T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/732
KARAR NO: 2026/63
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/09/2025
KARAR TARİHİ: 20/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ..., “... ...” şirketi için ... ... A.Ş. ile ... tarihinde ürün alım sözleşmesi imzaladığını, iş bu sözleşmenin 7.1 maddesi uyarınca ... TL “avans bedeli” belirlenmiş olup bu bedel karşılığı,
KEŞİDE TARİHİEVRAK NOBANKAÇEK TUTARI
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ...
......... Bankası ...
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
......... Bankası ... TL
Sözleşme imzalanma tarihinden sonra bu çekler tedarikçiye “avans çeki” olarak verildiğini, ... tarihinde taraflar arasında yeni bir protokol imzalandığını, buna göre taraflar arasındaki ... tarihli ürün tedarik sözleşmesi feshedilmiş olup karşılıklı alacakların ibra edildiğini, bu bağlamda;
KEŞİDE TARİHİEVRAK NOBANKA ÇEK TUTARI
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
......... Bankası... TL
Yukarıda belirtilen çeklerin, düzenleyicisi davacıya iade edilmesi hususunda tarafların anlaştığını, yine ... tarihinde ... A.Ş. ile imzalanan mutabakat sonucunda ... TL kendilerine borçlu olduğu hususunda da anlaşıldığını, karşı tarafın kabul ettiğini, davacının ... A.Ş den protokol gereği iş bu yukarıda anılan çeklerin iadesini talep ettiğini, ancak ... A.Ş bu talepleri yerine getirmediğini, davalı tarafa vermiş oldukları çeklerin bedelsiz/karşılıksız kaldığını, yukarıda belirtilen ... Bankası ... Şubesi ... vade tarihli, ... Çek numaralı, ... TL bedelli avans çeki haricen öğrenilen bilgiler gereği ... ... A.Ş takasta bulunduğunu, diğer çeklerin ise farklı banka veya faktorinler de takasta veya elinde bulunduğunu, iş bu davanın tarafına ve lehtarına belirtilen çekin karşılıksız ve bedelsiz olduğu için borçlu olmadıklarının tespiti ve ticari itibar kaybı yaşamamak adına mahkememiz vasıtasıyla iş bu dava dosyasıyla başvurmalarının gerektiğini, yukarıda izah edilen nedenlerle davacı ile ... şirketi, ... ... A.Ş müşterisi olduğu ve dolayısıyla dava konusu çekleri ... Şirketi alan ... A.Ş nin iyi niyetli üçüncü kişi olamayacağı, çek bedellerinin mevduat hesabına tahsil edilerek daha sonra kredi hesabına aktarılması işleminin gizli tahsil cirosunun açık ispatı olduğunu, güvenceye dayanan ciro yahut ... işlem olarak adlandırılan gizli tahsil cirosunda ciro edilen kişiye aradaki anlaşmadan daha güçlü bir hak ve görünüm kazandırıldığı, bu ciro türünde poliçenin temlik cirosu ile devredildiği ancak aralarındaki anlaşma gereğince bu ciro tahsil amaçlı yapıldığını, avans çeklerinin ... ... A.Ş tarafından ilgili bankaya ibrazı ya da icra takibi başlatılması durumunda davacının şirket ödeme yapmak zorunda kalacağını, çek vadelerinin yakın tarihler olması (en yakın çek vadesi ...) nedeniyle çeklerin vadesinin geleceği, karşılıksızdır işlemi yapılabileceği, karşılıksız kalması halinde müvekkilin ticari faaliyetinin ve sicilinin olumsuz etkileneceği, ödeme yapılması halinde çek lehdarı firma ... A.Ş,nin batık olması nedeniyle ödenen bedelinin iade alınamayacağını, Mahkememizin .../... Değişik İş Sayılı dosya ile verilen ihtiyati tedbir kararının ardından süresi içerisinde işbu menfi tespit davası açıldığını beyanla, ... Bankası ... Şubesi ... Bankası ... Şubesi ... vade tarihli, ... Çek numaralı, ... TL bedelli avans çeki yönünden Mahkememizin .../... D.İş sayılı dosyada verilen ihtiyati tedbir yoluyla ödeme yasaağı konulmasına, icra takibine konulmaması, karşılıksızdır ibaresi yazılmasının önlenmesine ilişkin tedbir kararının devamına, davacı şirketin yukarıdaki dava konusu çekler nedeniyle davalı şirket ve ... ... A.Ş. Borçlu olmadığının tespitine, çeklerin kendilerine iadesinin sağlanmasına veya iptaline, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara müşterek ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizin .../... esas sayılı dosyanın incelenmesinde dava konusu çeklerden ... Bankası ... Şubesi ... vade tarihli, ... Çek numaralı, ... TL bedelli çeke ilişkin menfi tespit davası olduğu, her iki davanın birleştirmesinin uygun olduğu bildirilmiştir.
HMK'nun 166/2 maddesi "Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır..." hükmünü, aynı kanunun 166/4 maddesi ise "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır" hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda, Mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyasında dava konusu çeklerden ... Bankası ... Şubesi ... vade tarihli, ... Çek numaralı, ... TL bedelli çekden kaynaklandığı, birinde verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olup, aralarında hukuki ve fiili irtibat/bağlantı bulunduğu görülmekle dava dosyamızın önce açıldığı anlaşılan Mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Mahkememizin bu dava dosyasıyla mahkememizin .../... Esas sayılı dosyası arasında şahsi ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmakla, her iki dosyanın HMK.'nun 166. maddesi gereğince hukuki irtibat nedeniyle BİRLEŞTİRİLMELERİNE,
2-Bu dosyanın esasının kapatılmasına, bundan sonraki usulü işlemlerin mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine,
3-Yargılamanın birleştirilen mahkememizin .../... Esas sayılı dava dosyası üzerinden devamına, dosyanın mahkememizin .../... Esasının içine alınmasına,
4-Dava dilekçesi ve birleştirme kararının birleştirilen dosya üzerinden taraflara tebliğine,
5-Harç, masraf, ücreti vekalet tayin ve takdirinin asıl davada nihai kararla değerlendirilmesine,
Dair, Davacı vekili ... ile e- duruşma talep eden davalı vekili ...'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20.01.2026
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı