç yağı vb. satın alımlarında akaryakıt istasyonlarına teminat olarak teslim edilmesi için şirket dolabına bedeli yazılı , alacaklısı açık bono senetlerini imzalayıp bıraktığını, davacı ile eşi ... arasında geçimsizlikler başlayınca; davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesinde ... günü .../... Esasına kayıtlı boşanma davası açtığını, tarafların daha sonra boşanmadan vazgeçtiklerini, davacı ile davalı arasında daha sonra tekrardan geçimsizlik başladığını, karı koca arasında ... Asliye Hukuk Mahkemesine .../..., .../... Esas ve .../... numaralı boşanma davası bulunduğunu, davacının eşi ... veya davalı ...' nın ... İcra Müdürlüğü .../... E., .../... E., .../... E. Sayılı icra takip dosyaları ile her birisi ... TL miktarlı toplam da ... TL bedelli 3 adet bonoyu davalının ... şirketinin dolabından davacının haberi olmadan rızası dışında haksız olarak aldıklarını, bono senetlerinde boş durumda bulunan Lehtar/Alacaklı yazılacak bölüme davalı ... adını yazarak/yazdırarak icra takibine koyduklarını, davalı hakkında güveni kötüye kullanmak, bedelsiz senetleri icra takibine vermek suçlarından ... C. Savcılığına Soruşturma No: .../... dosyası ile şikayette bulunduğunu, .../... Karar ile Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, davalı ve annesinin ... şirketine hissedar olmak için herhangi bir talepleri olmadığı gibi, şirkete hissedar olunması için sermaye olarak şirkete ve davacıya herhangi bir para aktarımında ve ödemesinde bulunmadıklarını, şirkete resmi ortak olmadan gizli ortak olmak için inançlı işlem ile ortaklık veya hissedarlık sözleşmesi yapılması gerektiğini, böyle bir inançlı işlem sözleşmesi de bulunmadığını, davalı ve annesinin Savcılık ifadesinde teslim edilen paranın şirkete hissedar olunması için şirkete aktarıldığını, icra takibine konu bonolarında "şirketteki payının karşılığıdır" şeklinde beyanda bulunduklarını, davalı ve annesinin anlatımlarının TTK hükümlerine aykırı ve kabul edilemez olduğunu, ... İcra Dairesinde .../... E. ve .../... E. numaralı icra takibine verilmiş olan diğer iki bono senedi için ayrıca ileriki tarihlerde menfi tespit davası açacaklarını, iki dosya için dava açmak haklarını saklı tuttuklarını, ayrıca ... Arabuluculuk Bürosunun .../..., Başvuru No: .../... sayılı dosyası ile arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davacının ... İcra dairesinin .../... numaralı icra dosyası ile takibe konulmuş olan ... tanzim, ... vade tarihli ... TL Bono senedi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, % 20 haksız ve kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf çıkartılan usulüne uygun tebligata rağmen cevaplarını sunmayarak davanın reddini istemiştir.
... İcra Dairesi'nin .../..., .../..., .../... esas sayılı takip dosyaları uyap sistem üzerinden alınarak dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya C.Savcılığı .../... soruşturma sayılı dosyası Uyap sistem üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alındığı görüldü.
Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.
Davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olmakla, davalıya aralarında alacak borç ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasındaki takibe dayanak ... tanzim, ... vade tarihli bono nedeniyle borçlu olmadığına ilişkin yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda beyanda bulunması yönünde ihtar yapılmış, yemin deliline dayanması halinde davalı asil adına yemin ihtaratlı usulüne uygun davetiye tebliğine karar verilmiştir.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile yemin konusundaki ara karar doğrultusunda davalının mahkeme huzuruna gelip yemin etmesini teklif ettiği görülmekle, davalı tarafın son celsede duruşmaya gelerek, yemin ettiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, İİK. 72/3. Maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı tarafından takibe dayanak bononun rızası dışında lehtar bilgileri doldurulmak suretiyle takibe konulduğu gerekçesi ile sahtecilik iddiasında bulunulmuştur.
... C.Başsavcılığının .../... Soruşturma sayılı dosyasında; bedelsiz senedi kullanma, güveni kötüye kullanma, açığa imzanın kötüye kullanılması suçlarından davalı ... hakkında ... tarihinde takipsizlik kararı verildiği görülmüştür.
... İcra Müdürlüğünün .../... Esas nolu takip dosyasında takibe dayanak ... düzenleme tarihli, ... vade tarihli ... TL bedelli bonoda nakden kaydının bulunduğu, bonodaki imzanın davacıya ait olduğu hususu dava dilekçesinde kabul edilmiştir.
6100 sayılı HMK 200. Maddesinde; "Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.
Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir."
201. Maddesinde de; "Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz." şeklinde düzenlenmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 23/02/2017 tarih, 2016/17962 Esas, 2017/1399 Karar sayılı ilamında; "... Dairemizin 26.01.2015 tarih; 2014/13834 E. – 2015/931 K. sayılı ilamı ile “Kambiyo senetleri sebepten mücerret olup, davacı tarafın bono nedeniyle borçlu bulunmadığını yazılı delille ispat etmesi gerekmektedir. Davalının açık muvafakatı olmaksızın tanık dinlenmesi mümkün değildir. Mahkemece davacının varsa bu konudaki yazılı delilleri sorulup, davacı tarafça Cumhuriyet Başsavcılığı'na davalı hakkında yapılan şikayet üzerine açılan soruşturmanın akıbeti sorularak, hakkında kamu davası açılmış ise 818 sayılı BK'nun 53. (6098 sayılı TBK'nun 74.) maddesi uyarınca mahkumiyet kararının hukuk hakimini bağlayıcı olduğu hususu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, tanık dinlenmesi suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.”
Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 06/05/2019 tarih 2017/7376 Esas, 2019/4140 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Bilindiği üzere kambiyo senedi ( bono ) sebepten mücerret olup, bono nedeni ile borçlu olmadığının ispatı ancak yazılı delille mümkündür.
Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190). senede karşı ispat kuralı gereği iddia ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı yoksa davanın, ikrar (HUMK. md.236-HMK.md.188) yemin (HUMK.md.344-HMK.md227) gibi kesin delillerle de ispat edilmesi olanaklıdır.
Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf, o vakıayı başka delillerle ispat edemezse, diğer tarafa yemin teklifinde bulunabilir. Yemin, iddianın ispatı yönünden son başvurulacak bir ispat vasıtasıdır. Hakim, davacının iddiasını, yazılı delillerle ispat edemediği kanaatine vardığı takdirde, davacı tarafa, dava dilekçesinde dayandığı yemin delilini de resen hatırlatmalıdır. Aksi halde, davacının tüm delilleri toplanıp, değerlendirilmemiş olur..." Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nun 200.maddesi uyarınca senede karşı senetle ispatın zorunlu olduğu, aynı kanunun 201.maddesi uyarıncada senede karşı tanıkla ispatın mümkün olmadığı, davalının senedine karşı iddianın da ancak yazılı belge ile ispatlanması gerektiği, davacı tarafından sunulan delillerin bu anlamda ispata yarar mahiyete kabul edilmesinin mümkün olmadığı, yine tanık dinlenmesinin de mümkün olmadığı, ... C.Başsavcılığının yukarıda sayısı belirtilen soruşturma dosyasında da kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmekle, davacı tarafa ... tarihli duruşmada; senede karşı senet ve ispat kuralı gereği davalıya borçlu olmadığına ilişkin yazılı delillerini iki haftalık kesin süre içerisinde ibraz etmesi etmediği takdirde bu hususta delil bildirmekten vazgeçmiş sayılacağı, bu süre içinde yazı delil ibraz etmediği takdirde aynı süre içinde dava dilekçesi içerisinde yemin delilline dayanmış olmakla davalıya aralarında alacak-borç ilişkisi bulunup bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu bono nedeniyle borçlu olunmadığına ilişkin yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda beyanda bulunulması için süre verilmiş, davacı tarafça süresi içerisinde yemin deliline dayanılmıştır.
Davalı ... tarafından ... tarihli duruşmada ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasında takibe dayalı ... tanzim ... vade tarihli bononun davacının rızası dışında elinden çıkmadığı kendisi tarafından davacıya verildiği, kendisi ile ortak olunmasına ilişkin sözlü anlaşmaya istinaden verildiği hususunda yemin edilmiştir.
2004 sayılı İİK madde 72/4 uyarınca; Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkemenin, borçluyu tazminata mahkum edebilmesi için, alacaklının borçluya karşı bir icra takibi yapmış olması ve borçlunun bu icra takibini durdurması (İİK madde 72/2) veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi (madde 72/3.c.2) için ihtiyati tedbir kararı almış ve bu tedbir kararının uygulanmış olması gerekir. ( Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, s. 377)
Davalı tarafın tazminat talebinde bulunmadığı, davacı yönünden de yasal koşulların oluşmadığı görülmekle davacının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davacı tarafın tazminat istemlerinin reddine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile fazla yatan ... TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı asil ve vekilinin ve davalı asil ve vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/06/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır