T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 04/03/2021
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ : 30/03/2023
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin oğlu ve yeğenini 2016-2017 öğretim dönemindeki okul ücretine karşılık olarak 30/04/2016 tarihinde davalılardan ... Tic. A.Ş. 'ne (... Okulları olarak bilinen) 30/01/2017 keşide tarihli .... ... Şubesine ait ... seri numaları 13.765,00 TL bedelli çeki keşide edip verdiklerini, çekin 2016-2017 yılı için eğitim ücreti olarak verdiğini, davalı okulun FETÖ/PDY ile ilişkisi bulunması üzerine kapatıldığını ve eğitim sağlayamayacak hale gelmiş olması nedeniyle ilgili çekten doyalı müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığını, müvekkilinin vermiş olduğu çeklerin kendisine iade edilmesini sağlamak amacıyla 24/09/2016 tarihinden Denizli ... Müdürlüğüne başvuru yaptığını ancak çeklerin kendisine iade edilmesini beklerken davacıya 01/03/2017 tarihinde ... Tic. Ltd Şti tarafından başlatılan Denizli 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasında ödeme emri tebliğ edildiğini, icraya konu olan senedin davacı tarafından davalı okula eğitim ücreti olarak vermiş olduğu senetlerden birisi olduğunu gördüğünü, haricen yapmış oldukları araştırma sonucunda okul kasasında bulunan senet ve çekleri şirketin kapatılma tarihinden sonra ciro edilerek kendileri ile irtibatı olan başka şirket ve şahıslara verildiğini öğrendiklerini, davalı ... Ltd. ŞTi.'nin FETÖ/PDY ile ilişkisinin bulunduğunu ve şirkete TMSF tarafından kayyım atandığını, davalıların kötü niyetli oluğunu, davalı şirket tarafından başlatılan icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasını eğer bu taleblerinin kabul görmediği takdirde İİK 72/3 uyarınca dosya borcunun tamamını icra veznesine ve mahkememizce belirlenecek teminatın mahkememizin kasasına depo etmeldiği takdirde icra dosyasına yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına, fazlaya ilişkin haklarımız ile ... nolu takip dışı diğer çek için ileride dava açma haklarının saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespiti ve alacağın %40 'ından az olmamak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili hakkında açılan dava yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davaya konu çek alacağı nedeniyle müvekkil şirkete ciro yoluyla geçtiğini, müvekkil şirketin diğer davalı şirkete ait okulun servis işini yaptığını, buradan doğan alacağından dolayı davaya konu çeki ciro yoluyla alındığını, davaya konu çekin gelecek eğitim öğretim ücreti olarak verildiğini konusunda bilgisi olmayan müvekkil şirketin davaya konu çeki bedelsiz iktisap etmediğnii, davacı tarafın kötü niyetli, sırf çek bedelini ödememek için işbu davayı açtığını, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini %20 den aşağı olmamaka üzere icra inkar tazminatının davacıdan alınaraka davalıya verilmesini dilemiştir.
Mahkemece, "...TTK.’nun 687. maddesine göre bedelsizlik def’inin kişisel defi olduğu, ancak hamilin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde hamile karşı ileri sürülebileceği, dosyadaki delillerden davalının davaya konu çekin bedelsiz kaldığını bildiği ve bile bile çeki iktisap ettiğinin ispat edilemediği " gerekçesiyle davanın reddine, yasal koşulları oluştuğu kanaati ile davacı aleyhine %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapatılan okulun içini boşaltmak amacıyla hareket edildiğini, defter kayıtlarına göre de davalı tarafından düzenlenen 20/07/2016 tarihli faturanın sonradan düzenlendiğini, seri numarasının önceki tarihli faturalardan sonra olduğunu, davalının kötüniyetli olarak çeki kayıtlarına aldığını, aynı gün okuldan alınan 5 farklı çekin bu şekilde kayıt edilerek alacaklı durumuna geçildiğini, farklı sıralama ile kayıt edilseydi bakiye 3.515,00-TL'nin dahi olmayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, eğitim-öğretim hizmeti karşılığında verilen çekin hizmet alınamaması nedeniyle bedelsiz kaldığı ve davalı çek hamilinin de bunu bilerek kötüniyetli hareket ettiği iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacının davaya konu olan çeki 2016-2017 eğitim-öğretim yılı için dosyası tefrik edilen ... A.Ş.'ye verdiği ancak FETÖ soruşturması kapsamında 23/07/2016 tarihli resmi gazetede yayınlanan 667 sayılı KHK ile kapatıldığı, bu nedenle öğrencilerin eğitim alamadığı sabit olup, uyuşmazlık davalıya ciro yoluyla gelen bu çeki davalının kötüniyetli olarak iktisap edip etmediği noktasında toplanmaktadır. Davalının iştigal alanı ve ticari defter kayıtlarının içerikleri dikkate alındığında, davalının dava dışı kapatılan eğitim kurumuna okul servis taşımacılığı hizmeti verdiği, bu nedenle dava dışı okulla arasında ticari ilişkinin bulunduğu, 2015-2016 eğitim döneminin sonu olan Haziran ayı itibariyle 30/06/2016 tarihine kadar kesilmiş ve son fatura numarası ... olan ... yevmiye numaralı 900,00-TL'lik fatura sonucunda davalı servis firmasının dava dışı kapatılan okuldan 22.315,00-TL alacaklı olduğu, bu alacaktan sonra 13/07/2016 tarihinde ticari defterlere dava konusu çekin de içinde bulunduğu 5 adet çekin kaydedilerek hesabın 27.250,00-TL artı bakiyeye geçtiği, yani davalı servis firmasının dava dışı kapatılan okula bu miktar borçlandığının anlaşıldığı, bunun da ticari defterlerde 20/07/2016 tarihinde deftere kaydedilen 12/07/2016 tarihli ve .... seri nolu fatura kaydı ile kapatıldığı, defter kayıtlarına göre bu faturanın hesap kapatmak amacıyla düzenlendiğinin sabit olduğu, ayrıca okulun eğitim-öğretim faaliyetine devam etmemesi nedeniyle kapatılma tarihinden sonra servis hizmeti verilemeyeceği hususunda da ihtilaf bulunmadığı dikkate alındığında davalının çek bedeli kadar dava dışı okulun alacaklı olmadığını bilerek davacı borçlunun zararına hareket ettiği anlaşılmış olup, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde usul ve yasaya uygunluk bulunmadığı, davacının bu yöne ilişen istinaf taleplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/03/2021 Tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
a-Davanın KABULÜ İLE, 30/01/2017 tarihli 13.765,00-TL bedelli ... nolu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
İİK 72/5. Maddesi gereğince 13.765,00-TL alacağın %20'sine tekabül eden 2.753,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 940,28 TL harçtan peşin olarak yatırılan 235,08 TL harcın mahsubuyla bakiye 705,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA,
c-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ile 235,08 TL peşin harç olmak üzere toplam 266,48 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d-Davacı tarafından yapılan davetiye gideri 218,00 TL, posta masrafı 5,10 TL, bilirkişi masrafı 500,00 TL olmak üzere toplam 723,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
f-Taraflar tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 59,30 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,
b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 54,50 TL posta masrafı, 5,50 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 222,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.30/03/2023
....