T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/402
KARAR NO : 2026/381
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/05/2025
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde müvekkili şirketin Kasko sigortalısı ... plakalı araç ile ... ... .... mevkii ... caddesinde seyir halinde iken taşıt yolunu kapatmak için farklı yüksekliklerde dökülen toprak yığıntısına aracın ön kısımları ile çarpması sonucu oluşan hasar bedeli ile araca pert-total işlemi uygulanmak suretiyle sovtaj bedeli ... TL düşüldüğünde kalan hasar bedeli .... TL olmak üzere Kasko sigorta poliçesi teminatından ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının %75 asli kusurlu olduğunu, dava dışı ... ... ait ... plakalı aracın ... tarihli ... numaralı Kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirket sigortalısında oluşan hasar bedelini sigorta poliçesi teminatından ödediği için TBK 49 ve TTK 1472 maddeleri uyarınca ödenen bedelin kusurlu davalıdan rücuen tazminatını talep ve dava etmiştir .
CEVAP :Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Başvuranın alacaklarının zamanaşımına uğradığını, gelen müzekkere cevaplarından söz konusu kazaya ilişkin herhangi bir resmi kurumlarca tutulmuş bir kaydın olmadığını, müvekkili Kurum işletmeler dairesi şube müdürlüğü saha ekipleri tarafından imalat işlemlerinin tamamlanmasına müteakiben gerekli trafik işaret ve şeritlerinin çekildiği gerekli önlemlerin alındığına dair saha tespit tutanağının düzenlendiği, ayrıca periyodik olarak saha gece nöbetçisi tarafından belli saat aralığında gerekli kontrollerinin sağlandığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, kasko sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre kusurlu olan karşı araç işleteninden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Mahkememizce davalı ...'nın dava tarihi (... ) itibariyle tacir olup olmadığı araştırması yapılmış, ticari vergi kaydının bulunmadığı ve esnaf ve sanatkar sicilindeki kaydın da ... tarihinde silindiği görülmüştür.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığının res'en araştırmakla yükümlüdür.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmektedir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1-a bendi uyarınca; tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.
TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın ticari işletmelerinden doğması gerekir. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin ... /... Esas .../... Karar sayılı ilamında" Dava, kasko sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre kusurlu olan karşı araç işleteninden rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
....
Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davalarında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.
Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısı olan dava dışı ....'nın gerçek kişi olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tüzel kişi tacir ise de halefiyete dayalı olarak açılan davada dava dışı sigortalı gerçek kişi olduğundan açılan dava TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafında ticari işletmesinden doğan ticari dava niteliğinde değildir. Bu durum karşısında, haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rücuen tazminat davasında da Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek davanın esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/3. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, " şeklinde karar vermiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı ve yerleşik içtihatlar uyarınca yapılan değerlendirmede; dava dışı sigortalı ... hakkında yapılan araştırmada tacir olmadığı, gerçek kişi olduğu, davanın her iki tarafın ticari işletmesine de ilişkin olmadığı, davacı her ne kadar tüzel kişi tacir ise de, halefiyete dayalı olarak açılan davada dava dışı sigortalı gerçek kişi olduğundan açılan davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, haksız fiile dayalı açılan davalarda asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rücuen tazminat davasında da asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı Kanunun 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. Maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştikten sonra talep halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Taraflardan birinin, H.M.K.'nun 20. Maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceği, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına,
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, E- duruşma talep eden davacı vekili Av. Cansen Durmaz ile e- duruşma talep eden davalı vekili Av. ... ... 'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza