T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/464 Esas
KARAR NO : 2026/395
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/06/2025
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, ... ilçesinde, davacı müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davalı .... ... ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazada davalıya ait aracın tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının büyük oranda hasar gördüğünü, aracın orijinalliğinin bozulduğunu, araçta değer kaybı meydana geldiğini ve bu süre zarfında aracın kullanılamamasından ortaya çıkan zararın mevcut olduğunu, kaza akabinde davalı sigortaya değer kaybı ödemesi için başvurulduğunu ancak kendilerine küçük bir miktar ödendiğini, yapılan ödemenin eksik ve yetersiz olduğunu, kazanın oluşumunda davalının tam anlamıyla kusurlu olduğunu, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkiline ait aracın hasarlandığını, kazada kusurun tamamının davalıya ait araçta olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan büyük hasarlar nedeniyle müvekkilinin aracını uzun bir süre kullanamadığını, davalı sigorta şirketine araç değer kaybı yönünden gerekli başvuruların yapıldığını, aracın kazadan önce herhangi kaza kaydının da bulunmadığını belirterek bilirkişi marifetiyle hesaplanıp sonradan arttırılmak ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen; ... TL araç mahrumiyet bedeli ve ... TL çekici ücretinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'den tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle usul ve yetki itirazında bulunduklarını beyanla; uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından sigorta altına alındığını, hiçbir suretle kabul anlamına gelmemekle birlikte kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına ... TL olduğunu, müvekkili şirket sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davaya ilişkin yapılan inceleme ve kontrollerde davacının aracında ... TL değer kaybı hesaplanmış olup bu tutar ... tarihinde, bu davadan önce davacı vekiline ödendiğini, bu durumda müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini, değer kaybına ilişkin denetime elverişli değerlendirme yapabilmek adına öncelikle davacıdan yerleşik içtihatlara uygun şekilde beyanda bulunmasına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketçe hasar dosyası açılmış olup hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atanmış ve rapora istinaden aracın onarımı için ... tarihinde ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, kaldı ki davacı huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını da belirterek açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
İlgili trafik tescil şube müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle meydana gelen değer kaybının tazmini, ikame araç bedeli ve çekici ücreti bedeli istemleri ile karşı taraf araç işleteni ve ZMMS şirketine açılan tazminat davasıdır.
Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Eldeki davada davalılar araç sahibi ... ile davalı ZMMS şirketi olan ... Sigorta Şirketi arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği araçtaki değer kaybının tespiti, ikame araç bedeli ve çekici ücreti talep edilip edilemeyeceği ve miktarının belirlemesi için dosyamız bir adli trafik-makine mühendisi, 1 sigorta eksperi, 1 oto alım satım uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kural ihlalinin bulunmadığı, davalı firari araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, araçta kaza nedeniyle ... TL değer kaybı meydana geldiği, ödemesi yapılan ... TL'nin mahsubu sonucu bakiye ... TL bakiye değer kaybı kaldığı, makul onarım süresinin 15 gün olduğu ve ikame araç bedelinin ... TL olduğu, amortismanların düşümü ile ... TL olduğu ve yine ... TL araç çekici ücreti bedelinin kaza tarihi itibariyle makul olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı, ikame araç bedeli ve çekici ücreti hesaplama raporunun da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve aralarında çelişki bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf değer artırım dilekçesi ile dava değerini artırmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının ZMMS kapsamında kaldığı, davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyeti bedeli ve çekici ücreti bedelinden ise karşı araç işleteninin sorumlu olduğu mahkememizce sabit görülmüş olup alanında bilirkişi raporu ile tespit edilen değer üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.
Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrası, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Davalı tarafa ait aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir.
Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair;
Antalya BAM ... . HD'nin ... /... esas, .../... karar sayılı ilamı ile Ankara BAM ... . HD'nin .../... esas, .../... karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalı ...'den ... kaza tarihinden, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalı ...'den ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-... TL çekici ücretinin; davalı ...'den ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2026
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı